Salavat Getirmek: Anlamı, Fazileti ve Adabı
Ahzâb 56 ayeti, 'bir salavata on rahmet' hadisi, Salli-Bârik duaları, cuma günü salavat ve duanın başında sonunda salavatın yeri. Zayıf rivayetlere dikkat.
Salavat, Hz. Peygamber’e Allah’tan rahmet dilemek ve ona saygı, sevgi göstermek amacıyla “Allâhümme salli alâ Muhammed” gibi sözler söylemektir. Ahzâb Suresi’nin 56. ayetinde Allah ve meleklerinin Peygamber’e salât ettiği, müminlere de ona salat ve selam getirmeleri bildirilir. Müslim’de, bir kez salavat getirene Allah’ın on rahmet göndereceği rivayet edilir.
Ayet ve emir
Ahzâb 56, salavat getirmenin delilidir ve ibadetin doğrudan emrine dayanır. Âlimler namazda son oturuşta salavat okumayı farz veya vacip görür (Şâfiî mezhebinde farz, Hanefîlerde sünnet); bu konuda mezhep farkları vardır. Namaz dışında Hz. Peygamber’in adı anıldığında salavat getirmek de güzel görülür. Bu davranış sevginin ifadesi olduğu gibi, onun örnek hayatını hatırlamak için bir vesiledir.
Salli-Bârik duaları
Namazda okunan salavat, “Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed, kemâ salleyte alâ İbrâhîme ve alâ âli İbrâhîm, inneke hamîdün mecîd” ve “Allâhümme bârik…” şeklindedir. Buhârî ve Müslim’de bu ifadenin sahabilere Hz. Peygamber tarafından öğretildiği anlatılır. Bu salavat, hem Peygamber’e hem de Hz. İbrahim ve ailesine rahmet dilemeyi içerir. Namaz dışında da okunabilir.
Fazileti
Müslim’de bir kişinin Peygamber’e bir salavat getirmesine karşılık Allah’ın ona on kat rahmet edeceği bildirilir. Tirmizî’de ise kıyamet günü bana en yakın olanların bana en çok salavat getirenler olacağı rivayeti yer alır. Rivayetlerin senedi çeşitli açıdan değerlendirilmiştir; ancak temel fikir olan sevgi ve bağlılık hususunda ittifak vardır. Salavat, kişiyi Peygamber’in örnek ahlakıyla yeniden buluşturan bir vesiledir.
Cuma günü ve özel zamanlar
Ebû Dâvûd ve Nesâî’de cuma günü Peygamber’e çokça salavat getirilmesi öğütlenir; salavatların kendisine arz edildiği bildirilir. Bu hadis cuma gününün salavat için uygun bir vakit olduğunu gösterir. Peygamber’in adı anıldığında salavat getirmeyen kişinin cimri olduğunu bildiren rivayet de vardır (Tirmizî); bunun bir tavsiye üslubu olduğu düşünülebilir. Ayrıca Kadir gecesi, bayram ve arefe gibi günlerde de salavat getirmek yaygın bir uygulamadır.
Dua ve salavat ilişkisi
Dua ederken önce hamd, sonra salavat, en sonda yine salavat getirmek öğütlenir. Bu sıra dua öncesi hamd ve salavat yazısında ayrıntılı işlenmiştir. Dua öncesinde bedensel edepler için kıbleye dönmek ve el açmak yazısı da okunabilir.
Zayıf rivayetlere dikkat
Salavatın sayısına, vaktine ve özel metinlerine dair birçok rivayet dolaşmaktadır. Bunların bir kısmı sahih kaynaklara dayanmaz; belirli bir salavat metnini “kesin kabul” vaadiyle sunmak doğru olmaz. Sağlam kaynak, Peygamber’in öğrettiği Salli-Bârik duasıdır. Diğer metinler sevgi ifadesi olarak okunabilir ama hüküm bildiren bir iddia hâline getirilmemelidir. Güvenilir bilgi için TDV İslâm Ansiklopedisi ve Diyanet kaynakları örnek alınabilir.
Salavatın Peygamber sevgisiyle ilişkisi
Salavat, Hz. Peygamber’e duyulan sevginin dile gelmiş hâlidir. Onun hayatını öğrenmek, ahlakını örnek almak ve sünnetine uymak, salavatın ruhunu tamamlar. Sadece lafızla yetinip örnek hayata uzak kalmak, salavatın amacını eksik bırakır. Bu nedenle salavat getirirken Peygamber’in zikir ve ibadet anlayışını tanımak faydalıdır. Sabah zikirleri arasında yer alan salavat için sabah zikirleri yazısına bakılabilir.
Adaplar
Salavat getirirken sakin ve saygılı bir tavır takınmak, anlamını bilmek ve mümkünse temiz bir ortamda bulunmak güzel kabul edilir. Gürültü ya da dikkatin dağıldığı anda da salavat getirilebilir; çünkü zikir her hâlde yapılır. Sesli ya da sessiz getirilebilir, ancak başkalarını rahatsız etmemek gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Salavat kaç defa getirilmelidir?
Kesin bir sayı şart değildir. Sabah akşam on defa getirmek rivayetlerde geçse de kaynağı tartışmalıdır; önemli olan sevgi ve saygıyla sık sık getirmektir.
Salavat getirirken abdest şart mı?
Şart değildir; abdestli olmak edeptendir.
Salli-Bârik duaları nedir?
Namazda son oturuşta okunan, Hz. İbrahim ve ailesini de içeren salavat duasıdır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ahzâb Suresi (33/56); Müslim, Salât; Buhârî, Tefsîr ve Deavât; Ebû Dâvûd; Nesâî (Cuma); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Salavat" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ahzâb Suresi (33/56)
- Müslim, Salât
- Buhârî, Tefsîr ve Deavât
- Ebû Dâvûd; Nesâî (Cuma)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Salavat" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.