Hangi Sularla Abdest Alınır? Müstamel Su, Deniz Suyu ve Havuz

Abdest ve gusül, kendisi temiz olan ve başka şeyleri temizleyebilen “mutlak su” ile alınır. Yağmur, deniz, nehir, göl, kuyu, pınar ve şebeke suları mutlak sudur; bunlarla abdest de gusül de alınabilir. Rengi, tadı ve kokusu necasetle değişmiş su ile meyve suyu, gül suyu gibi başka bir maddeyle karışıp tabiatı değişmiş sular ise abdestte kullanılamaz. Abdest veya gusülde kullanılmış suya “müstamel su” denir; Hanefilere göre bu su temizdir ama başka bir abdestte kullanılamaz.

Su, temizliğin temelidir

Kur’an-ı Kerim’de Allah’ın gökten tertemiz bir su indirdiği bildirilir (Furkân Suresi, 25/48). Bir başka ayette yağmurun, müminleri temizlemek için indirildiği ifade edilir (Enfâl Suresi, 8/11). Hz. Peygamber’e deniz suyuyla abdest alınıp alınamayacağı sorulduğunda, “Onun suyu temiz, ölüsü helaldir” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Tahâret 41; Tirmizî, Tahâret 52).

Suyun çeşitleri

• Mutlak su: Yaratılışındaki özelliğini koruyan su. Hem kendisi temizdir hem de temizler. Abdest ve gusül bununla alınır.
• Mukayyed su: Meyve suyu, gül suyu, çay, karpuz suyu gibi başka bir maddeden elde edilen veya karışıp adı değişen sular. Temizdir ama abdest ve gusülde kullanılamaz.
• Müstamel su: Abdest veya gusülde kullanılmış su. Hanefilerin tercih edilen görüşüne göre temizdir; ancak temizleyici değildir.
• Necis su: İçine necaset düşüp rengi, tadı veya kokusu değişen su ile az miktarda olup içine necaset düşen durgun su. Ne içilir ne de temizlikte kullanılır.
• Mekruh su: Kedi gibi evcil hayvanların ağzını değdirdiği su. Başka su varken abdestte kullanmak mekruhtur, başka su yoksa kullanılır.

Az su ve çok su ayrımı

Hanefi âlimleri, akarsu veya büyük havuz suyuna necaset düşmesiyle az suya düşmesini farklı değerlendirmiştir. Akarsu ile yüzeyi on arşına on arşın (yaklaşık yüz metrekare) kadar olan büyük havuz suyu, içine necaset düşse bile rengi, tadı veya kokusu değişmedikçe temiz sayılır. Şafii mezhebinde ise ölçü “kulleteyn” yani yaklaşık iki yüz litre kadar sudur. Bu ölçüye dayanak olan hadiste suyun iki küllelik miktara ulaşması hâlinde necaset taşımayacağı bildirilmiştir (Ebû Dâvûd, Tahâret 33; Tirmizî, Tahâret 50).

Güncel sorular

1. Şebeke suyu: Klor ve benzeri maddeler suyun tabiatını değiştirmediğinden şebeke suyuyla abdest alınır.
2. Havuz suyu: Klorlu havuz suyu, rengi, tadı ve kokusu necasetle değişmediği sürece temizdir. Yüzme sırasında suya girmek, ağız ve burna su verilirse gusül yerine de geçer.
3. Arıtılmış atık su: Din İşleri Yüksek Kurulu, necasetin rengi, tadı ve kokusu tamamen giderilerek arıtılan suyun temiz olduğunu ve temizlikte kullanılabileceğini belirtmiştir.
4. Güneşte ısınmış su: Kullanılabilir. Bazı rivayetlerde güneşte ısınan suyun sağlığa zararlı olduğu belirtilse de bu rivayetler zayıftır.
5. Kar ve buz: Eritilip su hâline getirildikten sonra abdestte kullanılır.
6. Termal ve maden suyu: Mutlak su sayıldığından abdest ve gusül için kullanılabilir.

Müstamel su konusunda kolaylık

Abdest alırken yüzden damlayan su kaba sıçrarsa, kaptaki su müstamel olmaz; çünkü az miktardaki müstamel su çok suya karıştığında onu etkilemez. Hanefilere göre müstamel su temiz olduğundan elbiseye veya bedene sıçraması bir sakınca doğurmaz. Hz. Peygamber’in abdest suyundan artanı sahabilerin teberrüken yüzlerine sürdükleri rivayet edilmiştir (Buhârî, Vudû 40). Bu da müstamel suyun necis olmadığını gösterir.

Sık Sorulan Sorular

Denizde yüzerken gusül yapılmış olur mu?

Evet. Gusül niyetiyle veya niyetsiz olarak ağız ve burna su verilip bütün beden ıslatılırsa Hanefilere göre gusül yerine gelmiş olur. Niyet, sevap için gereklidir.

Çay veya zemzemle abdest alınır mı?

Çay mukayyed su olduğundan abdestte kullanılamaz. Zemzem ise mutlak sudur; abdest ve gusülde kullanılabilir, ancak saygıdan dolayı necaset temizlemek için kullanılmaz.

Kovadaki suya elimi soktum, bu su müstamel olur mu?

Elinde necaset yoksa ve sadece su almak için soktuysan su müstamel olmaz. Abdest almaya devam edebilirsin.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Furkân Suresi (25/48); Enfâl Suresi (8/11); Ebû Dâvûd, Tahâret 33; Tahâret 41; Tirmizî, Tahâret 50; Tahâret 52; Buhârî, Vudû 40; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar