Sigorta Yaptırmak Caiz mi? Kasko, Sağlık ve Hayat Sigortası

Kısa cevap: Sigorta, klasik fıkıh kitaplarında yer almayan yeni bir akit olduğundan âlimler arasında farklı görüşler vardır. Din İşleri Yüksek Kurulu, faiz ve haram unsur içermemesi şartıyla sigorta yaptırmayı caiz görmektedir. Trafik sigortası ve DASK gibi yasal zorunluluk olan sigortalarda ise zaten tereddüt edilecek bir durum yoktur. İhtiyatlı davranmak isteyenler için yardımlaşma esasına dayalı tekâfül (katılım sigortası) sistemi tercih edilebilir.

Sigorta tartışması nereden kaynaklanıyor?

Sigortada kişi belirli bir prim öder; riskin gerçekleşmesi hâlinde şirket zararı karşılar, gerçekleşmezse primler şirkette kalır. Caiz görmeyen âlimler bu yapıda üç sakınca ileri sürmüştür:

• Garar (belirsizlik): Taraflardan birinin ne alacağı belli değildir. Hz. Peygamber garar içeren satışı yasaklamıştır (Müslim, Büyû’ 4).
• Kumar benzerliği: Az prim ödeyip çok tazminat almak veya hiçbir şey alamamak şansa bağlıdır.
• Faiz: Şirketlerin fonları faizli araçlarda değerlendirmesi ve birikimli poliçelerde faiz getirisi ödemesi.

Caiz görenlerin gerekçeleri

Sigortayı caiz gören âlimler ise şu noktalara dikkat çeker:

• Sigortadaki belirsizlik, taraflar arasında anlaşmazlığa yol açan türden değildir. Primin tutarı, teminatın kapsamı ve üst sınırı sözleşmede açıkça yazılıdır. Risk ise büyük sayılar kanunuyla hesaplanabilir hâle gelmiştir.
• Kumarda risk yapay olarak üretilir; sigortada ise zaten var olan bir riskin zararı paylaşılır. Amaç kazanç değil, güvencedir.
• İslam hukukunda akitlerde asıl olan serbestliktir; açık bir yasağa çarpmayan yeni akitler meşrudur.
• Sistem, özünde çok sayıda insanın bir zarara birlikte katlanması, yani bir tür yardımlaşmadır. Fıkıhtaki âkıle (diyetin yakınlarca ortak ödenmesi) uygulaması buna örnek gösterilir.

Diyanet’in yaklaşımı bu ikinci görüş doğrultusundadır: Tarafların rızasına dayanan, aldatma içermeyen ve faizli kazanç sağlamayan sigorta sözleşmeleri caizdir.

Sigorta türlerine göre değerlendirme

Zorunlu sigortalar

Zorunlu trafik sigortası, deprem sigortası ve sosyal güvenlik primleri yasal yükümlülüktür. Bunları yaptırmak da bunlardan doğan haklardan yararlanmak da caizdir.

Kasko, konut ve iş yeri sigortası

Mal sigortaları, gerçekleşen zararın tazminine yöneliktir. Caiz gören görüşe göre sakıncası yoktur. Alınan tazminat gerçek zararı karşılamak içindir; hasarı olduğundan büyük göstererek fazla tazminat almak ise aldatmadır ve haramdır.

Sağlık sigortası

Tamamlayıcı ve özel sağlık sigortaları da aynı esasa tabidir. Tedavi imkânına ulaşmayı kolaylaştırdığı için birçok âlim bunu ihtiyaç kapsamında değerlendirmiştir.

Hayat sigortası

Risk esaslı hayat sigortası (vefat hâlinde geride kalanlara ödeme yapılması) caiz gören görüşe göre diğerleri gibidir. Birikimli hayat sigortalarında ise primlerin faizli araçlarda değerlendirilip faiz getirisi ödenmesi söz konusuysa, bu kısım caiz olmaz. Bu tür ürünlerde fonun faizsiz olması aranmalıdır. Sigortanın eceli veya kaderi değiştirmediği, yalnızca maddi bir tedbir olduğu da unutulmamalıdır.

Tekâfül (katılım sigortası) nedir?

Tekâfül, katılımcıların ödediği katkıların bir havuzda toplandığı, zarara uğrayanların bu havuzdan karşılandığı sistemdir. Şirket havuzun sahibi değil, ücret karşılığı yöneticisidir. Fonlar faizsiz araçlarda değerlendirilir; yıl sonunda havuzda fazla kalırsa katılımcılara iade edilebilir veya sonraki yıla devredilir. Bu yapı, bağış ve yardımlaşma esasına dayandığından garar itirazını büyük ölçüde ortadan kaldırır. Türkiye’de birçok şirketin katılım sigortası penceresi bulunmaktadır.

Tevekkül ile çelişir mi?

Tedbir almak tevekküle aykırı değildir. Devesini salıverip Allah’a tevekkül edeceğini söyleyen kişiye Hz. Peygamber, “Önce bağla, sonra tevekkül et” buyurmuştur (Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme 60). Sigorta da meşru çerçevede alınan bir tedbirdir.

Sigorta yaptırırken dikkat edilecek pratik noktalar

Sigorta konusunda farklı görüşler bulunduğundan, kişinin hem ihtiyacını hem de dini hassasiyetini birlikte gözetmesi gerekir. Karar verirken şu hususlar yol gösterici olabilir:

• Trafik sigortası ve genel sağlık sigortası gibi yasal zorunluluklar kişinin tercihine bırakılmamıştır; bunları yaptırmakta sakınca yoktur.
• İsteğe bağlı sigortalarda, imkân varsa katılım (tekâfül) esasına göre çalışan sigorta şirketleri tercih edilebilir.
• Poliçeyi imzalamadan önce teminat kapsamını, muafiyetleri ve birikimli ürünlerde fonun nasıl değerlendirildiğini öğrenin.
• Birikimli hayat sigortalarında, birikimin faizli enstrümanlarda değerlendirilip değerlendirilmediğini mutlaka sorun.
• Hasar talebinde gerçeği olduğu gibi bildirin; hasarı büyütmek veya sahte talepte bulunmak açık bir hile ve kul hakkıdır.

Sigorta, tevekkülü ortadan kaldırmaz. Tedbir almak, Allah’a güvenmenin bir parçasıdır; sonuç ise her durumda O’nun takdirindedir.

Sigortanın temelinde yatan yardımlaşma fikri, İslam’ın dayanışma anlayışıyla örtüşür. Bu yüzden asıl mesele, bu yardımlaşmanın faiz ve belirsizlikten arındırılmış bir yapıyla kurulmasıdır. Tekâfül modelinin yaygınlaşması, dini hassasiyeti olan kişilerin bu ihtiyacını daha rahat karşılamasına imkân verecektir. Kararsız kalan kişi, güvenilir bir âlime kendi durumunu anlatarak danışmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Hiç kaza yapmadım, ödediğim primler boşa mı gitti, bu haksızlık değil mi?

Prim, güvence hizmetinin bedelidir. Bir güvenlik görevlisine, o yıl hırsız gelmese de ücret ödenmesi gibi düşünülebilir.

Sigorta şirketinde çalışmak caiz mi?

Sigortayı caiz gören görüşe göre, aldatma ve faizli işlemlere doğrudan aracılık etmemek kaydıyla caizdir.

Babamın hayat sigortasından gelen para mirasçılara helal mi?

Risk esaslı poliçeden gelen tazminat, caiz gören görüşe göre helaldir ve poliçede belirtilen lehtarlara ödenir. Birikimli poliçede faiz getirisi varsa o kısım ayrılıp sevap beklenmeksizin yoksullara verilmelidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Müslim, Büyû' 4; Tirmizî, Sıfatü'l-kıyâme 60; Mâide Suresi (5/2); Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar (sigorta bölümü); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sigorta" maddesi