Def Çalmak ve Düğünlerde Müzik Hükmü

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nikâhın ilanı ve def
Sahih rivayetlerde düğün ve bayram eğlencesi
Def nedir, hangi çalgılar kullanılır?

Düğünlerde def çalmak ve ölçülü, haram sözler içermeyen eğlence yapmak, hadislerle teşvik edilmiş ve İslam âlimleri tarafından caiz görülmüştür. Düğünde çalgılı müzik ve diğer enstrümanlar konusunda mezhepler arasında farklılıklar bulunur, ancak haram unsurlar içeren eğlence kesinlikle uygun değildir.

Nikâhın ilanı ve def

İslam’da nikâhın gizli değil, aleni yapılması esastır. Hadis-i şerifte Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Bu nikâhı ilan edin, onu mescitlerde yapın ve üzerine def çalın” (Tirmizî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh). Bu rivayetin senedi hakkında bazı tartışmalar bulunsa da anlamı başka sahih rivayetlerle desteklenir. Bir başka hadiste “Helal ile haram arasındaki fark, nikâhta def ve sestir” buyrulur (Tirmizî, Nikâh; Nesâî, Nikâh). Bu hadisler, nikâhın ilan edilmesinin ve düğün neşesinin dinî bir tasvibe sahip olduğunu gösterir. Evliliğin aleni olması, gizli ilişkilerden ayrılması ve toplumsal tanıklığın sağlanması açısından önemlidir.

Sahih rivayetlerde düğün ve bayram eğlencesi

Buhârî’de aktarıldığına göre, Hz. Âişe bir Ensâr’lı kadının düğününe gelin göndermiş; Peygamberimiz “Yanlarında eğlenecek bir şey yok mu? Ensâr eğlenceyi sever” diyerek düğünde neşenin bulunmasını istemiştir (Buhârî, Nikâh). Bir başka rivayette Rubeyyi’ bint Mu’avviz’in düğününde kızların def çalıp Bedir şehitlerini ananan şarkılar söylediği, Peygamberimiz’in ise bazı sözleri “Bunları bırak, önceden söylediklerini söyle” diyerek düzelttiği anlatılır (Buhârî, Nikâh). Bayram günü de iki cariyenin Hz. Âişe’nin evinde def çalıp şarkı söylediği, Peygamberimiz’in bunlara izin verdiği bildirilir (Buhârî, Îdeyn). Bu örnekler, neşeli ve ölçülü eğlencenin İslam ahlakıyla çelişmediğini gösterir.

Def nedir, hangi çalgılar kullanılır?

Def, çerçeveli, tek yüzü deriyle kaplı vurmalı bir çalgıdır; zilli ve zilsiz türleri bulunur. Klasik fıkıhta def genellikle düğün gibi sevinçli günlerde çalınması caiz olan bir çalgı olarak kabul edilmiştir. Davul, zurna, saz ve diğer çalgıların hükmü ise mezheplere ve fakihlere göre farklılık gösterir. Hanefîler ve Şâfiîlerin bir kısmı, düğünde def dışındaki çalgıları mekruh veya haram görürken, bazı fakihler ve çağdaş âlimler düğünde ölçülü her türlü müziğe ruhsat verir. Bu konuda geniş mezhep farkları için müzik dinlemek haram mı? yazısına bakılabilir.

Düğün eğlencesinin sınırları

Düğün eğlencesinde şu ölçülere dikkat edilmelidir:

İçki, kumar ve uyuşturucunun bulunmaması,
Kadın-erkek karışıklığı ve edep dışı davranışlardan kaçınılması,
Söz ve şarkıların müstehcen, küfür veya haksız yere övgü içermemesi,
Gürültünün komşuları rahatsız edecek ölçüye varmaması,
Namaz vakitlerinin ve ibadetlerin aksatılmaması,
İsraf ve gösterişten kaçınılması.

Düğünlerde yapılan yemek ikramı (velime) sünnettir; ancak israfa yer verilmemesi gerekir. Hadiste en hayırlı düğünün masrafı en az olanı olduğu bildirilir (Ahmed b. Hanbel, Müsned; Beyhakî). Bu hadisin senedi konusunda farklı değerlendirmeler yapılmış olsa da anlamı İslam’ın sadelik ilkesine uygundur.

Türkiye’de düğün kültürü

Türkiye’de düğünler bölgesel farklılıklarla birlikte davul-zurna, saz, halay ve horon gibi unsurlarla kutlanır. Dinî hassasiyeti yüksek ailelerde ilahi, def ve kadınlar arası düğün gibi uygulamalar tercih edilebilir. Kimi düğünlerde Mevlid okunması, dua ve ilahi programı da yapılır. Bu çeşitlilik, farklı fıkhî tercihlerin ve kültürel geleneklerin pratikteki yansımasıdır. Önemli olan sevinci helal sınırlar içinde yaşamak ve başkalarını rahatsız etmemektir. Ramazan davulcusu ve mani geleneği gibi diğer müzikli kültür unsurları için Ramazan manileri ve davulcu geleneği yazısına bakılabilir.

Bayram ve diğer sevinçli günler

Bayramlarda, doğum ve sünnet törenlerinde, hacı karşılamada ve çocuk eğlencelerinde de def ve ilahi gibi ölçülü müzik uygulamaları yaygındır. Çocuklar için özellikle hadiste bayramda neşe ve oyuna müsaade edilmiştir (Buhârî, Îdeyn). Bu uygulamalar, Müslüman toplumun hem dinî hem sosyal hayatını bütünleştirir.

İlgili konular

Müzik ve ilahi tartışması için modern İslami pop ve ilahi müziği tartışması, dinî şiir için Necip Fazıl ve Sezai Karakoç’un dinî şiirleri, eski yazı için Arap harfli Türk edebiyatı nasıl okunur? ve Osmanlıca öğrenmek yazıları incelenebilir.

Kadınlar arası düğünler ve kayıtlı müzik

Birçok muhafazakâr çevrede düğünler kadın ve erkek ayrı salonlarda yapılır; kadınların def çalıp ilahi söylediği mevlit ve gelin alma programları yaygındır. Kadınlar arası düğünlerde müzik, ses yönünden dışarıya taşmayacak biçimde yapılmalı ve mahremiyete dikkat edilmelidir. Kayıtlı müzik veya DJ kullanımı ise çalgılı müzik tartışmasına tabi olup içerik ve ortam ölçüsü gözetilmelidir. Hoparlör sesinin komşuları rahatsız edecek düzeyde olmaması ve gece saatlerinde sınır gözetilmesi, komşu hakkı bakımından da önemlidir.

Düğün öncesi ve sonrasında yapılan kına gecesi, gelin alma ve ziyaretler, kültürel geleneklerdir. Bunların dinî açıdan sorunlu olmaması için içki, haram müzik ve edep dışı davranışlar bulunmamalıdır. Kına yakmak mubahtır; ancak toplumsal baskı ve masraf yükü oluşturmaması gerekir. Gençlerin evlenmesi kolaylaştırılmalı, düğün masrafları ağır bir yük hâline getirilmemelidir. Hadiste, nikâhın en bereketli olanının masrafı en az olan olduğu bildirilir (Ahmed b. Hanbel, Müsned; Beyhakî; senedi tartışmalıdır). Bu sadelik anlayışı, evlilikten korkan gençlere de yol açabilecek israfçı düğünlerin önüne geçmeyi hedefler.

Sıkça Sorulan Sorular

Düğünde def çalmak caiz mi?

Evet; nikâhın ilanı ve düğün neşesi hadislerle teşvik edilmiştir (Tirmizî, Nikâh).

Düğünde davul ve diğer çalgılar caiz mi?

Mezhepler ve âlimler arasında farklı görüşler vardır; haram söz ve ortam bulunmamalıdır.

Düğün eğlencesinin sınırı nedir?

İçki ve edep dışı davranışlar olmamalı, israf ve gürültüden kaçınılmalı, ibadet vakitlerine saygı gösterilmelidir.

Bayramda def çalınabilir mi?

Hadiste bayram günü cariyelerin def çalmasına izin verildiği bildirilir (Buhârî, Îdeyn).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 27 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Def" ve "Nikâh" maddeleri; Tirmizî, Nikâh; Nesâî, Nikâh; Buhârî, Nikâh; Buhârî, Îdeyn; İbn Mâce, Nikâh

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →