Sigara, Sakız, Parfüm ve Tütsü Orucu Bozar mı? Hükümleri
Sigara, elektronik sigara, nargile, nikotin bandı, sakız, parfüm, kolonya ve tütsü orucu bozar mı? Duman ve koku hükümleri, sigarayı bırakma fırsatı.
- Sigara ve Tütün Ürünleri
- Ramazan: Sigarayı Bırakmak İçin Fırsat
- Sakız Çiğnemek
Sigara, nargile, elektronik sigara ve her türlü tütün ürünü orucu bozar; Hanefî mezhebine göre Ramazan’da bilerek içilirse kaza ile birlikte kefaret de gerekir. Sakız çiğnemek orucu bozar. Parfüm, kolonya, deodorant ve çiçek koklamak ise orucu bozmaz. Tütsü dumanını bilerek içine çekmek orucu bozar; kendiliğinden gelen kokusunu duymak bozmaz. Ölçü şudur: Bilerek ve isteyerek vücuda alınan, maddi varlığı olan duman ve parçacıklar orucu bozar; yalnızca koku ise bozmaz.
Sigara ve Tütün Ürünleri
Sigara Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde bilinmediğinden hükmü içtihatla belirlenmiştir. Tütünün yaygınlaştığı dönemden itibaren bütün mezheplerin âlimleri sigaranın orucu bozduğunda birleşmiştir. Gerekçeler şunlardır:
- Sigara dumanı, içinde katran ve nikotin gibi maddi parçacıklar taşır ve bilerek içe çekilir.
- Bu maddeler akciğerlere ve kısmen mideye ulaşır, kana karışır.
- Tiryaki için keyif verici ve ihtiyaç giderici bir özelliği vardır.
Hanefî fıkhında kefaretin şartı, gıda, ilaç veya keyif verici bir şeyin bilerek alınmasıdır. Sigara keyif verici sayıldığından, Ramazan’da oruçluyken kasten sigara içen kimseye kaza ve kefaret gerekir. Oruçlu olduğunu unutarak içen kimsenin orucu ise bozulmaz.
Nargile, puro, pipo, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri aynı hükümdedir. Elektronik sigaranın buharı da nikotin ve aroma maddeleri içerir ve bilerek solunur. Ağızda tutulan veya emilerek kullanılan tütün ürünleri (enfiye, maraş otu gibi) de tükürükle karışıp yutulduğu için orucu bozar.
Pasif içicilik
Sigara içilen ortamda bulunup istemeden duman solumak orucu bozmaz; çünkü bunda kasıt yoktur ve kaçınmak her zaman mümkün değildir. Klasik kaynaklarda boğaza kendiliğinden kaçan toz ve dumanın orucu bozmadığı belirtilmiştir. Yine de oruçlunun bu tür ortamlardan uzak durması hem sağlığı hem ibadeti için daha iyidir.
Nikotin bandı ve nikotin sakızı
Deriye yapıştırılan nikotin bantları, deriden emilen diğer ilaçlar gibi orucu bozmaz. Tiryakiler için Ramazan’da gündüz saatlerini rahat geçirmeye yardımcı olabilir; kullanım için hekime danışılmalıdır. Nikotin sakızı ise ağızda çözülüp yutulduğundan orucu bozar.
Ramazan: Sigarayı Bırakmak İçin Fırsat
Günde on beş saat sigarasız kalabilen kimse, aslında bedeninin nikotinsiz yaşayabildiğini kendine göstermiş olur. İftardan sonra kaybı telafi edercesine peş peşe içmek yerine, akşam içilen sayıyı da kademeli azaltmak, Ramazan sonunda tamamen bırakmayı kolaylaştırır. Günümüz âlimlerinin büyük çoğunluğu, zararı kesin olarak bilinen sigaranın en azından tahrîmen mekruh, birçoğuna göre haram olduğu görüşündedir. “Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın” (Bakara Suresi, 2/195). Bırakmak isteyenler Sağlık Bakanlığı’nın sigara bırakma hattından ve polikliniklerinden ücretsiz destek alabilir.
Sakız Çiğnemek
Günümüzde üretilen sakızların tamamına yakını tatlandırıcı, aroma ve ağızda çözünen katkılar içerir. Bunlar tükürükle birlikte yutulduğu için sakız çiğnemek orucu bozar. Klasik fıkıh kitaplarında, daha önce çiğnenmiş ve ağızda hiçbir parçası dağılmayan sade sakızın orucu bozmadığı, fakat mekruh olduğu yazılıdır. Bu hüküm, tadı ve katkısı olmayan doğal reçine sakızı içindir; bugünkü sakızlara uygulanamaz. Ayrıca sakız çiğneyen oruçlu, görenlerde oruçsuz olduğu izlenimi uyandırır.
Parfüm, Kolonya, Deodorant
Güzel koku sürünmek ve koklamak orucu bozmaz. Koku, maddi bir cisim olarak vücuda girmiş sayılmaz. Hz. Peygamber güzel kokuyu severdi; oruçlunun da temiz ve hoş kokulu olması güzeldir. Kolonyadaki alkolün deriden emilmesi de yeme içme anlamı taşımadığından oruca zarar vermez. Dikkat edilecek nokta, sprey şeklindeki ürünleri ağza ve burna doğru sıkıp bilerek içe çekmemektir.
Tütsü, Buhur ve Oda Kokuları
Hanefî kaynaklarında şu ayrım yapılır: Tütsü yakılan bir ortamda bulunup kokusunu duymak orucu bozmaz. Fakat kişi tütsüyü kendine yaklaştırıp dumanını bilerek içine çekerse orucu bozulur; çünkü duman, maddi varlığı olan bir şeydir ve kasten alınmıştır. Buna göre camide veya evde yakılan buhurun kokusu sakınca oluşturmaz; dumanın üzerine eğilip solumaktan ise kaçınılır. Elektrikli oda kokuları ve kokulu mumlar da yalnızca koku yaydığı sürece orucu bozmaz.
Yemek Kokusu ve Buharı
İftar hazırlığı yapan kişinin yemek kokusunu duyması, tencereden yükselen buharın yüzüne gelmesi orucu bozmaz. Bunlardan kaçınmak mümkün değildir. Ancak buharı bilerek ve derin derin içine çekmek, tütsü dumanı hükmünde değerlendirilmiştir. Yemeğin tadına bakmak ise ayrı bir konudur: İhtiyaç hâlinde dilin ucuyla tadıp yutmadan tükürmek orucu bozmaz; ihtiyaç yokken mekruhtur.
Hüküm Tablosu Yerine Kısa Liste
- Orucu bozar, kaza ve kefaret gerekir (Hanefî): Sigara, nargile, elektronik sigara, puro.
- Orucu bozar, kaza gerekir: Tatlandırıcılı sakız, nikotin sakızı, tütsü dumanını bilerek içe çekmek.
- Orucu bozmaz: Parfüm, kolonya, deodorant, çiçek koklamak, oda kokusu, yemek kokusu, istemeden solunan sigara dumanı, nikotin bandı.
Sık Sorulan Sorular
İftar ezanını beklemeden, “nasılsa vakit girdi” diye sigara yaktım ama ezan okunmamıştı. Ne gerekir?
Vaktin girdiğini zannederek yanıldıysanız bu hata kapsamındadır; yalnızca kaza gerekir. Vaktin girmediğini bilerek içtiyseniz Hanefî mezhebine göre kaza ve kefaret gerekir.
Oruçluyken dudak kremi veya ruj sürmek orucu bozar mı?
Bozmaz. Ancak dudaktaki krem yalanıp yutulursa oruç bozulur. Tatlı veya aromalı ürünlerde daha dikkatli olunmalıdır.
Mentollü burun çubuğu (inhaler stick) koklamak orucu bozar mı?
Yalnızca koku ve uçucu ferahlık veren çubuklar, parfüm koklamak gibi değerlendirilir ve orucu bozmaz. İlaç içeren sıvı spreyler ise burun spreyi hükmündedir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/187, 195); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, Oruç bölümü; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar (Oruç bölümü); İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü's-savm
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Bakara Suresi (2/187, 195)
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I, Oruç bölümü
- Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar (Oruç bölümü)
- İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü's-savm
İlgili Yazılar
Mübarek ZamanlarYolculukta Oruç Tutulur mu? Seferîlik Ruhsatı ve Şartları
Yolcu oruç tutmak zorunda mı? Seferîlik mesafesi, yola çıkılan gün orucun durumu, uçak yolculukları ve tutmak mı tutmamak…
Mübarek ZamanlarYeni Müslümanın İlk Ramazanı: Oruç İçin Bilinmesi Gerekenler
İlk kez oruç tutacak yeni Müslümanlar için sahur, iftar, orucu bozan şeyler, iş ve aile hayatında oruç ve…
Soru – CevapKusmak Orucu Bozar mı? İsteyerek ve İstemeden Kusmanın Hükmü
Oruçluyken kusmak orucu bozar mı? Kendiliğinden gelen kusma ile bilerek kusma arasındaki fark, ağız dolusu ölçüsü, mide bulantısı…
Mübarek ZamanlarEyyâm-ı Biyz Orucu Nedir? Her Ay Üç Gün Oruç Tutmanın Fazileti
Hicrî ayların 13, 14 ve 15. günlerinde tutulan eyyâm-ı biyz orucu nedir, fazileti hangi hadislere dayanır, günleri nasıl…
Mübarek ZamanlarSahurun Fazileti Nedir? Sahura Kalkmanın Bereketi ve Sünneti
Sahur yemeği sünnet midir, bereketi nedir, sahura kalkmayan orucunu tutabilir mi? Hadisler ışığında sahurun fazileti ve sahur vaktini…
Mübarek ZamanlarOruç Fidyesi Nedir, Kimler Verir? Fitre ve Kefaretten Farkı
Oruç tutamayan yaşlı ve sürekli hastalar fidyeyi nasıl öder? Fidyenin miktarını, kimlere verileceğini, fitre ve kefaretle farkını bu…