Eldiven ve Çorap Giymek: Kadınlar Elleri ve Ayakları Örtmeli mi?

Mezheplerin çoğunda kadının yüzü ve elleri avret değildir; ayakların durumu ise ihtilaflıdır: Hanefîler ayakları avret saymaz, diğer mezhepler çoğunlukla avret sayıp örtülmesini ister. Namazda ayakların örtülmesi bu yüzden ihtiyaten tavsiye edilir; dışarıda çorap giymek ve eldiven kullanmak ise örtünme hassasiyeti olanlar için ihtiyatlı bir tercihtir.

Ayetin ifadesi: “görünen kısım”

Nûr Suresi’nin 31. ayeti, kadınların süslerini, “kendiliğinden görünen kısım hariç” göstermemelerini emreder. İbn Abbâs ve İbn Ömer gibi sahabelerden “görünen kısım”ın yüz ve eller olduğu nakledilir; bu yoruma Hanefî ve Mâlikî mezhepleri dayanır. Bazı âlimler ise bu ifadeyi dış giysiler, yüzük ve sürme gibi görünen süslerle sınırlandırır. Ebû Dâvûd’da geçen Esma hadisinde, Peygamberimiz’in “Ey Esma, kadın erginlik çağına gelince yüzü ve elleri dışında bir yeri görünmemelidir” buyurduğu aktarılır (Ebû Dâvûd, Libâs); ancak bu rivayetin sened bakımından zayıf olduğu belirtilmiştir ve fakihler başka delillere de dayanır. Mezheplerde kadın avreti ve tesettür sınırları yazısı bu farkları ayrıntılı işler.

Ayağın durumu: mezhep farkları

• Hanefî: Ayak (üst ve alt), namazda ve namaz dışında avret sayılmaz; fakat fitne korkusu varsa dışarıda örtülmesi gerekir.
• Şâfiî: Yüz ve eller hariç bütün beden, ayaklar dahil avrettir; namazda ayakların örtülmesi şarttır.
• Mâlikî: Yüz ve eller dışında bedenin örtülmesi istenir; namazda ayağın üstünün açık olması konusunda ruhsat görüşleri vardır.
• Hanbelî: Yüz hariç bütün beden avrettir; ayak ve eller konusunda rivayetler farklıdır.

Ümmü Seleme’ye nispet edilen bir rivayette, kadının “ayakların üstünü örtecek uzunlukta elbise ve başörtüsüyle” namaz kılabileceği bildirilir (Ebû Dâvûd, Salât); bu rivayetin merfû mu mevkuf mu olduğu tartışılmıştır. Bu nedenle ayak konusunda ihtiyatlı davranmak isteyenler, namazda çorap giymeyi tercih eder. Kadınlarda namazda örtünme: ayakların durumu yazısı bu konuyu özel olarak ele alır.

Namazda çorap ve eldiven

Namazda kadının ayaklarını çorapla örtmesi, her mezhep açısından geçerli ve ihtiyata uygun bir uygulamadır. Çorap temiz ve ince olmayıp deri rengini göstermemelidir; şeffaf çorap örtü sayılmaz. Eldiven ise Hanefî ve Mâlikî görüşe göre namaz için gerekli değildir; çünkü eller avret sayılmaz. Secde sırasında elin yere teması konusunda ise bazı mezheplerde eldivensiz secde tercih edilir; ihtiyaç hâlinde eldivenle secde de sahihtir. Abdest alırken çorap üzerine mesh konusu için çorap üzerine mesh caiz mi, normal çorapta mesh yazısı ayrıntılı bilgi verir.

Dışarıda eldiven ve çorap kullanmak

Hanefî ve Mâlikî çizgide ellerin açık olması serbest olsa da, birçok tesettürlü kadın ihtiyaten eldiven kullanır. Fitne endişesi bulunan ortamlarda ellerin ve ayakların örtülmesi, pek çok âlimce tavsiye edilir. Bu uygulama zorunlu bir farz olarak sunulmamalı, kadının mezhep ve vicdani tercihinden ayrılmamalıdır. Bir kadının eldiven takmayı tercih etmemesi, tesettürünün eksik olduğu anlamına gelmez; bunun hükmü, hangi mezhebe uyulduğuna göre belirlenir. Yeni başlayanlar için ayrıntılar başörtüsü farz mı: ayetler ve âlimlerin görüşleri yazısında yer alır.

Abdest, gusül ve mesh açısından ayrıntılar

Eldiven ve çorap, abdest alırken çıkarılmalıdır; çünkü eller ve ayaklar yıkanması gereken organlardandır. Deri çorap (mest) ve ona benzer sağlam, su geçirmez ve ayağı bileği ile örten çorapların üzerine mesh etmek için bazı şartlar vardır: abdestli giyilmesi, belirli süre ile sınırlı olması gibi. Bu ayrıntılar için ilgili yazılara ve müftülüğe bakılmalıdır. Normal pamuklu çorapta mesh ise Hanefîlerde caiz değildir; sadece kalın ve şartlara uygun çoraplar için ruhsat vardır. Kadınlar için cuma ve diğer namazlarda çorap giyerek abdest tazelemek, pratik bir tedbir olarak çorap giymeden önce abdest alma alışkanlığını gerektirir.

Kendi seçiminizi yaparken liste

1. Mezhebinizi bilin: Hanefî ya da Şâfiî olmanıza göre ayak ölçüsü farklıdır.
2. Namazda ihtiyatı seçin: Çorap, namazda ayakları ihtiyaten örtmenin en pratik yoludur.
3. Eldiveni zorunluluk değil, tercih olarak görün.
4. Kumaş kalitesi: Şeffaf olmayan, temiz, ayağa uygun çorap tercih edin.
5. Mevsim ve rahatlık: Yaz sıcağında ince ve pamuklu kumaşlar, hem rahatlık hem hijyen için uygundur.
6. Dayatmadan kaçının: Başkalarının tercihini yargılamamak, bu ihtilaflı konuda hoşgörü gerektirir.

Örnek senaryo: yazın camide cemaat

Zehra, sıcak yaz günlerinde cuma namazına giderken sandaletle çıkıyordu. Namaz vakti camide ayaklarının açık olduğunu fark etti ve yanındaki kadın cemaatten bazılarının çorap giydiğini gördü. Zehra, kendi mezhebinin Hanefî olduğunu, ayakların avret sayılmadığını biliyordu; ancak ihtiyat için çantasında ince bir çorap taşımaya başladı. Namazdan önce çorabı giyip abdesti ayakta tazeledi, namazdan sonra çıkardı. Bu küçük uygulama onun huzuru için yeterli oldu; diğer kadınlara da herhangi bir baskı yapmadı.

Bu ihtilaf, âlimlerin delilleri farklı değerlendirmesinden doğar; kimse diğerinin tercihini kınamamalı, herkes kendi bilgisi ve hassasiyetiyle hareket etmelidir. Şüphe duyan kişi, ibadetini sürdürürken bir din görevlisine danışabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kadının elleri ve ayakları avret midir?

Hanefî mezhebinde eller ve ayaklar avret değildir; Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelîlerde ayaklar konusunda ihtiyat ve görüş farkı vardır. Yüz ve eller çoğunlukla avret dışıdır.

Namazda kadın çorap giymeli mi?

İhtiyaten çorap giymek her mezhep açısından sahihtir. Hanefî mezhebinde ayakların açık olması da namaza engel olmaz.

Eldiven takmak zorunlu mu?

Çoğu mezhepte zorunlu değildir; ihtiyat ve hassasiyet isteyenler için tercih edilebilir.

Çorapla abdest alınır mı?

Normal çorap abdestte çıkarılıp ayak yıkanmalıdır. Mest hükmüne uyan kalın çoraplara mesh için şartlar aranır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 8 Haziran 2026 · Kaynaklar: Nûr Suresi 31. ayet (Diyanet Meali); Ebû Dâvûd, Libâs ve Salât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Avret" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →