🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Kefen Nasıl Sarılır? Erkek ve Kadın Kefeninin Parçaları

İbadet RehberiGüncelleme: 21 Eylül 20267 dk okuma

Namazda Huşû Nasıl Sağlanır? Dikkati Toplamanın 10 Yolu

Kefenin hükmü, erkek ve kadın kefeninin kaç parçadan oluştuğu, sarılma sırası ve kefende israf konusu. Cenaze hazırlığında bilinmesi gerekenler.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Kefenin Dinî Dayanağı
  • Erkek Kefeninin Parçaları
  • Kadın Kefeninin Parçaları

Kefen, yıkanan cenazenin sarıldığı beyaz ve temiz bezdir. Sünnete uygun kefen erkekte üç parça (izâr, kamis, lifâfe), kadında beş parçadır (bunlara ek olarak başörtüsü ve göğüs bezi). Kefenin temiz, sade ve tercihen pamuklu beyaz kumaştan olması sünnettir. Zorunlu durumda bedeni örtecek tek bir bez de yeterlidir. Kefenlemek, yıkamak gibi farz-ı kifâyedir.

Kefenin Dinî Dayanağı

Hz. Âişe validemiz, Peygamber Efendimizin gömlek ve sarık olmaksızın üç parça beyaz Yemen bezine sarıldığını bildirmiştir (Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz). Peygamberimiz ayrıca “Elbiselerinizin beyaz olanını giyin, ölülerinizi de onunla kefenleyin; çünkü o elbiselerinizin en hayırlısıdır” buyurmuştur (Tirmizî, Cenâiz; Ebû Dâvûd, Libâs). Bu rivayetler kefenin rengini ve sadeliğini belirleyen başlıca delillerdir.

Erkek Kefeninin Parçaları

  • İzâr: Baştan ayağa kadar uzanan büyük örtü. Hanefilerde izâr baştan ayağa kadardır.
  • Kamis (gömlek): Omuzlardan ayaklara kadar uzanan, yeni ve kolsuz bir gömlek. Yakası yoktur, ortasından geçilecek bir yarık açılır.
  • Lifâfe: En dışa sarılan, izârdan biraz daha uzun olan ve baş ile ayak uçlarından bağlanan büyük bez.

Hanefi mezhebinde kamis dahil üç parça sünnet kabul edilir. Şafiilerde ise sünnet olan, gömleksiz üç lifâfedir; bu fark yukarıdaki Hz. Âişe rivayetinin yorumundan kaynaklanır. İki parçayla yetinmek “kefen-i kifâye”, zaruret hâlinde tek bir bez ise “kefen-i zaruret” olarak adlandırılır.

Kadın Kefeninin Parçaları

  1. İzâr
  2. Kamis
  3. Lifâfe
  4. Başörtüsü (hımar): Saçları örten, yüzü açık bırakan örtü. Saçlar iki bölüm hâlinde göğsün üzerine, kamisin üstüne konur.
  5. Göğüs bezi (hırka): Göğüslerle bel arasını örten bez; kolaylık için bazen lifâfenin üzerinden bağlanır.

Kefenleme Sırası

Kefenleme sırası mezheplere ve yöresel uygulamalara göre küçük farklılıklar gösterir. Hanefi uygulamasının genel hatları şöyledir:

  1. Kefen bezleri önceden tek sayıda (bir, üç veya beş kez) güzel kokuyla buhurlanabilir.
  2. Önce lifâfe yere serilir, üzerine izâr, onun üzerine kamis yerleştirilir.
  3. Yıkanıp kurulanan cenaze kamisin üzerine konur, başı kamisin yarığından geçirilerek gömlek giydirilir.
  4. Başına, sakalına ve secde azalarına (alın, burun, eller, dizler, ayaklar) güzel koku ve kâfur sürülür.
  5. İzârın önce sol tarafı, sonra sağ tarafı cenazenin üzerine kapatılır; böylece sağ taraf üstte kalır.
  6. Lifâfe de aynı şekilde önce soldan sonra sağdan kapatılır.
  7. Kefenin açılmaması için baş, bel ve ayak uçlarından bağlanır. Bu bağlar kabre konulduktan sonra çözülür.

Kadın Cenazede Farklılıklar

Kadın cenazede kamis giydirildikten sonra saçları ikiye ayrılıp göğsünün üzerine konur, üstüne başörtüsü örtülür. Ardından izâr ve göğüs bezi sarılır, en son lifâfe kapatılır. Bu işlemleri kadın gassallar yapar.

Kefende İsraf ve Gösteriş

Kefenin pahalı, gösterişli veya ipek olması uygun değildir; ipek kefen erkekler için mekruhtur. Hz. Ali’den nakledilen bir sözde kefende aşırıya gidilmemesi, çünkü onun kısa sürede çürüyüp gideceği ifade edilir. Diğer taraftan kefenin çok eski, yırtık veya yetersiz olması da cenazeye saygısızlıktır. Orta yol, temiz ve yeni pamuklu kumaştır.

Kefen Masrafını Kim Karşılar?

Kefen ve defin giderleri, vefat edenin bıraktığı maldan (terekeden) borçlardan ve vasiyetten önce karşılanır. Malı yoksa nafakasıyla yükümlü olan yakınları, onlar da yoksa beytülmal, günümüzde ise belediyeler ve hayır kurumları bu masrafı üstlenir. Türkiye’de pek çok belediye kefeni ücretsiz temin etmektedir.

Kefen Üzerine Yazı Yazmak

Halk arasında kefene ayet, dua veya kelime-i tevhid yazıldığı görülür. Bu konuda sahih bir sünnet yoktur. Âlimlerin çoğu, cenazenin bozulmasıyla birlikte bu yazıların necasete bulaşacağı gerekçesiyle Kur’an ayetlerinin kefene yazılmasını uygun görmemiştir. Kefeni zemzemle ıslatmak veya Mekke’den getirilen kefen kullanmak ise geleneksel bir uygulamadır; caizdir ama zorunlu veya daha faziletli olduğuna dair sahih bir rivayet bulunmaz.

Kefeni Önceden Hazırlamak

Bazı yaşlılar kefenlerini önceden alıp saklar. Bunda sakınca yoktur. Sahabeden birinin, Peygamberimizin kendisine hediye ettiği elbiseyi kefen olmak üzere istediği Buhârî’de geçer. Ölümü hatırlamak ve yakınlara yük olmamak niyetiyle kefen hazırlamak güzel bir davranıştır.

Kefenin Hatırlattıkları

Kefen, insanın bu dünyadan yanında götürebileceği tek elbisedir ve cebi yoktur. Bu gerçek, tarih boyunca Müslümanlara dünya malına aşırı bağlanmamayı, mütevazı yaşamayı hatırlatmıştır. Kefen hazırlığı yapan aileler, onu bir tören malzemesi olarak değil, merhuma gösterilen son saygı olarak görmelidir. Sade bir kefen, gösterişli bir cenaze töreninden daha değerlidir. Asıl önemli olan, kefene sarılan kişinin ardından bıraktığı güzel ahlak, sadaka-i câriye ve hayırla anılmasıdır. Kefen masrafından artırılan imkânı merhum adına bir hayra yönlendirmek de güzel bir tercihtir.

Sık Sorulan Sorular

Şehit neden kefenlenmez?

Savaşta şehit düşen kişi, sünnete uygun olarak üzerindeki elbiselerle defnedilir; silah, zırh gibi eşyalar çıkarılır. Elbisesi yetmezse üzerine bez eklenebilir. Bu hüküm Uhud şehitleri uygulamasına dayanır.

Hacıların ihram bezi kefen olarak kullanılabilir mi?

Kullanılabilir. Temiz ve bedeni örtmeye yeterli olduğu sürece ihram bezinin kefen yapılmasında bir sakınca yoktur; pek çok aile bunu hatıra olarak tercih eder.

Çocukların kefeni kaç parçadır?

Ergenliğe yaklaşmış çocuk yetişkin gibi kefenlenir. Küçük çocuklar için bir veya iki parça bez yeterlidir; ancak üç parça daha güzeldir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz (Hz. Âişe rivayeti); Tirmizî, Cenâiz; Ebû Dâvûd, Libâs; Diyanet İlmihal, Cilt 1; Kâsânî, Bedâiu's-Sanâi'

YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Kaynakça

  1. Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz (Hz. Âişe rivayeti)
  2. Tirmizî, Cenâiz; Ebû Dâvûd, Libâs
  3. Diyanet İlmihal, Cilt 1
  4. Kâsânî, Bedâiu's-Sanâi'

İlgili Yazılar