🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

İslam’da Sporun Yeri: Peygamberimizin Teşvik Ettiği Sporlar

Eğlence, Sanat ve KutlamalarGüncelleme: 13 Ekim 20269 dk okuma

İslam'da sporun yeri ve Peygamberimizin teşvik ettiği sporlar: okçuluk, yüzme, binicilik, koşu, güreş ve yarış. Sağlık, güç, niyet ve ölçü; spor yaparken dikkat edilecek ilkeler.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Güçlü müminin değeri
  • Peygamberimizin teşvik ettiği sporlar
  • Eşiyle yarışan Peygamber

İslam, gücü, sağlığı ve çevikliği övdüğü için sporu teşvik eder; Peygamberimiz okçuluk, atıcılık, yarış ve güreşi desteklemiş, kendisi de bu faaliyetlere katılmıştır. Spor; sağlığı koruma, ibadeti kolaylaştırma ve topluma yararlı olma niyetiyle yapıldığında övgüye değer bir ibadet niteliği kazanır.

Güçlü müminin değeri

Müslim’de Peygamberimiz, güçlü müminin Allah katında zayıf müminden daha hayırlı ve daha sevimli olduğunu, ikisinde de hayır bulunduğunu bildirir (Kader). Bu hadis, bedeni ve ruhi gücün övüldüğünü gösterir. Buhârî’de ise bedenin kişi üzerinde hakkı olduğu anlatılır (Savm; Edeb). Enfâl Suresi’nin 60. ayeti, güç hazırlamayı emreder. Bu çerçevede spor, hem sağlık hem toplumsal sorumluluk açısından önemlidir. Sağlık ve boş vakit nimeti için sağlık ve boş vakit hadisi yazısına bakılabilir.

Peygamberimizin teşvik ettiği sporlar

  • Okçuluk ve atıcılık: Müslim’de Peygamberimiz minberde “Bilin ki kuvvet atıştır” sözünü üç kez tekrarlamıştır (İmâre). Okçuluğun, çocukları ve gençleri eğiten bir spor olduğu bildirilir.
  • Binicilik ve at yarışı: At ve deve yarışları yapılmış, Peygamberimiz de yarışlara izin vermiş ve ödül konmasını caiz görmüştür (Ebû Dâvûd, Cihâd; Tirmizî).
  • Yüzme: Hz. Ömer’e atfedilen “Çocuklarınıza yüzme, atıcılık ve binicilik öğretin” sözü yaygın biçimde nakledilir; kaynak ve senedi konusunda temkinli olmak gerekir. Yüzme, ibadet ve can kurtarma becerisi bakımından yararlıdır.
  • Koşu: Seleme b. Ekva’nın bir yarışa katılıp koşuda üstün geldiği Müslim’de anlatılır (Cihâd).
  • Güreş: Rükâne ile güreş rivayeti, güreşin mübah bir spor olduğuna dair örnek verilir (Ebû Dâvûd).
  • Yürüyüş ve eş ile yarış: Hz. Âişe ile iki kez yarışıp birinde Âişe’nin, diğerinde Peygamberimizin kazandığı rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Cihâd).

Eşiyle yarışan Peygamber

Ebû Dâvûd’da Hz. Âişe’nin anlattığına göre bir yolculukta Peygamberimiz onunla koşu yarışı yapmış; Âişe genç ve zayıfken önde gelmiş, sonraki yarışta kilo almışken Peygamberimiz kazanmış ve “Bu, ötekinin karşılığıdır” demiştir. Bu rivayet, eşler arasında şakalaşma, spor ve oyunun yanlış olmadığını, evlilikte güzel vakit geçirmenin sünnet olduğunu gösterir. Ayrıntı için Peygamberimiz evde nasıl davranırdı yazısına bakılabilir.

Spor yaparken ilkeler

  1. Niyet: Sağlık, güç, ibadete hazırlık ve toplumsal yarar.
  2. Zarar vermemek: Kendine ve başkasına zarar veren aşırılıktan kaçınmak.
  3. İbadetleri aksatmamak: Namaz vakti, Cuma ve ibadet zamanını gözetmek.
  4. Avret ve mahremiyet: Kıyafet ve ortamı ölçülü seçmek; kadın ve erkek ortamında hassasiyet.
  5. Kumar ve bahisten uzak durmak.
  6. Rekabette dürüstlük, doping ve hileden kaçınmak.
  7. Kibir ve gösterişi bırakmak; rakibe saygı.

Çocuk ve gençlerde spor

Çocukları sporla tanıştırmak, bedensel gelişim, disiplin, ekip çalışması ve öz güven için çok değerlidir. Ebeveyn, çocuğun yeteneği ve ilgisine uygun bir spor dalı seçmeli, güvenli ortam sağlamalı ve baskıdan kaçınmalıdır. Spor, gençleri zararlı alışkanlıklardan koruyan bir alan olabilir. Ahlak ve dürüstlük eğitimi sporla birlikte verildiğinde kalıcı etki bırakır.

Kadınlar ve spor

Kadınların spor yapması, sağlık ve güç açısından teşvik edilir; Hz. Âişe’nin yarış örneği buna dayanak gösterilir. Yapılan yerin mahremiyeti, kıyafet ölçüsü ve karma ortam hassasiyeti ise ailelerin ve fakihlerin üzerinde durduğu noktalardır. Bu konuda ayrı yazılarda ayrıntı verilmiştir; sporcu oruç tutabilir mi yazısında sporcuların ibadet düzeni de incelenebilir.

Sporun toplumsal ve manevi yönü

Spor, insanların bir araya gelmesi, sağlıklı rekabet ve dayanışma kültürü için bir zemindir. Müslüman sporcu, başarıda şükür, kayıpta sabır ve her durumda ahlakı korumayı bilir. Aile ve cami çevresinde düzenlenen spor etkinlikleri, genç nesil için sosyal bağ oluşturur. Özel durumunuza ilişkin bağlayıcı bir cevap için Diyanet’in Din İşleri Yüksek Kurulu’na sorabilirsiniz.

Spor ve ibadetin birbirini desteklemesi

Düzenli spor, namaz, oruç, hac ve umre gibi ibadetleri sağlıkla yerine getirmeyi kolaylaştırır. Secde, rükû ve kıyam gibi hareketler de beden esnekliği ister. Ramazan’da sporun zamanlaması ve yoğunluğu ayarlanmalı, susuzluk ve halsizlik riski göz önünde bulundurulmalıdır. İbadetle spor arasında ters bağ kurmak yerine, birini diğerinin destekçisi olarak görmek gerekir. Oruçlu sporcular için ayrıntılı bilgi ilgili yazılarda bulunabilir.

Yaşlılar ve engelliler için hareket

Spor yalnızca genç ve sağlıklı insanlar için değildir. Yürüyüş, hafif egzersiz ve yüzme gibi etkinlikler, yaşlılar ve engelliler için de hareket ve sağlık sağlar. Bu bireylerin sosyal hayata katılımını desteklemek, toplumsal sorumluluktur. Engelli sporcuların başarıları, azim ve sabrın örnekleridir. Aile ve toplum, bu bireylere erişilebilir spor alanları ve destek sağlamalıdır.

Gösteri sporu ve ahlak

Profesyonel sporda ün, para ve şöhret öne çıkar; bunlar kibir, israf ve ahlaki sapma riski taşır. Müslüman sporcu, başarıyı Allah’ın nimeti olarak görmeli, şükretmeli ve topluma örnek olmalıdır. Medya ve sponsorluk ilişkilerinde helal ve haram sınırlarına dikkat etmelidir: Alkol, bahis ve uygunsuz reklamlarla ilişkili sponsorluklar sakıncalı olabilir. Sporun ahlakı, kazanmaktan çok dürüst rekabette ve saygıda yatar.

Canın ve bedenin korunması için bedenimiz emanettir ve makâsıdü’ş-şeria ve sağlık, şiddet ve sporun sınırı için aile içi şiddet ve İslam’ın tutumu yazıları okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İslam’da spor yapmak sünnet mi?

Peygamberimiz okçuluk, yarış ve güreşi teşvik etmiş, güçlü mümini övmüştür; spor, niyet ve ölçüyle yapıldığında övgüye değer bir davranıştır.

Peygamberimiz hangi sporlara teşvik etti?

Okçuluk, binicilik, koşu, yarış ve güreş rivayetlerde anılır; yüzme için de teşvik rivayeti yaygındır.

Kadınlar spor yapabilir mi?

Evet; mahremiyet ve kıyafet ölçülerine dikkat edilerek yapılabilir. Hz. Âişe ile yarış rivayeti örnektir.

Sporda hile ve doping neden sakıncalıdır?

Aldatma ve zarar ilkelerine aykırıdır; dürüstlük esastır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, İmâre ve Kader; Ebû Dâvûd, Cihâd ve Edeb; Tirmizî, Fedâilü'l-cihâd; Buhârî, Cihâd ve Savm; Kur'an-ı Kerîm, Enfâl Suresi (8/60); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Spor" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Müslim, İmâre ve Kader
  2. Ebû Dâvûd, Cihâd ve Edeb; Tirmizî, Fedâilü'l-cihâd
  3. Buhârî, Cihâd ve Savm
  4. Kur'an-ı Kerîm, Enfâl Suresi (8/60)
  5. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Spor" maddesi

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.