🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Namazda Elleri Nereye Bağlamak Gerekir?

Dinde Yanlış BilinenlerGüncelleme: 9 Ekim 20268 dk okuma

Namazda eller nereye bağlanır? Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin görüşleri, rivayetler, kadın ve erkek farkı ve Diyanet'in uygulaması.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Ellerin Bağlanması Hadislerde
  • Hanefî Mezhebi: Göbek Altı
  • Şâfiî ve Hanbelî Görüşü

Namazda ellerin bağlanma yeri, Hanefî mezhebinde erkekler için göbek altı, kadınlar için göğüs üstü; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde göğüs altı olarak belirlenmiştir. Bu farklılık, aynı konudaki rivayetlerin farklı yorumlanmasından kaynaklanır. Ellerin bağlanması namazın sünnetlerindendir; yerinin değişmesi namazı bozmaz.

Ellerin Bağlanması Hadislerde

Sehl b. Sa’d’dan gelen rivayette, insanlara namazda sağ elin sol kol üzerine konulması emredilirdi (Buhârî, Ezân 87). Vâil b. Hucr’un rivayetinde ise Hz. Peygamber’in tekbir aldıktan sonra sağ elini sol elinin üzerine koyduğu anlatılır (Müslim, Salât 54). İbn Huzeyme’nin Sahîh’indeki bir rivayette “göğsü üzerine” ifadesi geçer. Bu rivayetler, el bağlamanın sünnet olduğunu gösterir; ancak yerin kesin tarifi konusunda farklı tespitler vardır.

Hanefî Mezhebi: Göbek Altı

Hanefîler, Hz. Ali’ye nispet edilen “Sünnet, namazda avucu avuç üzerine koyup göbek altında bağlamaktır” sözünü delil alır (Ebû Dâvûd, Salât 120). Bu rivayet, hadis âlimlerince ravisi nedeniyle zayıf bulunmuştur; Hanefî âlimler ise başka tariklerle ve sahabe uygulamalarıyla desteklendiğini söyler. İbn Mes’ûd ve bazı tabiînden benzer uygulamalar nakledilir. Kadınlar için ise göğüs üzerinde bağlamak, örtünme ve edep gerekçesiyle tercih edilmiştir.

Şâfiî ve Hanbelî Görüşü

Şâfiî mezhebi, Vâil b. Hucr rivayetini esas alarak ellerin göğsün altında, göbeğin üzerinde bağlanmasını sünnet sayar. Hanbelî mezhebinde ise iki görüş vardır: göbek altı ve göğüs altı. Ahmed b. Hanbel’den ikisi de nakledilir. Bu iki mezhepteki uygulama, ellerin bağlanma konusunda esnekliğin kabul edildiğini gösterir. Günümüz Selefî çevreleri ise göğüs üzerini tercih eder.

Mâlikî Mezhebi: Sedl

Medine âlimlerinin uygulamasına dayanarak Mâlik b. Enes’ten rivayet edilen sedl, yani farz namazda ellerin yanlara salınması şeklidir. Bununla beraber Muvatta’da ellerin bağlanmasını anlatan rivayetler de bulunur. Mâlikî âlimlerin bir kısmı bağlamayı tercih etmiştir; Kuzey Afrika’daki Mâlikî uygulamasında hem salarak hem bağlayarak kılan topluluklar mevcuttur.

Farklı Mezheplerde Namaz Kılmak

Kişi kendi mezhebine göre kılar. Başka mezhebe tabi birinin yanında kılan veya farklı görüşü uygulayan kimsenin namazı sıhhat bakımından geçerlidir. Diyanet de farklı yorumların bir “zenginlik” olduğunu, cemaat içinde kimsenin diğerini kınamaması gerektiğini vurgular. Mescidi Haram’da farklı mezheplerden insanlar yan yana farklı şekillerde kılar. Bu çeşitliliği anlamak hoşgörünün parçasıdır.

Namazın Diğer Sünnetleri

El bağlama dışında namazın sünnetleri arasında tekbirde elleri kaldırma, sübhaneke, euzü besmele, secdede burun ve alnın yere değmesi gibi unsurlar sayılır. Kadınlarla ilgili farklar için Kadınların namazı erkeklerden farklı mı yazısı, namaz sonrası zikir için Tesbihatta 33 sayısı neden önemli yazısı incelenebilir. Abdestle ilgili benzer ihtilaflar için Abdestte ense meshi yazısına, ayet yorumları için Dinde zorlama yoktur yazısına bakılabilir.

Neden Farklar Olmuştur?

Sahabe devrinde namaz, Hz. Peygamber’i gözleyerek öğrenildi. Farklı bölgelere dağılan sahabeler ve tabiîn, gözlemledikleri uygulamayı nakletti. Rivayetlerin kısalığı veya farklı şekilde anlaşılması mezhepler arasında ictihad farklarına yol açtı. Fakihler, kendi bölgelerindeki rivayetlere ve usul kurallarına göre değerlendirme yaptı. Bu çeşitliliğin korunması, dinin geniş yorum alanını gösterir.

Cemaatle Namazda Dikkat Edilecekler

Cemaatle kılınan namazda farklı mezheplerden insanlar aynı safta yer alabilir. Kimi ellerini göbek altında, kimi göğüs hizasında bağlamış olabilir; bu durum cemaatin düzenini bozmaz ve kimsenin namazına etki etmez. Önemli olan, imamın hareketlerine uyulması, safların düzgün tutulması ve huşunun korunmasıdır. Namaz kılan kişinin dışarıdan görünüşe değil, kalbinin Allah’a yönelmesine dikkat etmesi gerektiği Kur’an’da “Müminler gerçekten kurtuluşa ermiştir; onlar namazlarında huşu içindedirler” (Mü’minûn 23/1-2) ayetiyle vurgulanır.

Çocuklara ve Yeni Başlayanlara Öğretmek

Namaz öğrenmeye yeni başlayanlara önce kendi mezheplerinin uygulaması, kolay anlaşılır biçimde öğretilmelidir. Hz. Peygamber, çocuklara yedi yaşında namazı öğretmeyi, on yaşında ise teşvik etmeyi öğütlemiştir (Ebû Dâvûd, Salât 26). Ellerin yeri gibi ayrıntılarda gereksiz sertlik göstermek, yeni başlayanları namazdan soğutabilir. Bu nedenle öncelik, namazın farzlarını ve sünnetlerini doğru yapmak, ardından ayrıntıları öğretmektir. Diyanet Gençlik ve Çocuk Namaz Kılavuzları bu amaçla hazırlanmış kaynaklardır.

Sonuç olarak ellerin yeri konusundaki tartışma, namazın geçerliliğini değil, sünnetin en uygun uygulama biçimini ilgilendirir. Müslüman bu konuda kendi mezhebini izlemeli, farklı uygulamalara saygı göstermeli ve asıl dikkatini namazın ruhuna, yani Allah huzurunda saygı, sükûnet ve tevazuya vermelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hanefî mezhebinde eller nereye bağlanır?

Erkekler ellerini göbeğin altında, sağ el sol elin üzerinde olacak şekilde bağlar. Kadınlar ise göğüs üzerinde bağlar.

Şâfiî mezhebinde eller nereye bağlanır?

Şâfiî mezhebinde eller göğsün altında, göbeğin üstünde bağlanır. Bu görüş, aynı hadislerin farklı yorumuna dayanır.

Mâlikî mezhebinde eller bağlanmaz mı?

Mâlikî mezhebinin meşhur görüşünde farz namazda eller yanlarda salınır (sedl); nafilede bağlamak mümkündür. Bununla birlikte günümüzde Mâlikîlerin çoğu da bağlayarak kılmaktadır.

Hangisi doğru, hangisi yanlış?

Hepsi sahabe uygulamalarına ve sahih veya hasen rivayetlere dayanan ictihadi farklardır. Her Müslüman kendi mezhebine göre kılar; başka mezhebe uygun kılan kimsenin namazı da geçerlidir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Salât 54; Ebû Dâvûd, Salât 120; Buhârî, Ezân 87; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Namaz bölümü); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Namaz" maddesi; İbn Huzeyme, Sahîh

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Müslim, Salât 54
  2. Ebû Dâvûd, Salât 120
  3. Buhârî, Ezân 87
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Namaz bölümü)
  5. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Namaz" maddesi
  6. İbn Huzeyme, Sahîh

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.