🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Erkekler İçin Giyimde Dinî Ölçüler

Müslüman Gündelik HayatıGüncelleme: 7 Eylül 20269 dk okuma

Erkekler için giyimde dinî ölçüler nelerdir? Avret sınırı (diz ile göbek arası), kibir ve gösteriş yasağı, kadına benzeme, altın ve ipek kısıtı, sade ve temiz giyim ve günlük hayatta takım elbise, şort gibi sorular anlatılıyor.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Giyimin Amacı
  • Avret Sınırı
  • Kibir, Gösteriş ve Şöhret Elbisesi

Erkeklerin giyiminde temel dinî ölçüler şunlardır: göbek ile diz arasını (avret) örtmek, kibir ve gösteriş amacıyla giyinmemek, kadınlara benzememek, altın ve ipek kullanmamak, temiz, sade ve ölçülü olmak. Kıyafetin türü serbesttir; amaç ve edep belirleyicidir.

Giyimin Amacı

Kur’an’da giysinin iki işlevi belirtilir: örtünmek ve süslenmek. “Ey Âdemoğulları! Size ayıp yerlerinizi örtecek giysi ve süslenecek elbise indirdik. Takva elbisesi ise daha hayırlıdır” buyrulur (A’râf 7/26). Bu ayet, giyimde asıl amacın hem bedeni örtmek hem de ahlak ve edebi gözetmek olduğunu bildirir. Giyim, Müslüman için aynı zamanda bir sorumluluk alanıdır: vakar, temizlik ve ölçülülük, İslam ahlakının parçasıdır. Hz. Peygamber’in temiz ve güzel giyinmeyi sevdiği, ancak gösteriş ve aşırılıktan kaçındığı hadislerde anlatılır.

Avret Sınırı

Hanefî mezhebine göre erkeğin avret yeri göbeğinin altından dizlerinin altına kadar olan bölgedir; diz kapakları avrettir, göbek ise avretin dışında kalır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde göbek ile diz arası olarak tanımlanır; ayrıntıda küçük farklar vardır. Erkek, başka erkeklerin ve namahrem kadınların yanında bu bölgeleri örtülü tutmalıdır. Namaz kılarken de avret yerlerinin örtülü olması şarttır. Bu nedenle diz üstü şort gibi kıyafetlerle namaz kılmak ve kamusal alanda dolaşmak uygun görülmez. Diz altına inen bermuda veya uzun şortlar ise avret ölçüsünü karşılayabilir; yine de namazda bol ve ihtiyatlı giysi tercih edilir.

Kibir, Gösteriş ve Şöhret Elbisesi

  • Kibirle sürüme: Hadislerde “Elbisesini kibirle yerde sürükleyene Allah kıyamet günü bakmaz” buyrulur (Buhârî, Libâs). Âlimler, kibir niyeti taşımayan kişilerin durumunu ayrıca değerlendirir.
  • Şöhret elbisesi: İnsanlar arasında dikkat çekmek ve böbürlenmek için giyilen aşırı gösterişli veya aşırı eski giysi kınanır (Ebû Dâvûd, Libâs).
  • Aşırılık ve israf: Lüks harcamalar ve gösteriş uygun değildir (A’râf 7/31).

Bu hükümler, giysinin uzunluğu veya markasından çok niyet ve davranışla ilgilidir. Modern pantolon ve takım elbise modellerinde kibir amacı olmadığı sürece sakınca görülmez. Temiz ve düzenli olmak ise tavsiye edilir.

Altın, İpek ve Kadına Benzeme

Erkeklerin altın takı ve saf ipek giymesi hadislerle yasaklanmıştır; ayrıntıları erkeklerin altın ve ipek kullanımı yazısında ele alınmaktadır. Gümüş yüzük gibi sınırlı kullanımlar için gümüş yüzük takmak sünnet mi yazısına bakılabilir. Ayrıca hadislerde erkeklerin kadınlara, kadınların erkeklere özgü giyim, süs ve davranışlarda benzemesi uygun görülmez (Ebû Dâvûd, Libâs; Buhârî, Libâs). Burada kıstas, toplumun örfüne göre belirli bir cinse özgü kabul edilen kıyafet ve tavırlardır; bu ölçü zamanla değişebilir.

Günlük Hayatta Uygulama

İş ve sosyal hayatta takım elbise, kravat, tişört, pantolon gibi kıyafetler kendi başına haram değildir. Önemli olan, avret yerlerinin örtülmesi, kıyafetin temiz olması, haram simge ve ifadeler taşımaması ve toplumsal ahlaka aykırı olmamasıdır. Namaz kılacak kişi için, ceket ve pantolonun rükû-secde sırasında avret yerini açmaması önemlidir. Cuma ve bayram gibi günlerde güzel giyinmek, temiz koku sürünmek ve tarak kullanmak sünnettir. Saç ve sakal bakımı için sakal bırakmak sünnet mi yazısına, hanımların giyim ölçüleri için tesettürün ölçüleri yazısına bakılabilir.

Spor ve Özel Durumlar

Spor yaparken ve denizde yüzerken avret sınırına dikkat etmek gerekir. Sporcular için diz kapağını örten şort ve uygun mayo tercih edilebilir. Hastanede, ameliyatlarda ve zorunlu hâllerde avret yerlerinin açılması zaruret kapsamında değerlendirilir; mümkünse aynı cinsten sağlık personeli tercih edilir. Askerlik ve mesleki üniforma konusunda da avret ölçüsü esastır. Düğün gibi törenlerde kıyafetler için düğünde takı ve para takma geleneği yazısı da bilgi verir.

Güzel Görünmenin Sünneti

Hz. Peygamber’in temizliğe, güzel kokuya ve düzenli giyime önem verdiği hadislerde anlatılır. “Allah güzeldir, güzeli sever” buyrulduğu rivayet edilir (Müslim, Îmân). Kibir ise “hakkı reddetmek ve insanları küçük görmek” olarak tanımlanır; bu nedenle güzel giyinmek ile kibirlenmek aynı şey değildir. Erkek, temiz, ütülü, yerinde ve ölçülü giyinirken kalbini gösterişten uzak tutmalıdır. Kokunun da ölçülü olması önerilir. Cuma günü gusül almak, koku sürmek ve temiz elbise giymek özellikle teşvik edilmiştir.

Giyimde ekonomik denge de önemlidir. Pahalı ve markalı eşyalara aşırı harcama yapmak yerine, ihtiyaca uygun ve kaliteli giysi tercih etmek hem israftan hem gösterişten kaçınmayı sağlar. Eski ama temiz ve düzenli giysi giymek de ayıp değildir. Önemli olan, kişinin giysisinin onu değil, ahlakının onu temsil etmesidir. “Takva elbisesi daha hayırlıdır” ayeti bu yaklaşımın özünü anlatır.

Gençler için moda ve arkadaş çevresi baskısı bu konuda zorluk yaratabilir. Aileler ve eğitimciler, yasaklayıcı bir dil yerine, giyimin ahlaki ve toplumsal anlamlarını anlatmalı ve örnek olmalıdır. Güvendiği bir ortamda sorularını sorabilen genç, daha bilinçli seçimler yapar. Dinî sorumluluklarla ilgili genel bilgi için ergenlik ve dinî sorumluluk yazısı faydalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Erkeğin avret yeri neresidir?

Hanefî mezhebine göre erkeğin avreti göbek altı ile diz kapakları dahil dizler arasıdır; bu bölgelerin başkalarının yanında örtülü olması gerekir.

Şort giymek caiz mi?

Dizi ve üstünü örtmeyen şort, avret yerini açık bırakacağı için uygun değildir; diz altı şort ise avret sınırını örtebilir.

Takım elbise ve kravat giymek haram mı?

Kıyafet türü kendi başına haram değildir; avret yerini örtmesi, temiz olması ve haram unsur taşımaması önemlidir.

Pantolonun uzunluğu için ölçü var mı?

Kibir ve gösteriş amacıyla elbiseyi yerde sürüyecek kadar uzatmak yasaktır; modern giyimde amaç ve görünüm esas alınır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Libâs; Müslim, Libâs; Ebû Dâvûd, Libâs; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (giyim ve avret bölümü)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Buhârî, Libâs; Müslim, Libâs
  2. Ebû Dâvûd, Libâs
  3. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (giyim ve avret bölümü)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.