Eş-Şekûr İsmi Ne Demek? Az Amele Çok Karşılık Veren Allah

Eş-Şekûr, kullarının az amelini bile karşılıksız bırakmayan, küçük iyiliklere kat kat sevap veren, samimi çabayı değerlendirip övgüyle karşılayan Allah demektir. Kulun şükrü nimete teşekkür etmek, Allah’ın “şükrü” ise ameli kabul edip bol bol mükâfatlandırmaktır.

Eş-Şekûr İsminin Anlamı

İsim şükr kökünden gelen mübalağa kalıbıdır. Arapçada az yemle semiren hayvana “şekûr” denir; yani az olan şeyin büyük bir sonuç vermesi kökün anlamında vardır. Allah hakkında kullanıldığında şu anlamlara gelir:

• Az amele çok sevap veren,
• Sınırlı bir ömürdeki itaate sınırsız cennetle karşılık veren,
• İtaat eden kulunu öven ve meleklerin yanında anan.

Gazzâlî bu noktada dikkat çekici bir tespit yapar: İyiliği yaptıran da, güç veren de, sonra onu ödüllendiren de Allah’tır. Kulun amelini yaratıp sonra o amel için kulunu övmesi, lütfun son noktasıdır. Kur’an’da aynı kökten Şâkir ismi de geçer (Bakara 2/158; Nisâ 4/147).

Kur’an’da Eş-Şekûr İsmi

İsim dört ayette geçer:

• Fâtır Suresi (35/30): Kur’an okuyan, namaz kılan ve infak edenler için “Allah onların mükâfatlarını tam öder ve lütfundan fazlasını verir. O Gafûr’dur, Şekûr’dur.”
• Fâtır Suresi (35/34): Cennetlikler şöyle der: “Bizden üzüntüyü gideren Allah’a hamdolsun. Rabbimiz gerçekten Gafûr’dur, Şekûr’dur.”
• Şûrâ Suresi (42/23): “Kim bir iyilik işlerse onun iyiliğini artırırız.”
• Teğâbün Suresi (64/17): “Allah’a güzel bir borç verirseniz onu size kat kat artırır.”

Üç ayette Şekûr isminin Gafûr ile birlikte gelmesi anlamlıdır: Allah kulun kusurunu örter, iyiliğini ise büyütür. İnsanlar genellikle tersini yapar; bir hatayı hatırlar, bin iyiliği unutur.

Amellerin Kat Kat Karşılığı

En’âm Suresi’nde (6/160) bir iyiliğin on katıyla, bir kötülüğün ise yalnız misliyle karşılık göreceği bildirilir. Bakara Suresi’nde (2/261) Allah yolunda harcananın, yedi başak veren ve her başağında yüz tane bulunan bir tohuma benzediği anlatılır. Bir hadise göre Allah, iyiliğe niyet edip yapamayana bir sevap; yapana ondan yedi yüz kata ve daha fazlasına kadar sevap yazar. Kötülüğe niyet edip vazgeçene de tam bir sevap yazar (Buhârî, Rikâk 31; Müslim, Îmân 207).

Hadislerde Küçük Amellerin Büyük Karşılığı

Peygamber Efendimiz, yoldan insanlara eziyet veren bir dalı kaldıran adamın bu amelini Allah’ın kabul buyurup onu bağışladığını (Buhârî, Ezân 32; Müslim, Birr 127), susamış bir köpeğe su veren kimsenin de affedildiğini (Buhârî, Müsâkât 9; Müslim, Selâm 153) haber vermiştir. Hadislerde bu kişiler için “Allah onun amelini şükranla karşıladı” ifadesi kullanılır. Bu yüzden “Hiçbir iyiliği küçük görme; kardeşini güler yüzle karşılaman bile olsa” buyrulmuştur (Müslim, Birr 144).

Kulun Eş-Şekûr İsminden Alacağı Pay

1. Allah’a şükretmek: “Şükrederseniz elbette size nimetimi artırırım” (İbrâhîm 14/7). Şükür dille hamd etmek, kalple nimeti Allah’tan bilmek ve nimeti O’nun razı olduğu yolda kullanmaktır.
2. İnsanlara teşekkür etmek: “İnsanlara teşekkür etmeyen Allah’a da şükretmez” (Ebû Dâvûd, Edeb 11; Tirmizî, Birr 35). Eşe, anneye, garsona, çalışana teşekkür etmek bu ismin payıdır.
3. İyiliğe daha güzeliyle karşılık vermek: Bir iyilik görene en azından dua etmek. Peygamberimiz, iyilik edene “Cezâkellâhü hayran” demenin teşekkürün en güzeli olduğunu bildirmiştir (Tirmizî, Birr 87).
4. Küçük ameli küçümsememek: Bir tebessümü, bir hurmanın yarısını, bir yudum suyu önemsiz saymamak.
5. İnsanların emeğini görmek: Kusur aramak yerine çabayı takdir etmek; özellikle çocukların ve çalışanların gayretini övmek.

Şükür Nasıl Alışkanlık Hâline Gelir?

Peygamber Efendimiz ayakları şişinceye kadar gece namazı kılar, sebebi sorulduğunda “Şükreden bir kul olmayayım mı?” buyururdu (Buhârî, Teheccüd 6; Müslim, Münâfikîn 81). Demek ki şükür sadece söz değil, ibadet ve davranıştır. Yemekten sonra hamd etmek, sabah uyanınca şükür duası okumak, dünyalıkta kendinden aşağıdakine bakmak (Müslim, Zühd 9) şükrü canlı tutar. Hz. Süleyman’ın “Rabbim! Bana ve ana babama verdiğin nimete şükretmemi bana ilham et” duası (Neml 27/19) bu konuda okunacak en güzel dualardandır.

“Benim Amelim Çok Az” Diyenlere

Şekûr ismi, amelini yetersiz görüp ümitsizliğe düşenler için bir müjdedir. Peygamberimiz “Yarım hurmayla da olsa ateşten korunun; onu da bulamayan güzel bir sözle korunsun” buyurmuştur (Buhârî, Zekât 10; Müslim, Zekât 66-68). Allah katında amelin değeri miktarıyla değil, ihlasıyla ve kişinin imkânına oranıyla ölçülür. Hastalık, yaşlılık veya yolculuk sebebiyle alıştığı ibadeti yapamayan kimseye de sağlıklıyken yaptığının sevabı yazılır (Buhârî, Cihâd 134). Az ama sürekli amel, çok ama kesintili amelden daha sevimlidir (Buhârî, Rikâk 18; Müslim, Müsâfirîn 218).

Sık Sorulan Sorular

Allah’ın kuluna şükretmesi ne demektir?

Allah’ın bir şeye ihtiyacı olmadığından buradaki şükür, teşekkür borcu anlamında değildir. Kulun amelini kabul etmesi, karşılığını fazlasıyla vermesi ve onu övmesi demektir.

Şükür nimeti gerçekten artırır mı?

İbrâhîm Suresi 7. ayet bunu açıkça bildirir. Artış bazen miktar, bazen bereket, bazen de gönül zenginliği ve ahiret sevabı şeklinde gerçekleşir.

Hamd ile şükür arasındaki fark nedir?

Hamd, nimet verilsin verilmesin Allah’ı yüce sıfatları sebebiyle övmektir. Şükür ise ulaşan bir nimete karşılık yapılır ve dil, kalp ve bedenle yerine getirilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Fâtır Suresi (35/30, 35/34); Şûrâ Suresi (42/23); Teğâbün Suresi (64/17); İbrâhîm Suresi (14/7); En'âm Suresi (6/160); Buhârî, Rikâk 31; Müslim, Îmân 207; Buhârî, Teheccüd 6; Ebû Dâvûd, Edeb 11; Tirmizî, Birr 35; Müslim, Birr 144; Gazzâlî, el-Maksadü'l-esnâ