Türkçe Dua Edilir mi? Kendi Dilinle Dua Etmenin Hükmü Nedir?
Türkçe dua edilir mi, Arapça bilmeden yapılan dua kabul olur mu, namazda Türkçe dua okunur mu? Kendi dilinde dua etmenin hükmü ve temel ölçüleri.
- Allah Her Dili İşitir
- Me'sûr Duaların Ayrı Bir Değeri Var mı?
- Namazda Türkçe Dua Okunur mu?
Kısa cevap: Evet, Türkçe dua edilir. Namaz dışındaki dualarda kişinin ana diliyle, içinden geldiği gibi Rabbine yalvarması hem caiz hem de çoğu zaman daha samimi ve huşûludur. Allah Teâlâ bütün dilleri yaratandır ve kalplerden geçeni bilir. Namazın içindeki dualarda ise ayet ve hadislerde geçen Arapça duaların okunması esastır; Hanefî mezhebine göre namazda insan sözüne benzeyen ifadelerle dua etmek namaza zarar verebilir.
Allah Her Dili İşitir
Kur’an-ı Kerim, dillerin ve renklerin farklılığını Allah’ın varlığının delilleri arasında sayar (Rûm Suresi, 30/22). Yüce Allah “Bana dua edin, size icabet edeyim” buyururken (Mü’min Suresi, 40/60) herhangi bir dil şartı koymamıştır. Dua, kulun acizliğini itiraf edip ihtiyacını Rabbine arz etmesidir; bunun en içten biçimi, insanın ne dediğini bilerek, hissederek konuşmasıdır. Anlamını bilmediği Arapça bir metni ezberden okuyan kimse sevap kazanır; ama derdini kendi kelimeleriyle dile getiren kimse duanın özüne, yani yakarışa daha çok yaklaşmış olabilir.
Türk-İslam geleneğinde de bunun güzel örnekleri vardır. Yunus Emre’nin ilahileri, Süleyman Çelebi’nin Mevlid’indeki münacat bölümleri ve cami kürsülerinden asırlardır yapılan Türkçe dualar, ana dilde yakarışın köklü bir gelenek olduğunu gösterir.
Me’sûr Duaların Ayrı Bir Değeri Var mı?
Kur’an’da geçen ve Peygamberimizden (s.a.v.) nakledilen dualara “me’sûr dualar” denir. Bu dualar; az sözle çok anlam taşımaları, edebe tam uygun olmaları ve bereketli lafızlar olmaları bakımından ayrı bir değer taşır. Hz. Âişe, Resûlullah’ın kapsamlı (câmi’) duaları sevdiğini, diğerlerini bıraktığını nakleder (Ebû Dâvûd, Vitr 23). Bu yüzden en güzeli, ikisini bir araya getirmektir:
- “Rabbenâ âtinâ”, “Rabbenâ lâ tüziğ kulûbenâ” gibi Kur’an dualarını ve sahih hadislerdeki duaları, anlamlarını öğrenerek Arapça aslıyla okumak,
- Ardından özel ihtiyaçları, dertleri ve şükürleri kendi dilinde, kendi cümleleriyle Allah’a arz etmek.
Arapça okuyamayan kimse bu duaların Türkçe anlamlarını okuyarak da dua edebilir; bu da makbul bir duadır.
Namazda Türkçe Dua Okunur mu?
Namaz, belirli rükünleri ve lafızları olan bir ibadettir. Hanefî mezhebine göre namazın son oturuşunda salavatlardan sonra, Kur’an ve hadislerde geçen dualar veya bunlara benzer, ancak Allah’tan istenebilecek türden dualar okunur. İnsanlardan da istenebilecek türden (örneğin “Allah’ım bana şu arabayı ver” gibi) insan sözüne benzeyen ifadeler namazı bozar. Bu nedenle namaz içinde me’sûr dualarla yetinmek en güvenli yoldur.
Şâfiî mezhebine göre ise Arapça bilmeyen kimse, farz olmayan zikir ve duaları öğreninceye kadar kendi dilinde söyleyebilir; Arapça söyleyebilen kimsenin ise namazda başka dille dua etmesi uygun görülmemiştir. Pratikte tavsiye edilen, özel ve uzun yakarışları namazdan hemen sonraya, selam verdikten sonraki dua vaktine bırakmaktır. Nafile namazların secdelerinde de hadislerde geçen kısa dualar okunabilir.
Türkçe Dua Ederken Dikkat Edilecekler
- Hitap edebi: “Allah’ım”, “Yâ Rabbi”, “Rabbim” gibi saygılı hitaplar kullanın. Allah’a, O’nun şanına yakışmayan benzetmeler ve laubali ifadelerle seslenmekten kaçının.
- Emir kipi değil niyaz: Dilbilgisi olarak “ver”, “bağışla” denir; ama kalp emreden değil, yalvaran bir kalp olmalıdır.
- Kafiye ve süs zorlaması yapmayın: İbn Abbâs (r.a.), duada secili (kafiyeli, yapmacık) sözlerden kaçınmayı öğütlemiş, Resûlullah ve ashabının böyle yapmadığını söylemiştir (Buhârî, Deavât 20).
- Meşru şeyler isteyin: Günah, zulüm veya imkânsız şeyler istemek duada haddi aşmaktır.
Çocuklar ve Yeni Müslümanlar İçin
Dua alışkanlığı kazandırmanın en kolay yolu, kişinin kendi diliyle başlamasıdır. Çocuğa yatmadan önce “Allah’ım, bugün verdiğin nimetler için teşekkür ederim” demeyi öğretmek, anlamadığı bir metni ezberletmekten daha kalıcı bir bağ kurabilir. Zamanla kısa me’sûr dualar da anlamlarıyla birlikte öğretilir.
Anlamını Bilmeden Dua Okumak
Yaygın bir sorun, Arapça duaların anlamı hiç bilinmeden, yalnızca ses olarak tekrarlanmasıdır. Böyle bir okuyuş da niyete göre sevap kazandırır; ancak dua “istemek” demektir ve insan ne istediğini bilmeden tam anlamıyla istemiş olmaz. Bu yüzden ezberinizdeki her duanın en azından genel anlamını öğrenmeye gayret edin. Örneğin Kunut dualarında Allah’a verdiğimiz sözleri, “Rabbenâ” dualarında dünya ve ahiret iyiliğini, anne baba ve bütün müminler için mağfireti istediğimizi bilmek, aynı duayı bambaşka bir huşû ile okumamızı sağlar. Arapça aslını okuduktan sonra Türkçe anlamını da söylemek, hem lafzın bereketinden hem anlamın bilincinden yararlanmanın güzel bir yoludur. Güvenilir kaynaklardan derlenmiş, anlamlı bir dua kitabı her evde bulunmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Arapça dua daha mı çabuk kabul olur?
Duanın kabulü dile değil; ihlasa, helal kazanca, kalp huzuruna ve Allah’ın hikmetine bağlıdır. Arapça me’sûr duaların fazileti lafızlarının bereketinden gelir; ancak bu, başka dildeki duanın değersiz olduğu anlamına gelmez.
Secdede Türkçe dua edebilir miyim?
Hanefî mezhebine göre farz namazların secdesinde tesbihlerle yetinilir; nafile namazlarda hadislerde geçen dualar okunabilir. Kendi sözlerinizle yapacağınız duaları namazdan sonraya bırakmanız daha ihtiyatlıdır.
Duayı içimden, sessizce yapsam olur mu?
Olur. Kur’an, Hz. Zekeriyyâ’nın Rabbine “gizli bir sesle” yalvardığını över (Meryem Suresi, 19/3). Sessiz dua riyadan uzak ve samimiyete daha yakındır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Rûm Suresi (30/22); Mü'min Suresi (40/60); Meryem Suresi (19/3); Buhârî, Deavât 20; Ebû Dâvûd, Vitr 23; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Rûm Suresi (30/22)
- Mü'min Suresi (40/60)
- Meryem Suresi (19/3)
- Buhârî, Deavât 20
- Ebû Dâvûd, Vitr 23
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi
İlgili Yazılar
Dua ve ZikirDua Ederken Eller Nasıl Tutulur? Sünnete Uygun Duruş ve Adap
Dua ederken eller nasıl açılır, avuçlar nereye bakar, dua sonunda eller yüze sürülür mü? Hadisler ve mezheplerin görüşleriyle…
Dua ve ZikirDuada Haddi Aşmak Ne Demek? Sık Yapılan Yanlış Dua Örnekleri
Kur'an'da yasaklanan duada haddi aşmak (i'tidâ) nedir? Bağırarak dua, aşırı ayrıntı, yapmacık kafiye, günah istemek gibi yanlışlar ve…
Dua ve ZikirÂmin Ne Demek? Duanın Sonunda Âmin Demenin Anlamı ve Fazileti
Âmin ne demek, neden dua sonunda söylenir? Âmin kelimesinin anlamı, namazda Fâtiha'dan sonra âmin demenin fazileti, hükmü ve…
Dua ve ZikirNamazdan Sonra Toplu Dua Yapılır mı? Cemaatle Duanın Hükmü
Namazdan sonra imamla birlikte toplu dua etmek bidat mi, sünnet mi? Farz namazların ardından dua etmenin delilleri ve…
Dua ve Zikirİftar Vaktinde Dua: Oruçlunun Duası Neden Geri Çevrilmez?
Oruçlunun duası kabul edilir mi, iftar anında hangi dualar okunur? Hadislerde oruçlunun duası, iftar öncesi dakikaları değerlendirme ve…
Dua ve ZikirEsmaül Hüsna ile Dua Nasıl Edilir? İhtiyaca Göre İsim Seçimi
Allah'ın güzel isimleriyle dua nasıl edilir? A'râf 180 ayetinin öğrettiği yöntem, ihtiyaca uygun isim seçimi ve sayılı esma…