🤲 Benim İçin Dua Et Giriş
🤲

Fitre, Zekât ve Sadaka

Fitre, Ramazan'da zekât, sadaka ve iftar ettirme. 295 soru ve cevap.

Fitre, Zekât ve Sadaka

Fitre (sadaka-i fıtr), Ramazan Bayramı'na ulaşan ve temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olan Müslümanın kendisi ve velayeti altındakiler için verdiği vacip bir sadakadır; zekât, nisap miktarı mala sahip olanın yılda bir kez malının kırkta birini hak sahiplerine vermesi; sadaka ise her türlü gönüllü iyiliktir. Bu ibadetler, Ramazan'ın paylaşma ruhunu somut hale getirir.

Fitre, orucun eksikliklerini telafi etmek ve yoksulların da bayram sevincine katılmasını sağlamak amacıyla meşru kılınmıştır. Bayram namazından önce verilmesi faziletlidir; Ramazan'ın başından itibaren verilmesi de caizdir ki ihtiyaç sahibi bunu bayram hazırlığında kullanabilsin. Fitre miktarı, her yıl Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı esas alınarak ilan edilir.

Zekâtın verileceği yerler Kur'an'da sayılmıştır: fakirler, düşkünler, zekât toplamakla görevliler, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar, köleler, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmışlar (Tevbe Suresi 9/60). Zekât ve fitre; anne, baba, dede, nine, çocuk, torun ve eşe verilemez; kardeşlere ve diğer akrabalara verilebilir, hatta bu daha faziletlidir.

Ramazan'da yapılan iyiliklerin sevabı kat kat artar. Peygamber Efendimiz, bir oruçluya iftar ettirenin, oruçlunun sevabından hiçbir şey eksilmeksizin onun kadar sevap kazanacağını bildirmiştir (Tirmizî). Bu bölümde fitre miktarı, zekât hesabı ve sadakanın çeşitleri açıklanmaktadır. Zekât, malı arındıran ve bereketlendiren bir ibadettir; Kur'an'da pek çok yerde namazla birlikte anılır. Zekât yılın herhangi bir zamanında verilebilir, ancak Ramazan'ın faziletinden yararlanmak için pek çok Müslüman zekâtını bu ayda öder. Sadaka ise yalnızca maddi yardımla sınırlı değildir; güler yüz, güzel söz ve yoldan eziyet veren bir şeyi kaldırmak da hadislerde sadaka olarak sayılmıştır.

  • Fitre, bayrama ulaşan ve nisaba malik olana vaciptir.
  • Zekât, nisap miktarı malın kırkta biridir.
  • Zekât ve fitre usul, füru ve eşe verilemez.
  • Oruçluya iftar ettirmek büyük sevaptır.

Sık Sorulan Sorular

Zekât ile fitre arasındaki fark nedir?

Zekât ve fitre farklı yükümlülüklerdir. Zekât, İslam’ın beş şartından biridir; nisap miktarı artıcı mala sahip olan kişinin, malının üzerinden bir yıl geçince belirli bir oranını (genellikle kırkta birini) vermesidir. Fitre ise Ramazan Bayramı’na bağlı, kişi başına belirli miktarda verilen vacip bir sadakadır.

  • Zekâtta mal üzerinden yıl geçmesi şarttır; fitrede aranmaz.
  • Zekât malın miktarına göre değişir; fitre kişi sayısına göre hesaplanır.
  • Her ikisi de aynı gruplara, yani Tevbe Suresi 60. ayette sayılanlara verilir.

Soruya git ve paylaş →

Zengin birine iftar vermek de sevap mı?

Evet, sevaptır. İftar ettirme hadisi oruçlunun zengin veya fakir olmasını şart koşmaz; her oruçluya iftar ikram etmek bu fazilete dahildir. Zengin akraba, komşu ve arkadaşlarla iftar sofrasında buluşmak sıla-i rahim ve kardeşlik bağlarını güçlendirir. Ancak davetlerde sadece varlıklıları çağırıp yoksulları unutmak hoş görülmemiştir; bir hadiste yalnız zenginlerin çağrıldığı yemeğin en kötü yemek olduğu ifade edilir. Bu yüzden sofraya ihtiyaç sahiplerini de katmak en güzelidir.

Soruya git ve paylaş →

Bakımını üstlendiğim anne ve babamın fitresini vermem gerekir mi?

Hanefî mezhebine göre gerekmez. Evlat, fakir anne ve babasının geçimini sağlamakla yükümlüdür; ancak onların fitresini vermek vacip değildir. Anne ve babanın kendi malı nisaba ulaşıyorsa fitrelerini kendileri verir; malları yoksa fitre ile yükümlü değildir. Bununla birlikte evlat, onların izniyle veya haberdar ederek adlarına fitre verirse bu geçerlidir ve güzel bir iyiliktir. Şâfiî mezhebinde ise nafakasını üstlendiği kişilerin, buna anne ve baba da dâhil, fitresini vermek nafakayı üstlenen kişiye düşer.

Soruya git ve paylaş →

Geri alamayacağımı düşündüğüm alacağın zekâtı var mı?

Hayır; tahsil edilmesi ümit edilmeyen alacak için zekât gerekmez.

İnkâr edilen, belgesi bulunmayan veya borçlunun hiçbir şekilde ödeme gücü olmayan alacaklar fıkıhta ümitsiz alacak sayılır. Bunlar kişinin fiilen tasarruf edebildiği mal olmadığı için zekât hesabına katılmaz. Böyle bir alacak ileride beklenmedik şekilde tahsil edilirse, Hanefî mezhebine göre geçmiş yılların zekâtı gerekmez; alınan para diğer mallarla birleşerek o andan sonra zekâta tabi olur.

Soruya git ve paylaş →

İftar ettiren kişinin kendisinin oruçlu olması gerekir mi?

Hayır, gerekmez. İftar ettirme sevabı, oruçluya ikramda bulunan herkes için geçerlidir. Hastalık, yolculuk, yaşlılık veya kadınların özel halleri gibi bir özür sebebiyle oruç tutamayan kişi, oruçlulara iftar hazırlayarak ya da ikram ederek bu sevaptan pay alabilir. Hatta bu, oruç tutamamanın verdiği hüzne karşı teselli edici bir hayırdır. Ancak özürsüz oruç tutmamak ayrı bir sorumluluktur ve iftar ettirmek farz orucun yerini tutmaz.

Soruya git ve paylaş →

Zekâtta nisap miktarı nedir?

Nisap, zekât veya fitre yükümlülüğünün başladığı asgari zenginlik ölçüsüdür. Altın ve para için nisap 80,18 gram altın veya bunun değerindeki paradır. Gümüş için 561,2 gramdır. Diyanet’in uygulamasında para ve ticaret malları için altın ölçüsü esas alınır. Borçlar ve temel ihtiyaçlar (ev, ev eşyası, binek araç, geçim için gerekli harcamalar) düşüldükten sonra bu miktara sahip olan kişi zengin sayılır. Zekâtta bu malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi ve artıcı olması aranır; fitrede ise bu şartlar aranmaz.

Soruya git ve paylaş →

Dede, yanında kalan torununun fitresini verir mi?

Torunun babası hayattaysa fitresi babasına aittir; dedenin vermesi gerekmez, ama babanın izniyle verebilir. Babası vefat etmiş ve bakımını dede üstlenmişse, Hanefî mezhebinde dedenin yetim torununun fitresini vermesi gerektiği yönünde görüş vardır; bir kısım âlimler ise bu durumda da vacip olmadığını söyler. Ailenin durumuna göre dedenin yetim torununun fitresini vermesi hem ihtiyatlı hem de sevaplı bir davranıştır. Torunun kendi malı varsa fitresi onun malından verilebilir.

Soruya git ve paylaş →

Fakir birindeki alacağımı zekâtıma sayabilir miyim?

Doğrudan sayılamaz; zekâtın geçerli olması için malın fakire mülk olarak verilmesi gerekir.

Hanefî mezhebine göre alacağı zekât niyetiyle bağışlamak, o alacağın kendi zekâtı yerine geçebilirse de, başka mallarınızın zekâtı yerine geçmez. Uygun yol şudur: Zekât parası fakire teslim edilir, fakir de bu parayla dilerse size olan borcunu öder. Fakiri buna zorlamak veya önceden şart koşmak doğru değildir. Ayrıntı için müftülüğe danışılabilir.

Soruya git ve paylaş →

Oruç tutmayan birine iftar yemeği vermek sevap mı?

Evet, aç birini doyurmak başlı başına sevaptır; ancak buna teknik olarak “oruçluya iftar ettirme” denmez. Hz. Peygamber, İslam’ın en hayırlı amellerinden birinin yemek yedirmek olduğunu bildirmiştir. İftar sofrasına gelen kişinin oruçlu olup olmadığını sorgulamak gerekmez. Çocuklar, hastalar, yolcular ve gayrimüslim misafirler de sofrada ağırlanır. Niyet Allah rızası ve ikram olduğu sürece herkese yemek vermek hayırdır.

Soruya git ve paylaş →

Zekât kırkta bir mi verilir?

Evet, altın, gümüş, para ve ticaret mallarının zekâtı kırkta bir, yani yüzde 2,5 oranında verilir. Örneğin nisabı aşan ve üzerinden bir yıl geçen birikimi olan kişi, toplam miktarın yüzde 2,5’ini zekât olarak öder. Ancak her mal için oran aynı değildir: Toprak ürünlerinde öşür, sulama şekline göre onda bir veya yirmide birdir; hayvanlarda ise sayıya göre belirlenen özel ölçüler vardır. Kendi durumunuza göre hesaplama için müftülükten veya Alo 190’dan yardım alabilirsiniz.

Soruya git ve paylaş →

Başka ülkelere iftarlık bağışı göndermek iftar ettirme sevabı kazandırır mı?

Evet, güvenilir bir kurum aracılığıyla oruçlulara ulaştırılan iftarlık, iftar ettirme sevabı kazandırır. Burada kişi bizzat sofra kurmasa da vekâlet yoluyla oruçluya yemek ikram etmiş olur. Savaş, kıtlık veya afet bölgelerindeki ihtiyaç daha şiddetli olabileceği için bu tür bağışların faydası büyüktür. Ancak yakın çevrede aç bir komşu varken onu görmezden gelmemek gerekir. Bağış yapılan kurumun şeffaf ve resmî olarak denetlenen bir yapı olmasına dikkat edilmelidir.

Soruya git ve paylaş →

Borcunu ödeyemeyen birine zekât verilir mi?

Evet; borcunu ödeyemeyen kişi (gârim) zekât verilecek sekiz sınıftan biridir.

Tevbe suresinin 60. ayetinde zekât verilecekler arasında borçlular da sayılmıştır. Meşru bir ihtiyaç için borçlanmış ve borcunu ödeyecek malı bulunmayan kişiye zekât verilebilir. Kumar veya israf gibi meşru olmayan sebeplerle borçlanan kişiye ise tövbe edip düzelmedikçe zekât verilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Borçlunun elinde borcu düşülünce nisap miktarı mal kalmamalıdır.

Soruya git ve paylaş →

Zekât akrabaya verilir mi?

Evet, anne-baba, dedeler-nineler, çocuklar-torunlar ve eş dışındaki muhtaç akrabalara zekât verilebilir ve bu daha faziletlidir. Kardeş, amca, hala, dayı, teyze ve bunların çocukları, ihtiyaç sahibi olmaları şartıyla zekât alabilir. Hz. Peygamber, yoksula verilen sadakanın bir sadaka, akrabaya verilenin ise hem sadaka hem de sıla-i rahim sevabı taşıdığını bildirmiştir. Zekât verirken karşı tarafa bunun zekât olduğunu söylemek şart değildir; kişinin gönlünü kırmamak için hediye diye vermek de caizdir, yeter ki verenin niyeti zekât olsun.

Soruya git ve paylaş →

Ramazan erzak kolisi zekât niyetiyle verilebilir mi?

Evet, zekât alabilecek bir yoksulun mülkiyetine geçirilirse ve verirken zekât niyeti edilirse verilebilir. Hanefî mezhebine göre zekât mal veya para olarak verilebilir; önemli olan malın değerinin hesaplanması ve alan kişinin zekât ehli olmasıdır. Koliyi zengin komşulara hediye olarak dağıtmak veya içeriğini ev halkıyla paylaşmak zekât sayılmaz. Kurum aracılığıyla verildiğinde, kurumun kolileri yalnızca zekât ehline ulaştırdığından emin olunmalıdır. Paranın ihtiyaç sahibine daha faydalı olabileceği de göz önünde tutulmalıdır.

Soruya git ve paylaş →

Zekât parasıyla fakirin borcunu doğrudan alacaklıya ödeyebilir miyim?

Borçlunun izni ve vekâleti ile ödenirse caizdir.

Hanefî mezhebinde zekâtın geçerliliği için fakirin mala sahip olması (temlik) şarttır. Borçlu kişi sizi vekil tayin eder ve borcunun zekâtınızdan ödenmesine izin verirse, ödeme onun adına yapılmış sayılır ve zekât yerine geçer. Borçlunun haberi olmadan yapılan ödeme ise zekât değil, sadaka olur. Daha sade yol, parayı borçluya vermek ve borcunu kendisinin ödemesini sağlamaktır.

Soruya git ve paylaş →

Zekât verirken “bu zekâttır” demek gerekir mi?

Hayır, zekât veya fitre verirken alan kişiye bunun zekât ya da fitre olduğunu söylemek gerekmez. Önemli olan, verenin kalben zekât veya fitre niyeti taşımasıdır. Niyet, malı verirken veya zekât için ayırırken yapılır. İhtiyaç sahibinin onurunu korumak için “bayram hediyesi”, “çocuklara harçlık” gibi ifadelerle vermek caizdir ve güzel bir incelik sayılır. Ancak niyet etmeden verilen bir yardım, sonradan zekât sayılamaz; çünkü ibadetlerde niyet esastır.

Soruya git ve paylaş →

Belediye veya dernek iftar çadırlarına bağış yapmak sadaka mı?

Evet, gönüllü sadaka ve iftar ettirme sevabı kazandırır; ancak zekât yerine geçmesi şüphelidir. İftar çadırlarında yemek herkese açık dağıtılır ve alanların zekât ehli olup olmadığı bilinmez. Zekâtta ise belirli yoksullara mülk olarak verme şartı vardır. Bu nedenle zekâtı çadır bağışına saymak yerine ayrı tutmak ihtiyatlı olandır. Gönüllü bağışlar için ise iftar çadırları, yalnız yaşayanlar, öğrenciler ve yolcular için güzel bir hayır imkânıdır.

Soruya git ve paylaş →

Sadaka nedir, çeşitleri nelerdir?

Sadaka, Allah rızası için ihtiyaç sahiplerine veya hayır işlerine yapılan her türlü yardımdır. Farz olan sadakaya zekât, vacip olanlara fitre ve adak denir; bunların dışında kalan gönüllü yardımlar nafile sadakadır. Bakara Suresi’nin 261. ayetinde Allah yolunda harcananın yedi yüz kata kadar artırılabileceği bildirilir. Hadislerde sadaka kavramı çok geniş tutulmuştur: Güler yüz, güzel söz, yoldan eziyet veren bir şeyi kaldırmak ve iyiliği emretmek de sadaka sayılmıştır. Yani maddi imkânı olmayan kişi bile sadaka sevabından mahrum kalmaz.

Soruya git ve paylaş →

Zekâtı borç diyerek verirsem geçerli olur mu?

Evet; zekât niyeti kalpte olduğu sürece geçerlidir, ancak parayı geri istememek gerekir.

Zekât alacak kişi utanır veya incinir diye parayı hediye ya da borç adıyla vermek mümkündür; önemli olan kalpteki zekât niyetidir. Fakat borç denilerek verilen para sonradan geri istenirse, zekâtın hükmü ortadan kalkar. Bu nedenle böyle bir yöntemle verilen zekâtın kesinlikle geri talep edilmemesi, kişinin de bunun için sıkıntıya sokulmaması gerekir.

Soruya git ve paylaş →

Gösteriş için verilen iftar davetleri sevabı giderir mi?

Evet, amaç gösteriş ve övülmek olursa sevap tehlikeye girer. Kur’an, mallarını insanlara gösteriş için harcayanların amelini üzerinde biraz toprak bulunan kaya gibi, yağmurla yıkanıp çıplak kalan bir taşa benzetir. Riya, hadislerde “küçük şirk” olarak nitelenmiştir. Bu, davet vermemeyi değil niyeti düzeltmeyi gerektirir. Sade, israftan uzak, yoksulların da çağrıldığı ve Allah rızasının gözetildiği iftarlar hem daha bereketli hem de daha sevaplıdır.

Soruya git ve paylaş →

Ramazan’da sadaka vermenin fazileti nedir?

Ramazan, sadaka ve cömertliğin en çok teşvik edildiği aydır. Sahih hadiste Hz. Peygamber’in insanların en cömerdi olduğu, Ramazan’da Cebrail ile buluştuğu zamanlarda ise cömertliğinin esen rüzgârdan daha hızlı olduğu anlatılır. Bu ayda yapılan iyiliklerin, oruç ibadetiyle birleşerek manevi olarak daha değerli olduğu umulur. Fitre, iftar ikramı, zekât ve nafile sadakalar Ramazan’ı paylaşma ayı haline getirir. Ancak sadaka sevabının yalnız bu aya ait olmadığını, yılın her gününde de verilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Soruya git ve paylaş →

Vefat etmiş anne babam için fitre verebilir miyim?

Vefat etmiş kişilere yeni bir fitre borcu doğmaz; çünkü fitre, bayram sabahı hayatta olanlar için vaciptir. Bu yüzden her yıl ölmüş anne baba adına fitre vermek gerekmez. Ancak onların ruhuna sevap bağışlamak niyetiyle fitre miktarı veya daha fazla sadaka vermek güzel ve sevaplı bir davranıştır. Ehl-i sünnet âlimlerine göre ölüler adına verilen sadakanın sevabı onlara ulaşır. Anne babanın hayattayken vermedikleri fitre borçları varsa, vârislerin bunları ödemesi de bir vefa örneğidir.

Soruya git ve paylaş →

Yıllarca zekât vermediysem ne yapmalıyım?

Geçmiş yılların zekâtı borç olarak kalır; hesaplanıp bir an önce ödenmelidir.

Zekât, vakti geçmekle düşmeyen bir ibadettir. Kişi, hangi yıllarda ne kadar malı olduğunu yaklaşık olarak tahmin eder ve her yıl için ayrı ayrı zekât miktarını hesaplar. Tam bilinemeyen durumlarda ihtiyatlı ve makul bir tahmin yeterlidir. Bir yılın zekât borcu sonraki yılın hesabında maldan düşülür. Bu borç ödenirken tövbe edilmeli, ödeme gücü yoksa taksitle de olsa eda edilmelidir.

Soruya git ve paylaş →

Başkası adına onun haberi olmadan fitre verilir mi?

Kural olarak, fitre bir ibadet olduğu için yükümlü kişinin niyeti ve izni gerekir. Bu yüzden ergen ve akıllı bir kişinin adına onun izni olmadan verilen fitre, o kişinin borcunu düşürmez; veren için ise sadaka sevabı olur. Hanefî mezhebinde, eşi veya yetişkin çocukları gibi aynı evde yaşayan ve bu konuda örfen izin verdiği bilinen kişiler adına verilen fitre, açık izin alınmasa da geçerli kabul edilmiştir. Emin olmak için fitreyi vermeden önce ilgili kişiye haber vermek en doğrusudur.

Soruya git ve paylaş →

İftar vermenin sevabı nedir?

İftar ettirmek büyük sevabı olan bir iyiliktir. Tirmizî’nin rivayet ettiği ve sahih kabul edilen hadiste Hz. Peygamber, bir oruçluya iftar ettiren kişiye, oruçlunun sevabından hiçbir şey eksilmeksizin onun kadar sevap verileceğini bildirmiştir. Bu sevap için sofranın zengin olması şart değildir; bir hurma veya bir yudum su ile iftar ettirmek de bu fazilete vesile olabilir. İftara özellikle ihtiyaç sahiplerini, yalnız yaşayanları ve komşuları davet etmek, bu ibadetin amacına daha uygundur.

Soruya git ve paylaş →

İftardan artan yemekleri ihtiyaç sahiplerine vermek nasıl olmalı?

Artan yemeği temiz, bozulmamış ve saygın bir şekilde vermek gerekir. Sofradan artanı çöpe atmak israftır; bunun yerine komşuya, yoksula veya gıda bankalarına ulaştırmak hem israfı önler hem sevap kazandırır. Ancak ağızdan artmış, karıştırılmış veya bayat yemeği “sadaka” diye vermek, alanın onurunu zedeleyebilir. Kur’an, kendimizin gözümüzü yummadan almayacağımız kötü şeyleri vermemeyi öğütler. En güzeli, yemeği pişirirken ayrılacak payı baştan ayırmaktır.

Soruya git ve paylaş →

Ölen yakınımın ödenmemiş zekât borcu varsa ne olur?

Vasiyet etmişse terikenin üçte birinden ödenir; vasiyet etmemişse varislerin ödemesi güzel bir iyiliktir.

Hanefî mezhebine göre zekât ibadet olduğundan, ölen kişi vasiyet etmediyse varislerin bunu ödemesi zorunlu değildir; ancak kendi paylarından gönüllü olarak ödemeleri merhum için hayırlıdır. Şâfiî mezhebinde ise zekât borcu, kul borcu gibi mirastan önce ödenir. Bu farktan dolayı ihtiyatlı davranıp ödemek uygun olur.

Soruya git ve paylaş →

Borç alarak iftar yemeği vermek doğru mu?

Hayır, önerilmez. İftar vermek gönüllü bir hayırdır; kişinin kendini borca sokarak bunu yapması gerekmez. Hz. Peygamber, sadakanın en hayırlısının zenginlik bırakarak verilen olduğunu söylemiş ve aileyi ihmal etmemeyi öğütlemiştir. Toplum baskısı veya “ayıp olur” düşüncesiyle borçlanıp büyük sofralar kurmak hem israfa hem sıkıntıya yol açar. İmkân kadar sade bir iftar, hatta bir hurma ve su ikramı bile aynı sevabın kapısını açar.

Soruya git ve paylaş →

Ödenmemiş kira ve fatura borçları zekât hesabından düşülür mü?

Evet; vadesi gelmiş ve ödenmemiş kira, fatura, vergi gibi borçlar düşülür.

Zekât hesaplanırken, zekât günü itibarıyla ödenmesi gereken tüm kul borçları toplam zekât mallarından çıkarılır. Henüz vadesi gelmemiş gelecek ayların kira veya faturaları ise düşülmez; çünkü bunlar henüz borç hâline gelmemiştir. Kalan miktar nisaba ulaşıyorsa zekât verilir. Bu yöntem, zekâtın gerçekten varlıklı kişilerden alınmasını sağlar.

Soruya git ve paylaş →

Torunuma fitre verebilir miyim?

Hayır, torununuza fitre veremezsiniz. Fitre ve zekât, kişinin usûlüne, yani anne, baba, dede ve ninelerine; fürûuna, yani çocuklarına ve torunlarına verilemez. Çünkü bu kişiler arasında mal birliği ve nafaka ilişkisi vardır; onlara verilen şey bir anlamda yine kişinin kendisine verilmiş gibi olur. Torununuz ihtiyaç içindeyse ona fitre dışında harçlık, hediye veya sadaka olarak destek olabilirsiniz; bunun sevabı da büyüktür. Fitrenizi ise bu yakınlık derecesinin dışındaki ihtiyaç sahiplerine vermeniz gerekir.

Soruya git ve paylaş →

Verilen iftar yemeği zekât veya fitreden sayılır mı?

Hayır, evinizde veya bir mekânda verdiğiniz iftar yemeği zekât ya da fitre yerine geçmez. Çünkü zekât ve fitrede malın ihtiyaç sahibine mülk olarak verilmesi, yani temlik şartı vardır; sofraya davet etmek ise bir ikram ve ibahadır. Ayrıca iftar sofralarına zengin-yoksul herkes katılabilir. Buna karşılık, ihtiyaç sahibi bir aileye erzak kolisi veya yiyecek paketini mülk olarak verirseniz ve zekât ya da fitre niyeti taşırsanız bu geçerli olur. İftar yemekleri ise ayrı bir sadaka olarak büyük sevaba vesiledir.

Soruya git ve paylaş →

2027 fitre miktarı ne zaman açıklanır?

Diyanet İşleri Başkanlığı fitre miktarını her yıl, genellikle Ramazan ayı başlamadan kısa bir süre önce veya Ramazan’ın ilk günlerinde açıklar. Fitre miktarı, bir kişinin bir günlük ortalama gıda ihtiyacının o yılki fiyatlara göre karşılığı olarak belirlenir. Bu yüzden her yıl değişir ve önceden kesin bir rakam verilemez. 2027 yılı için açıklanan miktarı Diyanet’in resmi duyurularından takip edebilirsiniz. Ailenizdeki kişi sayısına göre ne kadar fitre vermeniz gerektiğini hesaplamak için /fitre-fidye-hesaplama/ aracımızı kullanabilirsiniz. Gücü yetenlerin hurma, üzüm veya buğday gibi daha yüksek ölçülere göre vermesi daha faziletlidir.

Soruya git ve paylaş →

Amcaya, teyzeye veya halaya fitre verilir mi?

Evet, ihtiyaç sahibiyseler verilir ve bu daha faziletlidir. Anne, baba, dede, nine, çocuk ve torun dışındaki akrabalara, yani kardeş, amca, dayı, hala, teyze ve bunların çocuklarına fitre vermek caizdir. Hz. Peygamber, yoksul akrabaya verilen sadakanın hem sadaka hem de akrabalık bağını gözetme olmak üzere iki sevap taşıdığını bildirmiştir. Fitrenizi vermeden önce yakın çevrenizde gerçekten ihtiyaç içinde olan bir akrabanız olup olmadığını düşünmeniz, fitreyi daha isabetli yere ulaştırmanızı sağlar.

Soruya git ve paylaş →

Birkaç kişi ortaklaşa iftar verirse herkes sevap alır mı?

Evet, her katılımcı niyetine ve katkısına göre sevap alır. Mahalle, apartman veya iş arkadaşlarının bir araya gelerek iftar düzenlemesi güzel bir yardımlaşmadır. Allah’ın lütfu geniştir; hadiste hayra vesile olanın o hayrı yapan gibi olduğu bildirilmiştir. Maddi katkı veremeyen fakat yemeği pişiren, sofrayı kuran veya davetlileri toplayan kişi de emeği ölçüsünde bu sevaba ortak olur. Önemli olan ortaklığın gösteriş değil, paylaşma amacıyla yapılmasıdır.

Soruya git ve paylaş →

Eşin mehir borcu zekât hesabını etkiler mi?

Peşin ödenmesi gereken mehir borcu kocanın mallarından düşülür; mehri alan kadın da onun zekâtını verir.

Mehir, evlilikle kadının hakkı hâline gelen bir maldır. Kadına teslim edilmiş mehir, kadının diğer mallarıyla birlikte zekâta tabidir. Henüz ödenmemiş mehir ise kocanın borcu sayılır. Hanefî kaynaklarında ertelenmiş (müeccel) mehrin zekât hesabında düşülüp düşülmeyeceği tartışılmıştır; tahsili yakın görülmüyorsa düşülmemesi daha yaygın görüştür. Ayrıntı için müftülüğe danışılabilir.

Soruya git ve paylaş →

Fidye nedir, kimler verir?

Fidye, oruç tutmaya gücü yetmeyen ve ileride kaza etme ümidi de bulunmayan kişinin, tutamadığı her gün için bir yoksulu doyurması veya bunun bedelini vermesidir. Bakara Suresi’nin 184. ayeti bu ruhsatın dayanağıdır. Fidye verebilecek başlıca kişiler şunlardır:

  • Oruç tutamayacak kadar yaşlı olanlar.
  • Hekim görüşüne göre iyileşme ümidi olmayan kronik hastalar.

Geçici hastalığı olan, hamile veya emzikli olan kişiler ise sonradan kaza eder; bunlar için fidye yeterli değildir. Sağlık durumunuz için hekiminize, dini hüküm için müftülüğe danışınız.

Soruya git ve paylaş →

İşverenin çalışanlarına verdiği iftar sadaka sayılır mı?

Evet, gönüllü ve Allah rızası için verildiğinde hem ikram hem iftar ettirme sevabı kazandırır. Ancak bu iftar, çalışanın hak ettiği ücretin yerine geçmez; ücret bir kul hakkıdır ve eksiksiz ödenmelidir. Hz. Peygamber işçinin ücretinin teri kurumadan verilmesini öğütlemiştir. Çalışanlara verilen iftar zekât sayılmaz, çünkü zekât bir karşılık veya iş ilişkisine bağlı olmadan yoksula verilmelidir. Oruçlu çalışanların mesaisini hafifletmek de ayrıca güzel bir iyiliktir.

Soruya git ve paylaş →

Kadın fitresini fakir olan kocasına verebilir mi?

Bu konuda görüş farkı vardır. Ebû Hanîfe’ye göre eşler birbirine zekât ve fitre veremez; çünkü aralarında menfaat birliği vardır. İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed ise kadının fakir kocasına zekât verebileceğini söylemiştir. Bu görüşe Hz. Peygamber’in, Abdullah b. Mesud’un hanımı Zeyneb’e kocasına ve yetimlerine sadaka vermesinin iki kat sevap olduğunu bildirmesi delil gösterilir. Şâfiî mezhebinde de kadın fakir kocasına verebilir. Kocanın hanımına fitre vermesi ise nafaka yükümlülüğü sebebiyle bütün mezheplere göre caiz değildir. Kesin hüküm için müftülüğe danışılabilir.

Soruya git ve paylaş →

Kefil olduğum borç zekât hesabımdan düşülür mü?

Kural olarak hayır; kefalet, asıl borçlu ödemediği sürece sizin kesin borcunuz sayılmaz.

Kefil olmak, borçlunun ödememesi hâlinde sorumluluğu üstlenmektir. Asıl borçlu ödemeye devam ettiği sürece bu borç sizin malınızdan düşülmez. Borçlu ödeyemez hâle gelir ve alacaklı borcu sizden talep ederse, ödemeniz gereken miktar o andan itibaren borcunuz sayılır ve zekât hesabında düşülür.

Soruya git ve paylaş →

Kripto paranın zekâtı Bitcoin olarak mı, TL olarak mı verilir?

Zekât, fakirin ihtiyacını kolayca karşılayabileceği bir şekilde verilmelidir; bu yüzden TL gibi geçerli para olarak vermek daha uygundur. Kripto paraların dini hükmü konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; Diyanet bu varlıklara karşı ihtiyatlı bir tutum sergilemiştir. Kripto paraya sahip olanlar ve bunu değer saklama veya ticaret amacıyla tutanlar için zekât sorumluluğu gündeme gelir. Zekât yılı dolduğunda elinizdeki kriptonun o günkü piyasa değeri TL olarak hesaplanır ve diğer zekâta tabi mallarla birlikte nisaba ulaşıyorsa kırkta biri verilir. Fakirin bozdurma zorluğu ve fiyat dalgalanması düşünüldüğünde nakit olarak vermek daha faydalıdır. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Oruç fidyesi ne kadar?

Bir günlük oruç fidyesi, bir fitre miktarı kadardır; yani bir kişinin bir günlük asgari yiyecek ihtiyacının bedelidir. Diyanet İşleri Başkanlığı her yıl fitre miktarını ilan ederken fidye miktarını da buna göre açıklar. Ramazan’ın tamamını tutamayan kişi, tutamadığı gün sayısı kadar fidye verir; 30 gün için 30 fidye gerekir. Güncel rakam için Diyanet’in o yılki açıklamasına bakılmalıdır. İmkânı geniş olan kişinin daha yüksek bir ölçüye göre vermesi daha faziletlidir.

Soruya git ve paylaş →

Birine sahur yedirmenin de sevabı var mı?

Evet, oruç tutmaya yardımcı olmak sevaptır. Sahur hakkında özel bir “sahur yedirme” hadisi bulunmasa da, Hz. Peygamber sahurda bereket olduğunu bildirmiş ve sahura teşvik etmiştir. Bir kişinin oruç ibadetini kolaylaştırmak, hayra yardım etme kapsamındadır; hayra vesile olan da onu yapan gibi sevap kazanır. Yalnız yaşayan yaşlılar, öğrenciler ve vardiyalı çalışanlar için sahurluk hazırlamak veya sahur sofrası kurmak bu açıdan güzel bir iyiliktir.

Soruya git ve paylaş →

Oruç fidyesi toptan veya tek kişiye verilebilir mi?

Evet, Hanefî mezhebine göre bir aylık fidyenin tamamı Ramazan’ın başında, içinde veya sonunda toptan verilebilir; bunun tek bir ihtiyaç sahibine verilmesi de caizdir. Kişi dilerse her gün için ayrı ayrı da ödeyebilir. Fidyenin, yiyecek olarak veya değeri kadar para olarak verilmesi mümkündür. Önemli olan, fidye alan kişinin zekât verilebilecek biri olmasıdır; anne, baba, çocuk ve eşe fidye verilmez. Şâfiî mezhebinde fidyenin her gün için bir müd yiyecek olarak verilmesi esastır.

Soruya git ve paylaş →

Stabil coin (USDT, USDC) için zekât nakit para gibi mi hesaplanır?

Genel olarak evet; değeri bir para birimine bağlı olan stabil coinler, zekât hesabında nakit veya döviz gibi değerlendirilir. USDT ve USDC gibi varlıklar ABD dolarına endekslendiği için ekonomik olarak döviz benzeri bir işlev görür. Bu nedenle zekât yılınız dolduğunda elinizdeki stabil coinlerin o günkü TL karşılığı, diğer nakit, döviz ve altınlarınızla birlikte hesaplanır. Toplam, nisap miktarına ulaşıyorsa kırkta biri zekât olarak verilir. Ancak kripto varlıkların dini durumu hakkında âlimler arasında görüş farkı bulunduğundan ve Diyanet bu alanda ihtiyatlı olduğundan, kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Zekâtımı taksitle, aylara bölerek verebilir miyim?

Zekât yılı dolmadan önce aylara bölerek peşin vermek caizdir; yıl dolduktan sonra ise geciktirmemek gerekir.

Hanefî mezhebine göre nisaba sahip olan kişi, zekâtını yıl dolmadan önce parça parça verebilir. Yıl sonunda hesap yapılır, eksik kalan tamamlanır. Yıl dolduktan sonra ise zekâtın mazeretsiz olarak uzun süre geciktirilmesi hoş karşılanmamış, ihtiyaç sahibinin hakkı olduğu için hemen verilmesi tavsiye edilmiştir. Düzenli ihtiyacı olan bir aileye her ay belli miktar vermek bu şekilde planlanabilir.

Soruya git ve paylaş →

Borsadaki hisse senetlerinin zekâtı nasıl hesaplanır?

Alım satım amacıyla tutulan hisselerin zekâtı, zekât yılı dolduğundaki piyasa değeri üzerinden kırkta bir olarak verilir. Hisse senetlerini kısa vadede kâr etmek için alıp satıyorsanız bunlar ticaret malı gibi değerlendirilir. Zekât gününüzdeki toplam piyasa değeri, diğer zekâta tabi mallarınızla birlikte nisaba ulaşıyorsa yüzde 2,5’i verilir. Hisseleri uzun vadeli ortaklık ve kâr payı için tutuyorsanız âlimler arasında farklı görüşler vardır: Bazıları yine piyasa değerini esas alırken, bazıları şirketin zekâta tabi varlıklarındaki payınızı veya yalnızca kâr paylarını esas alır. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Fidye veren kişi iyileşirse oruçları kaza etmeli mi?

Evet, iyileşme ümidi olmadığı düşünülerek fidye veren kişi daha sonra sağlığına kavuşur ve oruç tutabilecek hale gelirse, tutamadığı oruçları kaza etmesi gerekir. Çünkü fidye, oruç tutmaya kalıcı olarak güç yetirilemeyen durumlar için verilen bir ruhsattır. Bu durumda önceden verilmiş fidyeler ise boşa gitmez; nafile sadaka sevabı olarak kişinin hanesine yazılır. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirmeyi mutlaka hekiminizle birlikte yapınız.

Soruya git ve paylaş →

Kayınpedere veya kayınvalideye fitre verilir mi?

Evet, fakir iseler verilebilir. Kayınpeder ve kayınvalide, kişinin kan bağıyla usûlü sayılmadığı için onlara fitre ve zekât vermek caizdir. Aynı şekilde kayınbirader, baldız ve görümce gibi hısımlar da ihtiyaç sahibiyse fitre alabilir. Burada dikkat edilecek nokta, verilen fitrenin gerçekten ihtiyaç sahibine ulaşmasıdır. Ailede nezaket gereği yapılan karşılıklı hediyeleşmeler fitre yerine geçmez. Fitre, fitre niyetiyle ve ihtiyaç sahibi olan kişiye verildiğinde geçerli olur.

Soruya git ve paylaş →

Kaza veya nafile oruç tutana iftar ettirmek de aynı sevabı kazandırır mı?

Evet, iftar ettirme hadisi yalnızca Ramazan oruçlusunu kapsamakla sınırlı değildir. Kaza, adak veya nafile oruç tutan kişiye iftar ikram eden de bu faziletten pay alır. Bununla birlikte Ramazan ayında yapılan iyiliklerin, ayın faziletine bağlı olarak ayrı bir değeri olduğu kabul edilir. Pazartesi-perşembe veya Şevval orucu tutan bir aile üyesi, arkadaş veya komşuya iftar hazırlamak, yılın her döneminde bu sevaba ulaşma imkânıdır.

Soruya git ve paylaş →

Param yıl içinde nisabın altına düşerse zekât yılı sıfırlanır mı?

Hanefîlere göre sıfırlanmaz; yılın başında ve sonunda nisabın bulunması yeterlidir.

Hanefî mezhebine göre yıl içinde malın azalması, tamamen bitmedikçe zekât yılını kesmez. Yılın sonunda mal yeniden nisaba ulaşmışsa zekât verilir. Mal tamamen elden çıkarsa yıl yeniden başlar. Şâfiî mezhebinde ise malın yılın tamamında nisap miktarında bulunması şart koşulur. Bu sebeple kendi mezhebinize göre hareket etmeniz uygun olur.

Soruya git ve paylaş →

Altın hesabı veya dijital altına zekât düşer mi?

Evet; bankadaki altın hesabı veya dijital altın da zekât hesabına dahil edilir. Zekât, nisap miktarına ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen altın, para ve ticaret mallarından verilir. Altının fiziki olarak elinizde bulunması ile bankada hesap olarak tutulması arasında zekât açısından fark yoktur; her ikisi de size ait bir değerdir. Zekât yılınız dolduğunda altın hesabınızdaki miktar, diğer altın, nakit ve döviz varlıklarınızla toplanır. Toplam nisaba ulaşıyorsa kırkta biri verilir. Zekâtı altın olarak verebileceğiniz gibi o günkü değerinin TL karşılığını da verebilirsiniz.

Soruya git ve paylaş →

Borç içindeki birine fitre verilebilir mi?

Evet, borcunu ödedikten sonra nisap miktarı malı kalmayacak durumdaki borçluya fitre verilebilir. Kur’an’da zekât verilecekler arasında borçlular da sayılmıştır ve fitre de aynı yerlere verilir. Bu kişinin elinde bir miktar para bulunsa bile, borcu bu parayı karşılıyorsa zengin sayılmaz. Ancak lüks harcamalar veya kumar gibi meşru olmayan sebeplerle borçlanıp bunu sürdüren birine vermek yerine, gerçekten sıkıntıda olanı tercih etmek daha isabetlidir. Fitreyi borçlunun kendisine vermek ve borcunu ödemesini ona bırakmak esastır.

Soruya git ve paylaş →

Ev halkına iftar hazırlamak iftar ettirme sevabı kazandırır mı?

Evet, niyet edildiğinde kazandırır. Oruçlu eşine, anne babasına veya çocuklarına iftar hazırlayan kişi, onların orucunu açmasına vesile olduğu için iftar ettirme sevabı umabilir. Ailenin geçimi için yapılan harcama da hadiste sadaka olarak nitelenmiştir. Mutfakta saatlerce emek veren kişinin bu emeği boşa gitmez. Bu yüzden iftar hazırlığını sıradan bir ev işi olarak değil, ibadete yardım ve sevap vesilesi olarak görmek güzeldir.

Soruya git ve paylaş →

Fidye verecek gücü olmayan yaşlı ne yapar?

Oruç tutamayan ve fidye verecek maddi gücü de bulunmayan kişi sorumlu tutulmaz. Kur’an’da Allah’ın hiç kimseye gücünün yetmediği bir yükü yüklemediği bildirilir (Bakara 2/286). Böyle bir kişi Allah’tan bağışlanma diler ve ileride imkân bulursa fidyesini öder. Çocukları veya yakınları onun adına fidye verirlerse bu da geçerli olur. Bu durumdaki kişinin gönlünü ferah tutması, dua ve zikirle Ramazan’ın manevi havasından payını alması tavsiye edilir.

Soruya git ve paylaş →

Yıl içinde gelen ikramiye veya maaşın zekâtı için ayrı yıl beklenir mi?

Hanefîlere göre beklenmez; yıl içinde eklenen para ana malla birlikte zekâta tabi olur.

Nisaba sahip olan kişinin yıl içinde kazandığı maaş, ikramiye, hediye veya miras gibi aynı cinsten mallar, ana malın yılı dolunca onunla birlikte hesaplanır. Böylece her kuruş için ayrı yıl tutmak gerekmez. Kişi, zekât yılının dolduğu gün elinde bulunan toplam zekât malının kırkta birini verir. Bu yöntem, hesabı kolaylaştırır.

Soruya git ve paylaş →

Askıda ekmek veya askıda iftar uygulaması sadaka sayılır mı?

Evet, gönüllü sadaka olarak sevaptır. Askıda ekmek, alanın kimliğini gizleyerek yardımı ulaştırdığı için gizli sadaka inceliğini taşır. Kur’an, sadakayı gizli vermenin daha hayırlı olduğunu bildirir. Osmanlı’daki “sadaka taşı” geleneği de benzer bir anlayışa dayanır. Ancak bu yolla verilen bağış, alanın zekât ehli olup olmadığı bilinmediğinden zekât yerine sayılmamalıdır. Güvenilir bir fırın veya esnaf seçmek de önemlidir.

Soruya git ve paylaş →

Gazze veya deprem bölgesi için yapılan iftar bağışı oruç açtırma sevabı kazandırır mı?

Evet, güvenilir bir kurum aracılığıyla oruçlulara ulaşan iftar bağışının, oruç açtırma sevabını kazandırması umulur. Peygamberimiz, bir oruçluya iftar ettirenin, oruçlunun sevabından bir şey eksilmeden onun kadar sevap alacağını bildirmiştir. Bu fazilet için iftarı bizzat sizin hazırlamanız şart değildir; bağışınızla sağlanan yemek oruçluya ulaştığında aynı hayra vesile olursunuz. Özellikle Gazze, deprem bölgesi gibi zor durumdaki kardeşlerimize ulaşan yardım, hem sadaka hem de oruç açtırma sevabını birleştirir. Bağış yapacağınız kurumun güvenilir olmasına ve yardımı gerçekten ulaştırmasına dikkat edin.

Soruya git ve paylaş →

Memleketinde zengin olan ama yolda parasız kalan kişiye fitre verilir mi?

Evet, verilebilir. Kur’an’da zekât verilecekler arasında “ibnü’s-sebîl”, yani yolda kalmış yolcu sayılmıştır. Memleketinde malı olsa bile bulunduğu yerde parasına ulaşamayan, cüzdanını kaybeden veya yolda mahsur kalan kişi bu kapsamdadır. Bu kişiye ihtiyacı kadar fitre ve zekât verilebilir; aldığı parayı geri ödemesi gerekmez. Bununla birlikte ona borç vermek de bir seçenektir. Günümüzde yolda kalmış öğrenci, gurbetçi veya mülteciler bu sınıfa örnek gösterilebilir.

Soruya git ve paylaş →

Ölen kişi adına oruç fidyesi verilir mi?

Evet, kaza etme imkânı bulduğu halde oruç borcunu ödemeden vefat eden kişi fidye verilmesini vasiyet ettiyse, mirasçılar bıraktığı malın üçte birinden bu vasiyeti yerine getirir. Vasiyet etmemişse mirasçıların fidye vermesi zorunlu değildir; ancak kendi paylarından gönüllü olarak verirlerse, Allah’ın bunu kabul etmesi umulur. Hastalığı devam ettiği için hiç kaza imkânı bulamadan vefat eden kişinin ise sorumluluğu yoktur. Şâfiî mezhebinde yakınlarının onun yerine oruç tutabileceğine dair görüş de bulunmaktadır.

Soruya git ve paylaş →

Zekât yılımın başladığı günü bilmiyorsam ne yapmalıyım?

Makul bir tahminle bir gün belirleyip her yıl o günü esas alabilirsiniz.

Zekât yılı, kişinin nisaba ilk sahip olduğu günden başlar. Bu gün kesin bilinmiyorsa, yaklaşık bir tarih belirlenir. Pek çok kişi hatırlaması kolay olsun diye Ramazan’ın belirli bir gününü seçer; bu durumda zekât yılının dolmasından önce ödeme yapılmış olması sakıncalı değildir. Önemli olan, zekât yılının kamerî yıl (yaklaşık 354 gün) olarak dikkate alınmasıdır.

Soruya git ve paylaş →

Depremzedelere veya mültecilere fitre verilebilir mi?

Evet, ihtiyaç içindeyseler verilebilir ve bu fitrenin en isabetli yerlerindendir. Deprem, sel veya savaş gibi sebeplerle evini, işini ve malını kaybetmiş kişiler fakir, yoksul veya yolda kalmış sınıfına girer. Önceden zengin olsalar bile şu anda ihtiyaç içindeyseler fitre alabilirler. Fitreyi doğrudan ihtiyaç sahibine vermek mümkün değilse, güvenilir resmî kurumlar veya vakıflar aracılığıyla vekâletle göndermek de caizdir. Bu durumda kurumun fitreyi bayramdan önce ve fitre olarak ihtiyaç sahibine ulaştırdığından emin olmak gerekir.

Soruya git ve paylaş →

İftara yakınları mı, yoksulları mı çağırmak daha faziletli?

İkisi de faziletlidir; en güzeli ikisini dengelemektir. Akrabayı ağırlamak sıla-i rahimdir ve Kur’an’da defalarca teşvik edilir. Yoksulları doyurmak ise ihtiyacı giderdiği için ayrı bir sevaptır. Hadiste yalnızca zenginlerin çağrılıp yoksulların bırakıldığı düğün yemeği kınanmıştır. İmkânı olan kişi Ramazan boyunca bazı günler akrabaları, bazı günler komşu ve ihtiyaç sahiplerini davet edebilir. Yoksulları eve çağırmak mümkün değilse onlara yemek göndermek de aynı hayrı sağlar.

Soruya git ve paylaş →

Namaz için de fidye verilir mi?

Hayır, hayattaki bir kişi kılamadığı namazlar için fidye veremez; namaz borcunu ancak kaza ederek öder. Namaz, ima ile bile olsa kılınabildiği sürece düşmez. Hanefî mezhebinde, namaz borcu bulunan kişinin öldükten sonra her vakit için fidye verilmesini vasiyet etmesi halinde, mirasçıların bunu mirasın üçte birinden yerine getirmesi, Allah’ın affına vesile olması ümidiyle caiz görülmüştür. Ancak bu bir ihtiyat ve ümit meselesidir; hayattayken kaza etmenin yerini tutmaz.

Soruya git ve paylaş →

SMS ile yapılan bağış fitre yerine geçer mi?

Bağışı fitre niyetiyle yaptıysanız ve kurum bunu fitre olarak fakirlere ulaştırıyorsa geçer. Fitrenin geçerli olması için iki temel şart vardır: Verirken fitre niyetinin bulunması ve paranın fitre almaya ehil bir fakire ulaşması. SMS ile yapılan bağışların çoğu genel yardım veya sadaka olarak toplanır; bu durumda kurum parayı farklı alanlarda kullanabilir. Bu yüzden SMS bağışının özellikle fitre için olduğunu kurumun açıklamasından teyit edin. Ayrıca SMS tutarı genellikle sabittir; ailenizdeki her kişinin fitresini tam karşılayacak miktarda bağış yapmanız gerekir. Emin değilseniz fitreyi doğrudan bir fakire veya Diyanet Vakfı gibi kurumlara vermek daha güvenlidir.

Soruya git ve paylaş →

Zekât yılı hicrî takvime göre mi hesaplanır?

Evet; zekât yılı olarak kamerî (hicrî) yıl esas alınır.

Kamerî yıl yaklaşık 354-355 gün olup güneş yılından 10-11 gün kısadır. Zekât, fıkıhta kamerî yıl üzerinden hesaplanır. Kişi hesabını miladî takvime göre yapmak isterse, aradaki farktan dolayı zekât oranını ihtiyaten biraz artırması tavsiye edilmiştir; bu durumda yaklaşık yüzde 2,577 gibi bir oran kullanılabilir. Takvimi Ramazan’a sabitlemek, kamerî yılı takip etmeyi de kolaylaştırır.

Soruya git ve paylaş →

Firmaların reklam amacıyla verdiği iftar sadaka sayılır mı?

Sevap niyete bağlıdır; salt reklam amaçlı ikram ticari bir faaliyet niteliği taşır. Yine de oruçluların doyması bir hayırdır ve yemeği yiyenler için bir sakınca yoktur. Firma sahibi hem Allah rızasını hem tanıtımı gözetiyorsa, niyetindeki samimiyet ölçüsünde sevap umabilir. Asıl sakınca, yoksulların fotoğraflarını izinsiz çekip onurlarını kıracak şekilde reklam malzemesi yapmaktır. Sadakada muhatabın haysiyetini korumak esastır.

Soruya git ve paylaş →

Fitre parasıyla gıda kolisi alıp dağıtmak caiz mi?

Evet, caizdir. Fitrenin aslı gıda olarak verilmesidir; hadislerde hurma, arpa ve üzüm gibi yiyeceklerden bahsedilir. Bu yüzden fitre miktarı kadar gıda ürünü alıp koli hâlinde ihtiyaç sahibine vermek sünnete uygundur. Ancak koli, fakirin mülkiyetine geçecek şekilde verilmeli; ortak bir sofrada yedirmek fitre yerine geçmez. Ayrıca kolinin değeri, verilen fitre sayısının toplam tutarından az olmamalıdır. Hanefî mezhebinde para vermek fakirin ihtiyacını seçebilmesi bakımından daha kullanışlı görülürken, Şâfiî mezhebinde gıda olarak vermek esastır.

Soruya git ve paylaş →

Maaş hesabımda biriken paranın zekâtı var mı?

Harcanmadan biriken para, zekât günü diğer mallarla birlikte nisaba ulaşıyorsa zekâta tabidir.

Maaşın kendisine zekât gelmez; ay içinde harcanan kısım hesaba girmez. Ancak zekât yılının dolduğu gün hesapta kalan para, kişinin diğer para, döviz ve altınlarıyla toplanır. Borçlar düşüldükten sonra toplam 80,18 gram altın değerine ulaşıyorsa kırkta biri verilir. Tasarrufu olmayan, her ay kazandığını harcayan kişiye zekât düşmez.

Soruya git ve paylaş →

Online fitre ödemesinde vekâlet nasıl verilir?

Online ödeme yaparken “fitre” seçeneğini işaretleyip parayı göndermeniz, kuruma vekâlet vermeniz anlamına gelir. Fitre, bizzat verilebileceği gibi güvenilir bir kişi veya kurum aracılığıyla da verilebilir. Vekâlet için özel bir söz veya belge şart değildir; parayı fitre niyetiyle göndermeniz ve kurumun bunu fakirlere ulaştırmayı üstlenmesi yeterlidir. Ödeme yaparken içinizden “Bu benim (ve ailemin) fitremdir, fakirlere ulaştırılsın” diye niyet etmeniz uygundur. Diyanet Vakfı gibi kurumların sitelerinde bağış türü olarak fitre seçilebilir. Ailenizin her bir ferdi için ayrı fitre gönderdiğinizden emin olun; miktar için /fitre-fidye-hesaplama/ aracına bakabilirsiniz.

Soruya git ve paylaş →

Sadaka gizli mi verilmeli, açık mı?

Nafile sadakaların gizli verilmesi daha faziletlidir. Bakara Suresi’nin 271. ayetinde sadakaları açıktan vermenin güzel olduğu, ama gizlice yoksullara vermenin daha hayırlı olduğu bildirilir. Sahih hadiste, sağ elinin verdiğini sol eli bilmeyecek kadar gizli sadaka veren kişinin, kıyamet gününde Allah’ın gölgesinde gölgelenecek yedi sınıftan biri olduğu haber verilir. Zekât gibi farz olan sadakaların ise başkalarını teşvik etmek amacıyla açıktan verilmesinde sakınca yoktur. Her durumda gösterişten uzak durmak ve alan kişinin onurunu korumak esastır.

Soruya git ve paylaş →

Borsadaki hisse senetlerinin zekâtı nasıl verilir?

Alım-satım amacıyla tutulan hisseler, zekât günündeki piyasa değeri üzerinden kırkta bir oranında zekâta tabidir.

Diyanet’e göre kâr amacıyla alınıp satılan hisse senetleri ticaret malı gibi değerlendirilir; toplam değeri diğer zekât mallarıyla birlikte nisaba ulaşıyorsa yüzde 2,5 zekât verilir. Satmayı düşünmeden, yalnızca temettü almak için uzun vadeli tutulan hisselerde ise şirketin zekâta tabi varlıklarından hisse oranına düşen kısmın esas alınabileceği görüşü de vardır. Bu hesap zor olduğunda piyasa değeri üzerinden vermek ihtiyatlı bir yoldur.

Soruya git ve paylaş →

Gurbetçi fitresini Türkiye’deki akrabalara gönderebilir mi?

Evet, gönderebilir; ancak fitreyi alacak akrabanın fakir olması ve kişinin anne-babası, çocukları ya da eşi olmaması gerekir. Fitrenin kişinin bulunduğu yerde verilmesi asıldır, ama daha muhtaç olan akrabalara göndermek caizdir ve hatta akrabaya yardım olduğu için ayrıca sevaplıdır. Kardeş, amca, dayı, teyze, hala ve onların çocukları fakirse fitre alabilir. Miktar konusunda ise yaşadığınız ülkenin fiyat seviyesini esas almanız uygundur; yurt dışında yaşayan biri fitresini Türkiye’deki düşük miktara göre değil, bulunduğu yerin ölçüsüne göre vermelidir. Fitrenin bayram namazından önce ulaşmasına dikkat edin.

Soruya git ve paylaş →

Hz. Peygamber Ramazan’da neden “esen rüzgârdan daha cömert” olurdu?

Çünkü Ramazan, Kur’an’ın indirildiği ve Cebrâil ile Kur’an’ın karşılıklı okunduğu aydı. İbn Abbâs’ın rivayetine göre Hz. Peygamber insanların en cömerdiydi; Ramazan’da Cebrâil ile buluştuğunda ise cömertliği, bereket getiren esen rüzgârdan daha fazla olurdu. Bu, Kur’an ile kurulan bağın insanı cömertliğe yönelttiğini gösterir. Müslümanlar bu örneği takip ederek Ramazan’da sadaka, iftar ettirme ve infakı artırırlar. Cömertlik yalnız malla değil, zaman, ilgi ve güler yüzle de gösterilir.

Soruya git ve paylaş →

Sadaka verip başa kakmak sevabı giderir mi?

Evet, verilen sadakayı başa kakmak ve alanı incitmek sevabı yok eder. Bakara Suresi’nin 264. ayetinde müminlere sadakalarını başa kakma ve eziyetle boşa çıkarmamaları emredilir; bu kişilerin durumu, üzerindeki toprağı yağmurun silip süpürdüğü kaygan bir taşa benzetilir. Bu yüzden fitre, zekât veya sadaka verirken alan kişiyi mahcup edecek söz ve davranışlardan, sosyal medyada teşhir etmekten ve sonradan hatırlatmaktan kaçınmak gerekir. Güzel bir söz, incitici bir sadakadan daha hayırlıdır.

Soruya git ve paylaş →

“Sevdiğiniz şeylerden harcamadıkça iyiliğe eremezsiniz” ayeti ne anlatır?

Bu ayet, gerçek iyiliğin insanın değer verdiği şeylerden vermekle kazanılacağını anlatır. Âl-i İmrân Suresi’nin 92. ayetinde yer alır. Ayet inince sahabeden Ebû Talha, en sevdiği Beyrûhâ bahçesini sadaka olarak bağışlamış, Hz. Peygamber de onu akrabaları arasında dağıtmasını tavsiye etmiştir. Ayet, artık ve değersiz eşyayı değil, gönlün bağlı olduğu şeyleri paylaşmayı teşvik eder. Bu, nefsi cimrilikten arındırmanın en etkili yoludur.

Soruya git ve paylaş →

Fitre buğday, arpa, hurma ve üzüme göre ayrı ayrı nasıl hesaplanır?

Hanefî mezhebine göre fitre, yarım sâ’ buğday veya bir sâ’ arpa, hurma ya da kuru üzüm ya da bunların değeri olarak hesaplanır. Sâ’, yaklaşık üç kilogram civarında olan eski bir hacim ölçüsüdür; yarım sâ’ buğday yaklaşık bir buçuk kilogram kadar kabul edilir. Diyanet her yıl bu ölçüleri o yılın ortalama fiyatlarıyla karşılaştırır ve buğday esasına göre en düşük miktarı, ayrıca hurma ve üzüm gibi diğer ölçülere göre daha yüksek miktarları açıklar. Gücü yetenlerin daha yüksek olanı vermesi daha faziletlidir. Kesin rakamları Diyanet her yıl ilan eder; kendi hesabınız için /fitre-fidye-hesaplama/ aracını kullanabilirsiniz.

Soruya git ve paylaş →

Fitre ile bir fakirin kirasını veya faturasını ödeyebilir miyim?

Fakirin bilgisi ve izniyle ödenirse caizdir. Fitrede temel şart, verilen malın ihtiyaç sahibinin mülkiyetine geçmesidir. Parayı önce fakire verip onun kirasını veya faturasını kendisinin ödemesi en doğru yoldur. Fakirin sizi vekil kılması, yani “Benim fitremi alıp kiramı sen öde” demesi durumunda da ödeme geçerli olur. Ancak fakirin haberi olmadan onun adına fatura ödemek, fitreyi ona teslim etmiş sayılmaz; bu durumda verilen para sadaka olur, fitre borcu ise düşmez. Uygulamada ihtiyaç sahibine haber vermek meseleyi çözer.

Soruya git ve paylaş →

Fitre komşuya verilir mi?

Evet, ihtiyaç sahibi olan komşuya fitre verilebilir ve bu güzel bir tercihtir. İslam, komşu hakkına büyük önem verir; yakın çevredeki muhtaç insanları gözetmek, hem ihtiyacın doğru yere ulaşmasını hem de toplumsal dayanışmayı sağlar. Fitre verirken sıralamada önce muhtaç akrabalar, sonra komşular ve aynı mahalledeki yoksullar düşünülebilir. Komşunuzun gerçekten ihtiyaç sahibi olduğundan emin olmanız yeterlidir; onu mahcup etmemek için fitre olduğunu söylemeden vermeniz de caizdir.

Soruya git ve paylaş →

Staking ile kazanılan kripto paraların zekâtı nasıl verilir?

Kripto paraların dinî hükmü konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır; Diyanet, kripto paraların alım satımını şu an için uygun görmemektedir. Bununla birlikte elinde kripto varlık bulunan ve bunlarla nisaba ulaşan kişinin, zekât gününde varlıklarının piyasa değeri üzerinden yüzde 2,5 zekât vermesi ihtiyata uygun bir yoldur. Staking ile eklenen kazançlar da bu toplam değere dahil edilir. Staking’in faiz benzeri bir getiri olup olmadığı da tartışmalıdır. Kendi durumunuz için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Yatırım fonlarının zekâtı verilir mi?

Evet; sahip olunan fon paylarının zekât günündeki değeri zekât hesabına katılır.

Yatırım fonları, kişinin paraya çevirebildiği ve değer kazanan bir birikimdir. Fonun içeriği (altın, hisse, döviz vb.) ne olursa olsun, pay değerinin toplamı diğer mallarla birlikte nisaba ulaşıyorsa kırkta biri verilir. Faize dayalı getiriler içeren fonlarda bu getirinin helal olup olmadığı ayrı bir meseledir; faize dayalı olmayan katılım fonlarını tercih etmek daha uygundur.

Soruya git ve paylaş →

Airdrop ile gelen kripto paralara zekât düşer mi?

Elinize geçen ve satılabilir bir değeri olan airdrop varlıkları, diğer mallarınızla birlikte nisaba ulaşıyorsa zekât hesabına dahil edilmesi ihtiyata uygundur. Zekât, kişinin mülkiyetinde bulunan ve değeri belirlenebilen mallar üzerinden hesaplanır. Ancak kripto paraların hükmü konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır ve Diyanet bunların alım satımını şu an uygun görmemektedir. Değeri belirsiz veya satılamayan tokenlar için ayrıca bir değerlendirme gerekir. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Bireysel emeklilik (BES) birikiminin zekâtı var mı?

Kişinin istediğinde çekebileceği kendi katkı payları zekât hesabına katılır.

Zekâtın şartlarından biri, malın tam mülkiyet ve tasarruf imkânıyla kişinin elinde olmasıdır. BES’te katılımcının kendi ödediği ve sistemden çıkarak alabileceği birikim bu şartı taşıdığından zekâta tabi görülür. Henüz hak edilmemiş devlet katkısı gibi, kişinin tasarruf edemediği kısımlar ise hak kazanılıp alınıncaya kadar zekât hesabına girmez. Sistemin faize dayalı olup olmaması ayrıca değerlendirilmelidir; ayrıntı için müftülüğe danışılabilir.

Soruya git ve paylaş →

Fitre öğrenciye verilir mi?

Evet, maddi imkânı yetersiz olan öğrenciye fitre ve zekât verilebilir. İlim öğrenen ve bu sebeple geçimini temin etmekte zorlanan kişiler, fakir kabul edildiği sürece fitre alabilir. Hatta bazı âlimler, ilim talebesinin Allah yolunda sayılabileceğini belirtmiştir. Öğrenci kendi çocuğunuz veya torununuz değilse ve nisap miktarı mala sahip değilse fitrenizi ona verebilirsiniz. Burs veya eğitim yardımı yapan güvenilir kurumlar aracılığıyla vermek de mümkündür.

Soruya git ve paylaş →

Fitreyi bir fakirin hesabına IBAN ile göndermek yeterli mi?

Evet, yeterlidir. Fitrenin geçerli olması için paranın fitre niyetiyle, fitre almaya ehil bir fakire ulaşması gerekir. Parayı elden vermek ile banka hesabına göndermek arasında fark yoktur; para fakirin hesabına geçtiğinde onun mülkiyetine girmiş olur. Gönderirken fitre niyetinizi içinizden yapmanız yeterlidir; açıklama kısmına “fitre” yazmak şart değildir. Ancak alan kişinin gerçekten muhtaç olduğundan makul ölçüde emin olun. Fitre, anne-babanıza, çocuklarınıza veya eşinize verilemez. Paranın bayram namazından önce ulaşması daha faziletlidir; Ramazan’ın başından itibaren de gönderilebilir.

Soruya git ve paylaş →

Fitreyi fakire “hediye” diyerek vermek caiz mi?

Evet, caizdir. Önemli olan verenin kalbindeki fitre niyetidir; alan kişiye bunun fitre olduğunu söylemek şart değildir. Özellikle mahcup olabilecek, onurlu ihtiyaç sahiplerine fitreyi “bayram hediyesi” veya “çocuklara harçlık” diyerek vermek, onların gönlünü incitmemek açısından güzel bir davranıştır. Kur’an’da da iffetlerinden dolayı istemeyen yoksullar övülmüştür. Ancak parayı verirken veya ayırırken fitre niyetinin bulunması gerekir. Alan kişinin gerçekten fitre alabilecek durumda olmasına da dikkat edilmelidir.

Soruya git ve paylaş →

Kazancın ne kadarı infak edilmeli, bir sınırı var mı?

Zekât dışında belirli bir oran yoktur; ölçü, orta yolu gözetmektir. Kur’an, “Harcadıklarında israf etmeyen, cimrilik de etmeyen, ikisi arasında orta bir yol tutan” kulları över. Başka bir ayette elin boyna bağlanması da, tamamen açılması da yasaklanır. Kur’an ayrıca “ihtiyaçtan artanı” infak etmeyi öğütler. Kişi önce ailesinin ihtiyaçlarını ve borçlarını karşılamalı, ardından gönlünün ve imkânının elverdiği kadar düzenli olarak vermelidir.

Soruya git ve paylaş →

Bütün malını sadaka olarak dağıtmak doğru mu?

Genel olarak tavsiye edilmez. Sa’d b. Ebî Vakkâs malının tamamını veya yarısını vasiyet etmek istediğinde Hz. Peygamber buna izin vermemiş, üçte birin bile çok olduğunu söylemiş ve “Mirasçılarını zengin bırakman, onları insanlara el açar halde bırakmandan daha hayırlıdır” buyurmuştur. Hz. Ebû Bekir’in bütün malını getirmesi ise onun olağanüstü tevekkülüne ve özel bir duruma bağlı bir örnektir. Ailesinin geçimini tehlikeye atacak şekilde her şeyini vermek doğru değildir.

Soruya git ve paylaş →

Fitre gayrimüslime verilir mi?

Hanefî mezhebinde zekâtın gayrimüslime verilmesi caiz değildir; fitrenin verilmesi ise Ebû Hanîfe ve İmam Muhammed’e göre caiz görülmüş, fakat Müslüman ihtiyaç sahiplerine verilmesi daha faziletli sayılmıştır. Ebû Yûsuf ve Şâfiî mezhebine göre ise fitre de yalnızca Müslümanlara verilir. Bu sebeple en ihtiyatlı yol fitreyi Müslüman ihtiyaç sahiplerine vermektir. Gayrimüslim komşulara ve muhtaçlara yapılacak yardımlar ise nafile sadaka olarak büyük bir iyiliktir ve İslam’ın teşvik ettiği bir davranıştır.

Soruya git ve paylaş →

Fitreyi vekâletle bağışladığım kurum bayramdan sonra dağıtırsa sorumluluk kimde?

Güvenilir bir kuruma zamanında verdiyseniz sizin sorumluluğunuz büyük ölçüde yerine gelmiş olur; geciktirmenin sorumluluğu kuruma aittir. Fitrenin bayram namazından önce verilmesi sünnettir ve daha faziletlidir; ancak bayramdan sonra verilen fitre de geçerlidir, sadece geciktirmek iyi görülmemiştir. Kuruma vekâlet verdiğinizde, kurum sizin adınıza hareket eder. Kurum fitreyi bayramdan sonra fakire ulaştırsa bile fitreniz geçerli olur. Ancak kurumun güvenilirliğini araştırmak ve fitreyi Ramazan bitmeden yeterince erken vermek sizin görevinizdir. Kurumların, toplanan fitreleri ihtiyaç sahiplerine zamanında ulaştırmaya özen göstermesi gerekir.

Soruya git ve paylaş →

Kıdem tazminatının zekâtı ne zaman verilir?

Kıdem tazminatı ele geçtikten sonra diğer mallarla birlikte zekât hesabına katılır; önceki yıllar için zekât gerekmez.

Çalışma süresince biriken tazminat hakkı, işçinin fiilen tasarruf edebildiği bir mal değildir. Bu nedenle alınmadan önce zekâta tabi olmaz. Tazminat alındığında kişi zaten nisaba sahipse, bu para ana malın yılı dolduğunda onunla birlikte hesaplanır. Nisaba ilk defa bu parayla ulaşıyorsa, alındığı günden itibaren bir kamerî yıl geçince zekâtı verilir.

Soruya git ve paylaş →

NFT varlıklarının zekâtı verilir mi?

Satmak amacıyla elde tutulan NFT’ler ticaret malı gibi değerlendirilerek zekâta tabi tutulabilir; ancak bu konuda kesin bir hüküm yoktur. Fıkıhta ticaret niyetiyle alınan mallar, zekât gününde piyasa değeri üzerinden zekâta dahil edilir. Kişisel kullanım veya koleksiyon amacıyla tutulan varlıklar ise zekât dışında kalabilir. NFT’ler yeni bir alan olduğundan âlimler arasında görüş farkı vardır. Bu tür dijital varlıkların hükmü için kesin bilgiyi müftülükten veya Alo 190’dan almanız uygundur.

Soruya git ve paylaş →

Önceden verdiğim sadakayı sonradan fitreye sayabilir miyim?

Kural olarak hayır. Fitre, verilirken veya verilecek miktar ayrılırken fitre niyeti bulunmasını gerektirir. Sadaka niyetiyle verilmiş bir para, sonradan fitre olarak sayılamaz. Hanefî mezhebinde bir istisna vardır: Verilen para fakirin elinde henüz harcanmadan duruyorsa, veren kişi o anda niyetini fitreye çevirebilir. Para harcanmışsa niyeti değiştirmek geçerli olmaz ve fitrenin ayrıca verilmesi gerekir. Bu karışıklığı yaşamamak için fitreyi ayrı bir zarfta veya ayrı bir havale ile, açıkça fitre olarak ayırmak en sağlıklı yoldur.

Soruya git ve paylaş →

Değeri düşmüş kripto paranın zekâtı hangi tarihteki değere göre verilir?

Zekât, alış fiyatına göre değil, zekâtın farz olduğu gündeki piyasa değerine göre hesaplanır. Bu genel kural ticaret malları için de geçerlidir; kripto varlıklara zekât gerektiği kabul edilirse aynı ölçü uygulanır. Değer kaybı nedeniyle toplam malınız nisabın altına düştüyse o yıl zekât gerekmeyebilir. Ancak kripto paraların dinî hükmü konusunda âlimler arasında görüş farkı vardır ve Diyanet bunların alım satımını şu an uygun görmemektedir. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Fitre banka havalesiyle veya dövizle gönderilebilir mi?

Evet, gönderilebilir. Hanefî mezhebine göre fitrenin değerini para olarak vermek caiz olduğundan, bu paranın nakit, havale, EFT veya döviz olarak gönderilmesi arasında fark yoktur. Önemli olan, gönderilen tutarın fitre miktarını karşılaması ve paranın bayram namazından önce ihtiyaç sahibinin hesabına geçmesidir. Havale açıklamasına “fitre” yazmak zorunlu değildir; niyetinizin bulunması yeterlidir. Döviz gönderirken kur farkı veya işlem ücreti nedeniyle eksik ulaşmamasına dikkat edin; kesintiler fitreden sayılmaz.

Soruya git ve paylaş →

Fitre ve zekât iftar çadırına veya iftar organizasyonuna verilebilir mi?

Genel olarak hayır; zekât ve fitrenin fakire mülk olarak verilmesi gerekir, herkese açık bir iftar sofrasında bu şart tam gerçekleşmez. Hanefî mezhebine göre zekât ve fitrede temlik, yani verilen şeyin fakirin mülkiyetine geçmesi esastır. İftar çadırlarında ise zengin-fakir ayırt edilmeden yemek ikram edilir ve yemek kişinin mülkü olmadan tüketilir. Bu yüzden bu tür organizasyonlar için zekât ve fitre yerine genel sadaka ve bağış kullanılmalıdır. Fakirin eline yemek kolisi veya para vermek ise caizdir. Kesin hüküm için müftülüğe veya Alo 190’a danışın.

Soruya git ve paylaş →

Kiraya verdiğim evin zekâtı var mı?

Evin kendisine zekât düşmez; kira gelirinden biriken para ise zekâta tabidir.

Kira geliri elde etmek için tutulan ev, dükkân veya arsa gibi gayrimenkuller, satmak niyetiyle alınmadıkça ticaret malı sayılmaz. Bu yüzden değerleri üzerinden zekât verilmez. Ancak bu mülklerden elde edilen kira gelirleri harcanmayıp birikirse, zekât günü diğer paralarla birlikte hesaplanır ve nisaba ulaşıyorsa kırkta biri verilir.

Soruya git ve paylaş →

Sadakanın sevabının yedi yüz kat olması ne demek?

Bu, Allah yolunda yapılan harcamanın sevabının kat kat artırılacağını anlatan bir benzetmedir. Bakara Suresi’nde Allah yolunda harcanan mal, yedi başak veren ve her başağında yüz dane bulunan bir tohuma benzetilir; ayetin sonunda Allah’ın dilediğine daha da artıracağı bildirilir. Hadiste de iyiliğin on katından yedi yüz katına kadar yazıldığı ifade edilir. Bu ecir; niyetin samimiyetine, malın helal olmasına ve başa kakmadan verilmesine bağlıdır.

Soruya git ve paylaş →

Seyyid ve şeriflere fitre verilir mi?

Klasik Hanefî ve Şâfiî fıkhına göre Hz. Peygamber’in soyundan gelen Hâşimoğullarına zekât ve fitre verilmez. Sahih hadiste sadakanın Muhammed’in ailesine helal olmadığı bildirilmiştir. Bu hüküm, onların ganimetin beşte birinden pay almalarıyla ilişkilendirilmiştir. Günümüzde bu pay bulunmadığı için muhtaç seyyidlere zekât verilebileceğini söyleyen âlimler de vardır. Soy bilgisinin kesin olmadığı durumlarda kişi ihtiyaç sahibi olarak değerlendirilir. Kendilerine nafile sadaka ve hediye vermek ise her durumda caizdir.

Soruya git ve paylaş →

Değerlensin diye aldığım arsanın zekâtı verilir mi?

Satıp kâr etmek niyetiyle alınmışsa ticaret malı sayılır ve zekâtı verilir.

Hanefî mezhebine göre bir malın ticaret malı sayılması için satın alınırken satma niyetinin bulunması gerekir. Değerlenince satmak amacıyla alınan arsa, ev veya daireler her yıl zekât günündeki piyasa değeri üzerinden zekât hesabına katılır. Oturmak, ev yapmak veya kiraya vermek için alınan gayrimenkule ise zekât düşmez. Niyet sonradan satma yönünde değişse de satılıncaya kadar ticaret malı sayılmaz.

Soruya git ve paylaş →

Evdeki yardımcıya veya çalışana fitre verilir mi?

Evet, ihtiyaç sahibi olan ev yardımcısına, bakıcıya veya işçiye fitre verilebilir; ancak bu, maaşının veya emeğinin karşılığı olarak verilmemelidir. Fitre ücret yerine sayılırsa geçerli olmaz; çünkü ücret, zaten borç olarak ödenmesi gereken bir haktır. Maaşını tam ödedikten sonra, onu ihtiyaç sahibi olarak görüp ayrıca fitre vermeniz caizdir. Kapıcı, temizlik görevlisi gibi kişiler için de aynı ölçü geçerlidir.

Soruya git ve paylaş →

← Tüm konular

Oruç ve Ramazan hakkında sık sorulan sorular

78 sorunun tamamı →

Bu konuyla ilgili araçlar