Sandalyede Oturarak Namaz Kılmak Caiz mi? Şartları ve Usulü

Kısa cevap: Ayakta durmaya gücü yetmeyen veya ayakta durduğunda hastalığının artmasından, iyileşmesinin gecikmesinden ciddi şekilde endişe eden kişi farz namazları oturarak kılabilir. Yerde oturamayan veya yerden kalkmakta çok zorlanan kişi sandalyede de kılabilir. Temel ilke şudur: Namazın rükünlerinden hangisine güç yetiyorsa o yerine getirilir, güç yetmeyen kısım için kolaylıktan yararlanılır. Gerçek bir mazeret olmadan farz namazı oturarak kılmak ise geçerli değildir; çünkü kıyam namazın farzlarındandır.

Kolaylığın Dinî Dayanağı

İslam’da yükümlülük güce göredir: “Allah hiç kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez” (Bakara Suresi, 2/286). Basur rahatsızlığı bulunan sahabî İmrân b. Husayn (r.a.) namazını nasıl kılacağını sorduğunda Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Ayakta kıl; gücün yetmezse oturarak, ona da gücün yetmezse yan üzere yatarak kıl” (Buhârî, Taksîru’s-salât). Bu hadis, hasta namazının temel ölçüsünü ortaya koyar: Namaz, akıl yerinde olduğu sürece terk edilmez; ama kılınış şekli kişinin gücüne göre hafifler.

Kimler Oturarak Kılabilir?

• Ayakta hiç duramayanlar veya durduğunda düşme tehlikesi olanlar.
• Ayakta durduğunda şiddetli ağrı çekenler, baş dönmesi yaşayanlar.
• Ayakta durmanın hastalığını artıracağı veya iyileşmeyi geciktireceği bir hekim tarafından söylenen ya da kendi tecrübesiyle bilenler.
• Ameliyat, kırık, ileri derecede diz ve bel rahatsızlığı gibi sebeplerle secdeye gidemeyenler.

Hafif bir yorgunluk, isteksizlik veya “daha rahat oluyor” düşüncesi mazeret değildir. Nafile namazlar ise mazeret olmasa da oturarak kılınabilir; ancak bu durumda sevabı ayakta kılınana göre yarı yarıyadır (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn).

Güce Göre Kademeler

1. Ayakta durabilen, rükû ve secde yapabilen: Namazı normal şekilde kılar.
2. Ayakta duramayan, ancak yerde oturup secde edebilen: Yerde dilediği biçimde oturur, rükû için eğilir, secdeyi yere yapar.
3. Secde edemeyen: Rükû ve secdeyi îmâ ile, yani başıyla işaret ederek yapar. Secde için başını rükûdan biraz daha fazla eğer.
4. Oturamayan: Sırt üstü, ayakları kıbleye gelecek ve başı yastıkla hafifçe yükseltilecek şekilde veya sağ yanı üzerine kıbleye dönerek yatar, başıyla îmâ ederek kılar.
5. Başıyla îmâ bile yapamayan: Hanefi mezhebinde tercih edilen görüşe göre bu durumdaki kişiden namaz ertelenir; bu hâl bir günden (beş vakitten) fazla sürerse o namazların kazası da gerekmez. Yalnız gözle veya kalple îmâ Hanefilere göre geçerli değildir; Şafii mezhebinde ise aklı yerinde olan kişi gücünün yettiği şekilde, gerekirse gözüyle veya kalbiyle namazı geçirir.

Sandalyede Namaz Nasıl Kılınır?

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamalarına göre asıl olan, oturarak kılacak kişinin yerde oturmasıdır; çünkü yerde oturan kişi secdeyi de çoğu zaman yere yapabilir. Yere oturamayan veya oturduğunda kalkamayan kişi ise sandalye, tabure veya benzeri bir şey üzerinde kılabilir. Usulü şöyledir:

1. Sandalyeye kıbleye dönük oturulur, niyet edilip tekbir alınır, eller bağlanır.
2. Kıraat oturarak yapılır.
3. Rükû için baş ve gövde biraz öne eğilir, “Sübhâne Rabbiye’l-azîm” denir.
4. Doğrulduktan sonra secde için rükûdakinden biraz daha fazla eğilir, “Sübhâne Rabbiye’l-a’lâ” denir. İki secde bu şekilde yapılır.
5. Oturuşlarda eller dizlerin üzerine konur, Tahiyyat ve dualar okunur, selâm verilir.

Secde için önüne sehpa, masa veya yastık koyup ona alın değdirmeye gerek yoktur; îmâ yeterlidir. Hz. Peygamber’in, yastık üzerine secde etmeye çalışan bir hastaya bunu bıraktırıp îmâ ile kılmasını söylediği rivayet edilir (Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ).

Ayakta durabilen ama secde edemeyen ne yapar?

Bu, günümüzde en çok karşılaşılan durumdur: Dizlerinden rahatsız olan kişi ayakta durabilir ama yere inemez. Hanefi mezhebinde yaygın görüşe göre secde edemeyen kişiden kıyam yükümlülüğü de düşer; bu kişi namazın tamamını oturarak îmâ ile kılabilir, dilerse ayakta başlar, rükû ve secde için oturur. Şafii mezhebine göre ise gücü yeten kişi kıyamı ayakta yapmak zorundadır; yalnızca yapamadığı rükünlerde oturur. Bu sebeple ayakta durabilen kişinin kıyamı ve mümkünse rükûu ayakta yapıp secdeler için sandalyeye oturması, her iki görüşe göre de geçerli ve ihtiyatlı bir yoldur.

Camide Sandalye Kullanırken Dikkat Edilecekler

• Sandalye, safın düzenini bozmayacak şekilde mümkünse safın kenarına veya arka saflara yerleştirilmelidir.
• Sandalyenin arka ayakları saf çizgisine gelecek şekilde konulursa oturan kişi safla aynı hizada olur ve arkadaki safın secde alanı daralmaz.
• Geçici rahatsızlıklar geçtiğinde normal kılınışa dönülmelidir; ruhsat, mazeret süresince geçerlidir.

Sık Sorulan Sorular

Namazın bir kısmını ayakta, bir kısmını oturarak kılabilir miyim?

Evet. Ayakta başlayıp yorulan veya ağrısı artan kişi kalan kısmı oturarak tamamlayabilir. Aynı şekilde oturarak başlayıp kendini iyi hisseden kişi de ayağa kalkıp devam edebilir. Gücün yettiği kadarını ayakta yapmak esastır.

Otobüste, uçakta koltukta namaz kılınır mı?

Farz namazlarda asıl olan, araçtan inip yerde, kıbleye dönerek kılmaktır. Mola verilmeyen uzun yolculuklarda önce namazı vaktinde kılabilecek bir plan yapılmalı, Şafii mezhebine göre cem imkânı değerlendirilmelidir. Bunlar mümkün olmaz ve vakit çıkacaksa kişi oturduğu yerde îmâ ile kılar. Bu durumda Din İşleri Yüksek Kurulu, imkân bulunca namazın ihtiyaten iade edilmesini tavsiye eden görüşü de hatırlatmaktadır.

Hamile kadınlar oturarak namaz kılabilir mi?

Hamilelik tek başına mazeret değildir; ancak ileri aylarda secdeye gitmek ciddi zorluk veya sağlık riski oluşturuyorsa, hekim tavsiyesi de varsa, zorlanılan rükünler îmâ ile yerine getirilebilir. Ayakta durabilen kişi kıyamı yine ayakta yapmalıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/286); Buhârî, Taksîru’s-salât (İmrân b. Husayn hadisi); Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ; Din İşleri Yüksek Kurulu, “Sandalyede namaz” konulu açıklama ve fetvalar; Diyanet İlmihali, c. 1, Hasta Namazı