Çorap Üzerine Mesh Caiz mi? Normal Çorapta Mesh

Mest üzerine mesh, hadislerle sabit bir ruhsattır. Çorap üzerine mesh ise Hanefî mezhebinde yalnızca kalın, suyu geçirmeyen, ayakta durabilecek ve yürümeye elverişli çoraplar için caiz görülür. İnce pamuklu normal çorapta mesh yapılmaz; bu durumda ayaklar yıkanır. Süre mukim için bir gün bir gece, yolcu için üç gün üç gecedir.

Mest Üzerine Meshin Dayanağı

Mest üzerine mesh, mütevatir derecede rivayetle sabit olan bir ruhsattır. Muğîre b. Şu’be’den, Hz. Peygamber’in abdest alırken mestleri üzerine mesh ettiğine dair rivayet Buhârî ve Müslim’de bulunur. Şüreyh b. Hânî’nin Hz. Âişe’ye sorduğu ve Hz. Âişe’nin Hz. Ali’ye yönlendirdiği rivayet ise süreyi bildirir: Hz. Peygamber yolcu için üç gün üç gece, mukim için bir gün bir gece süre koymuştur (Müslim, Taharet). Ehl-i Sünnet âlimleri bu ruhsatı kabul eder ve hatta mesh konusunu akaid kitaplarında bile zikreder; çünkü mesh uygulaması Ehl-i Sünnet’in belirgin özelliklerinden sayılmıştır.

Mest ve Çorap Arasındaki Fark

Mest, deri veya benzeri sağlam malzemeden yapılmış, ayağı topuklarla birlikte örten ve yürümeye elverişli ayakkabı türüdür. Çorap ise kumaştan yapılmış olup, kalınlığı ve niteliği çeşitlidir. Hanefî mezhebinde Ebû Hanîfe başlangıçta çorap üzerine meshi caiz görmemiş, sonradan ölümünden kısa süre önce görüşünden döndüğü rivayet edilmiştir. Ebû Yûsuf ve Muhammed eş-Şeybânî ise kalın, suyu geçirmeyen çorapların mest hükmünde olduğunu savunmuştur ve Hanefî mezhebinde fetva bu görüşe göre verilir. Delil olarak Muğîre b. Şu’be’den gelen “Hz. Peygamber abdest aldı, çorapları ve nalınları üzerine mesh etti” rivayeti gösterilir (Ebû Dâvûd, Tirmizî); Tirmizî rivayeti hasen-sahih olarak değerlendirmiştir.

Çorapta Aranan Şartlar

Hanefî kaynaklarına göre meshedilecek çorabın şu özellikleri taşıması gerekir:

• Abdestli olarak giyilmiş olmalıdır.
• Ayağı topuklarla birlikte örtmelidir.
• Kalın olmalı, suyu geçirmemeli ve bağsız ayakta durabilmelidir.
• Yürümeye elverişli olmalı; yırtıkları, üç küçük parmağın genişliğinden fazla açık bırakmamalıdır.
• Süre içinde olmalıdır.

Naylon, ince pamuk ve benzeri hafif çoraplar bu şartları taşımadığından üzerine mesh caiz görülmez. Deri çorap, kalın yünlü çorap veya ayağın alt tarafı deri kaplı çoraplar bu şartı sağlayabilir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde de çorap üzerine meshin kalın ve sağlam olma şartıyla caiz olduğu görüşü yer alır; ancak ayrıntılar farklıdır. Mâlikîlerde mest üzerine mesh için süre sınırı meşhur görüşte yoktur.

Meshin Yapılışı ve Süre

Eller ıslatılır, parmak uçlarından başlayarak ayağın üzerinden bacağa doğru çekilir. Hanefî mezhebinde ayağın üstünde en az üç parmak genişliği kadar bir yeri meshetmek yeterlidir. Sünnet olan, parmakların ayağın üstüne konup bacağa doğru çekilmesidir. Süre, mesti giydikten sonra abdesti bozan ilk hadesten değil, abdest bozulduktan sonra meshin yapıldığı andan itibaren hesaplanır. Mukim için 24 saat, yolcu için 72 saattir. Süre bittiğinde mest veya çorap çıkarılıp ayaklar yıkanmalı ve yeniden abdest alınmalıdır. Abdestin diğer unsurları için abdestin farzları yazısı okunabilir.

Meshi Bozan Haller

Mesh şu hallerde sona erer: Sürenin dolması, mestin veya çorabın çıkarılması, ayağın büyük bölümünün mestten çıkması, mestin yırtılması ve guslü gerektiren bir hâlin ortaya çıkması. Cünüplük, hayız ve nifas durumunda, süre bitmemiş olsa bile mest çıkarılır ve ayaklar da yıkanarak gusül alınır. Mesh yapıldıktan sonra abdesti bozan başka şeyler meydana gelirse, süre devam ettiği sürece mestler üzerine mesh yeterlidir. Bu ruhsat soğuk havalarda özellikle kolaylık sağlar.

Diğer Mezheplerde Çorap Üzerine Mesh

Şâfiî mezhebinde çorap üzerine mesh için çorabın ayağı tamamen örtmesi, yürümeye elverişli ve suyu geçirmeyecek kadar kalın olması aranır. Hanbelîlerde ise Ahmed b. Hanbel’in çorap üzerine meshi, mest üzerine mesh gibi gördüğü ve süre bakımından da mestle aynı hükme tabi tuttuğu nakledilir; ince çorapta mesh konusunda ise daha esnek rivayetler vardır. Mâlikî mezhebinde mest üzerine meshin süresi konusunda meşhur görüş sınır koymamaktır, ancak cünüplükte çıkarma şartı bulunur. Bu farklar, mezheplerin aynı sahih hadislerden farklı hükümler çıkarmasının sonucudur. Usul farkının arka planı için Ebû Hanîfe ile Şâfiî’nin usul farkları yazısı okunabilir.

Günümüz Uygulaması

Günümüzde ayakkabı üzerine veya ince çorap üzerine mesh yapmak yaygın bir hatadır. Soğukta, yolculukta kalın yünlü çoraplarla mesh uygulaması mümkün olsa da, bu çorapların su geçirmeme şartı genellikle sağlanmaz. Bu yüzden birçok kişi mesh için özel deri çorap (mest) kullanır. Mesh uygulamasının mezhepler arasındaki geniş farkı için sargı ve alçı üzerine mesh yazısı ve uçakta ve otobüste abdest yazısı faydalı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Normal pamuklu çorap üzerine mesh yapılır mı?

Hanefî mezhebine göre ince, suyu geçiren normal çorap üzerine mesh yapılamaz. Kalın, suyu geçirmeyen ve ayakta durabilecek sağlamlıkta olan çoraplara mesh caizdir.

Mest üzerine mesh süresi ne kadardır?

Mukim için bir gün bir gece (24 saat), yolcu için üç gün üç gecedir. Süre, abdest bozulduktan sonra mesti ilk meshettiği andan başlar.

Mesh nasıl yapılır?

Eller ıslatılır, ayağın üstüne parmak uçlarından bacağa doğru çekilir. Hanefîlerde üç parmak genişliği kadar meshetmek yeterlidir.

Hangi durumlar meshi bozar?

Abdesti bozan her durum meshi bozmaz, ancak abdest bozulduğunda yeniden abdest gerekir. Meshi bozanlar: sürenin bitmesi, mestin çıkarılması, ayağın mestten dışarı çıkması ve guslü gerektiren hal.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 24 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Müslim, Taharet (mest üzerine mesh süresi); Ebû Dâvûd ve Tirmizî, Taharet (Muğîre b. Şu'be rivayeti); Buhârî, Vudû' (mest üzerine mesh); İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mesh" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →