Sosyal Medyada Hadis Paylaşırken Dikkat Edilecek 7 Kural

Sosyal medyada hadis paylaşmak güzel bir tebliğ fırsatıdır; ancak kaynağı doğrulanmamış bir sözü Peygamberimize (s.a.v.) nispet etmek ağır bir sorumluluktur. Paylaşmadan önce sözün güvenilir bir hadis kitabında geçtiğinden emin olmak, künyesini eklemek, zayıfsa belirtmek ve anlamını bağlamından koparmamak gerekir. Emin olunmayan bir sözü hadis diye paylaşmamak, en güvenli yoldur.

Neden Bu Kadar Hassas?

Peygamberimiz, “Benden bir ayet dahi olsa tebliğ edin” buyururken aynı hadisin devamında kendisine bilerek yalan isnat edenin cehennemdeki yerine hazırlanmasını söylemiştir (Buhârî, Enbiyâ 50). Müslim’in Mukaddime‘sinde yer alan bir rivayette ise duyduğu her şeyi anlatmanın kişiye yalan olarak yeteceği bildirilir (Müslim, Mukaddime 5). Bir tıkla binlerce kişiye ulaşan paylaşımlar, bu uyarının önemini artırmaktadır.

Hadis Paylaşırken 7 Kural

1. Kaynağı olmayanı paylaşmayın. “Hadiste şöyle buyrulur” diye başlayan ama kaynak belirtmeyen görsellere ihtiyatla yaklaşın.
2. Künye ekleyin. Paylaşımın altına “Buhârî, Îmân 1” gibi kitap ve bölüm bilgisini yazın. Bu, okuyanın da kontrol etmesine imkân verir.
3. Künyeyi doğrulayın. Görseldeki künye bazen yanlış veya uydurma olabilir. Belirtilen kaynakta gerçekten o metnin geçip geçmediğine bakın.
4. Zayıfsa belirtin. Zayıf olduğu bilinen bir rivayeti anmak gerekiyorsa “zayıf bir rivayette” diye açıkça ifade edin; kesin bir dille Peygamberimize nispet etmeyin.
5. Metni değiştirmeyin. Hadisi kısaltırken veya sadeleştirirken anlamı bozmamaya dikkat edin. Emin değilseniz güvenilir bir tercümeyi olduğu gibi aktarın.
6. Bağlamdan koparmayın. Savaş, hukuk veya özel bir olayla ilgili bir hadisi, genel bir hüküm gibi sunmak yanlış anlamalara yol açar.
7. Tartışmalı konularda ölçülü olun. Fıkhî görüş farkı bulunan meselelerde tek bir hadisi paylaşıp karşı görüştekileri suçlamak yerine, konuyu ilmî kaynaklara havale edin.

Sık Karşılaşılan Hatalı Paylaşımlar

Sosyal medyada sıkça görülen bazı hatalar şunlardır:

• Sahabe veya büyük âlimlerin sözlerini hadis diye paylaşmak.
• Şair ve mutasavvıflara ait güzel sözleri Peygamberimize nispet etmek.
• “Bu mesajı on kişiye göndermezsen…” gibi tehdit içeren zincir mesajlar.
• Belirli günlere ve gecelere özel, kaynağı olmayan namaz ve dualar.
• Küçük amellere abartılı sevaplar vaat eden sözler.

Örneğin “Beşikten mezara kadar ilim öğreniniz” sözü çok yaygındır; ancak hadis olarak sağlam bir kaynağı bulunmamaktadır. İlim öğrenmenin fazileti başka sahih hadislerle zaten sabittir; bu yüzden aynı anlamı sahih rivayetlerle ifade etmek mümkündür.

Yanlış Paylaştığınızı Fark Ederseniz

İnsan hata yapabilir. Kaynağı olmayan bir sözü paylaştığınızı fark ettiğinizde paylaşımı kaldırmak veya bir düzeltme notu eklemek, hem sorumluluktan kurtulmanın hem de başkalarını uyarmanın en güzel yoludur. Başkalarının hatalı paylaşımlarını ise kırıcı olmadan, kaynak göstererek nazikçe düzeltmek gerekir.

Hadis paylaşmak bir ibadet niyetiyle yapılıyorsa, doğruluğunu araştırmak da o ibadetin parçasıdır.

Sık Sorulan Sorular

Güzel bir anlam taşıyorsa kaynağı olmayan söz paylaşılabilir mi?

Söz olarak paylaşılabilir, ancak hadis diye paylaşılamaz. Doğru ifade, “güzel bir söz” demek veya biliniyorsa sahibini belirtmektir.

Hadis tercümesini kendi cümlelerimle yazabilir miyim?

Anlamı koruyarak özetlemek mümkündür; ancak bunun bir özet olduğunu belirtmek ve künyeyi eklemek gerekir.

Bir hadisin sahih olup olmadığını kime sorabilirim?

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın soru-cevap hizmetleri, müftülükler ve güvenilir ilahiyat akademisyenleri bu konuda başvurulabilecek adreslerdir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Enbiyâ 50; Müslim, Mukaddime 5; Buhârî, İlim 38; Müslim, Mukaddime 3; Sehâvî, el-Makāsıdü'l-hasene; Aclûnî, Keşfü'l-hafâ; Diyanet İşleri Başkanlığı, Hadislerle İslâm