Sübhanallahi ve Bihamdihi Ne Demek? Anlamı, Fazileti, Sayısı

Kısa cevap: “Sübhânallâhi ve bihamdihî”, “Allah’ı her türlü eksiklikten tenzih ederim ve O’na hamd ederim” anlamına gelir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), bu zikri günde yüz defa söyleyen kimsenin günahlarının deniz köpüğü kadar çok olsa bile bağışlanacağını bildirmiştir (Buhârî, Deavât; Müslim, Zikir). Yine bir hadiste, sabah ve akşam yüzer defa bu zikri söyleyen kimseden daha faziletli bir amelle kıyamet gününe gelen olmayacağı, ancak aynısını veya fazlasını söyleyenin müstesna olduğu haber verilmiştir (Müslim, Zikir).

Kelime Kelime Anlamı

• Sübhân: Tenzih etmek, uzak tutmak. Allah’ın her türlü noksandan, acizlikten, ortaktan ve yaratılmışlara benzemekten uzak olduğunu ikrar etmektir.
• Allah: Bütün güzel isimleri kendinde toplayan, tek ilâhın özel ismi.
• Ve bihamdihî: “Ve O’na hamd ile.” Tenzihin ardından bütün övgü ve kemal sıfatlarını O’na ait kılmaktır.

Bu kısa cümlede iki hakikat birleşir: Tesbih, Allah’a yakışmayan şeyleri O’ndan uzak tutar; hamd ise O’na yakışan bütün güzellikleri ispat eder. Âlimler bunu “önce arındırma, sonra süsleme” diye özetlemişlerdir: Önce Allah hakkındaki yanlış tasavvurlar kalpten çıkarılır, ardından kalp O’nun kemal sıfatlarının bilgisiyle donatılır. Kur’an’da meleklerin zikri de böyledir: “Biz seni hamd ile tesbih ediyoruz” (Bakara Suresi, 2/30).

Hadislerde Bu Zikrin Yeri

Ebû Zer (r.a.) Resûlullah’a hangi sözün daha faziletli olduğunu sorduğunda Efendimiz, Allah’ın melekleri ve kulları için seçtiği sözün “Sübhânallâhi ve bihamdihî” olduğunu söylemiştir (Müslim, Zikir). Buhârî’nin Sahîh’ini kendisiyle bitirdiği meşhur hadis de bu zikirle ilgilidir:

“İki kelime vardır ki dile hafif, mizanda ağır, Rahmân’a sevimlidir: Sübhânallâhi ve bihamdihî, sübhânallâhi’l-azîm.” (Buhârî, Deavât; Müslim, Zikir)

Tirmizî’nin naklettiği bir rivayette ise “Sübhânallâhi’l-azîmi ve bihamdihî” diyen kimse için cennette bir hurma ağacı dikileceği bildirilir (Tirmizî, Deavât).

“Günahlar Deniz Köpüğü Kadar Olsa da” İfadesi Nasıl Anlaşılmalı?

Âlimler bu tür hadislerdeki bağışlanma müjdesini, genel kaideler çerçevesinde açıklarlar. Buna göre zikir ve nafile ibadetlerle silinen günahlar küçük günahlardır. Büyük günahlar için ayrıca tövbe, kul hakları için de hak sahibiyle helalleşmek gerekir. Dolayısıyla bu hadis, “nasılsa yüz defa söylerim, silinir” rahatlığına değil; Allah’ın rahmetinin genişliğine ve kısa bir zikrin bile O’nun katındaki değerine işaret eder.

Ne Zaman ve Nasıl Okunur?

1. Sabah ve akşam yüzer defa: Hadiste özellikle bu iki vakit zikredilmiştir. Yüz defa söylemek ortalama iki-üç dakika sürer.
2. Gün içinde serbestçe: “Günde yüz defa” rivayeti vakit kaydı taşımaz; bir oturuşta veya güne yayarak söylenebilir.
3. Tane tane: Kelimeler yutulmadan, “sübhânallâhi ve bihamdihî” şeklinde tam telaffuz edilmelidir.
4. Anlamı düşünerek: Her söyleyişte Allah’ın kusursuzluğunu ve nimetlerini hatırlamak zikrin tesirini artırır.

Namazdaki Tesbihlerle Bağlantısı

Bu zikir, aslında namazda her gün defalarca söylediğimiz sözlerin yakın akrabasıdır. Rükûda “Sübhâne rabbiye’l-azîm”, secdede “Sübhâne rabbiye’l-a’lâ” derken de aynı tenzihi dile getiririz. Namaza başlarken okunan Sübhâneke duası “Sübhânekellâhümme ve bihamdik” diye başlar; yani “Allah’ım, seni hamd ile tesbih ederim.” Meclisten kalkarken okunması tavsiye edilen ve o mecliste yapılan boş konuşmalara kefaret olduğu bildirilen dua da yine “Sübhânekellâhümme ve bihamdik” sözleriyle başlar (Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât). Bütün bunlar, tesbih ile hamdin sünnette neredeyse hiç ayrılmadığını gösterir. Namaz dışında bu zikri söylemeyi alışkanlık edinen kimse, namazdaki tesbihlerini de daha bilinçli söylemeye başlar; ikisi birbirini besler.

Bu Zikrin Kazandırdığı Bilinç

Tesbih, insanın Allah hakkındaki düşüncelerini düzeltir. Başına bir musibet geldiğinde “Allah bana neden bunu yaptı?” diye içinden geçiren kişi, farkında olmadan Rabbine bir eksiklik yakıştırmaktadır. “Sübhânallah” demek, “Rabbim zulümden, abes işten, hikmetsizlikten uzaktır” demektir. Hamd ise kulun bakışını elindeki nimetlere çevirir. Bu ikisi birleştiğinde hem teslimiyet hem şükür duygusu pekişir. Kur’an, yedi göğün, yerin ve içindekilerin tamamının Allah’ı tesbih ettiğini, hiçbir şeyin O’nu hamd ile tesbih etmekten geri durmadığını bildirir (İsrâ Suresi, 17/44). Bu zikri söyleyen mümin, bütün kâinatın korosuna katılmış olur.

Nasr Suresi’nde de Efendimiz’e “Rabbini hamd ile tesbih et ve O’ndan bağışlanma dile” buyrulmuştur (110/3). Hz. Âişe, bu sure indikten sonra Resûlullah’ın rükû ve secdelerinde tesbih, hamd ve istiğfarı bir arada sıkça söylediğini nakleder (Buhârî, Ezân; Müslim, Salât).

Sık Sorulan Sorular

Yüz defayı bir oturuşta mı söylemek gerekir?

Hadiste böyle bir şart yoktur. Bir oturuşta söylemek daha derli toplu olsa da güne yayarak tamamlamak da mümkündür.

“Sübhânallah” ile “sübhânallâhi ve bihamdihî” arasında fark var mı?

İlki yalnızca tenzih, ikincisi tenzih ile birlikte hamd ifade eder. Her ikisi de sünnette yer alır; namaz sonrası otuz üçlük tesbihatta “sübhânallah”, sabah-akşam zikrinde “sübhânallâhi ve bihamdihî” tavsiye edilmiştir.

Bu zikir dünyevî bir dilek için okunur mu?

Sahih hadislerde bu zikir için bildirilen karşılıklar günahların bağışlanması ve ahiret sevabıdır. “Şu kadar okuyan zengin olur” gibi iddiaların sahih bir kaynağı yoktur. Zikir, Allah rızası için yapılır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Deavât; Müslim, Zikir; Tirmizî, Deavât; Bakara Suresi (2/30); İsrâ Suresi (17/44); Nasr Suresi (110/3); Buhârî, Ezân; Müslim, Salât