Âdetli Kadın Namaz Kılar mı? Kaza Etmesi Gerekir mi?
Âdet döneminde namaz kılınır mı, sonradan kaza edilir mi? Vakit içinde âdet başlarsa veya biterse hangi namaz kılınır? Hanefî ve Şâfiî görüşleriyle cevaplar.
Âdet (hayız) gören kadın bu günlerde namaz kılmaz ve kılamadığı namazları sonradan kaza etmez. Bu, kadın için bir eksiklik veya ceza değil, Allah’ın tanıdığı bir muafiyettir. Oruç ise farklıdır: Âdetli kadın oruç tutmaz, fakat tutamadığı Ramazan oruçlarını sonradan kaza eder.
Hükmün Dayanağı
Muâze adlı bir hanım Hz. Âişe’ye “Âdetli kadın neden orucu kaza ediyor da namazı kaza etmiyor?” diye sorduğunda Hz. Âişe şöyle cevap verdi: “Biz Resûlullah zamanında âdet görürdük; orucu kaza etmekle emrolunur, namazı kaza etmekle emrolunmazdık” (Buhârî, Hayız 20; Müslim, Hayız 69). Peygamberimiz (s.a.s.) de Fâtıma bint Ebî Hubeyş’e “Âdet günlerin gelince namazı bırak; bitince yıkan ve namazını kıl” buyurmuştur (Buhârî, Hayız; Müslim, Hayız 62).
Âlimler bu farkın hikmetini kolaylık ilkesiyle açıklar: Oruç yılda bir ay olduğu için birkaç günün kazası zor değildir; namaz ise her gün beş vakit olduğundan, her ay biriken onlarca vaktin kazası ciddi bir güçlük doğururdu. “Allah dinde size bir güçlük yüklemedi” (Hac 22/78).
Vakit İçinde Âdet Başlarsa
Bir namaz vakti girmiş, kadın henüz o namazı kılmamışken âdeti başlarsa:
- Hanefî mezhebine göre: O vaktin namazı kendisinden düşer; temizlenince kaza etmesi gerekmez. Çünkü Hanefîlerde yükümlülük vaktin sonuna göre belirlenir.
- Şâfiî mezhebine göre: Vakit girdikten sonra namazı kılacak kadar süre geçmişse, o namazı temizlendikten sonra kaza eder.
Namaz kılarken âdetin başlaması hâlinde namaz bozulur. Bu farz bir namaz ise Hanefîlere göre kazası gerekmez; başlanmış nafile bir namaz ise sonradan kaza edilir.
Vakit İçinde Âdet Biterse
Hanefî mezhebinde ölçü şöyledir:
- Âdet, en uzun süre olan on günün tamamında bitmişse, vaktin çıkmasına tekbir alacak kadar bir süre kalmış olsa bile o vaktin namazı borç olur; gusledip kaza eder.
- Âdet on günden önce bitmişse, vaktin çıkmasına gusledip tekbir alacak kadar süre kalmışsa o vaktin namazı borç olur; bu kadar süre kalmamışsa o namazla yükümlü olmaz.
Şâfiî mezhebine göre ise vaktin sonunda bir tekbir alacak kadar süre kalmışsa o namaz borç olur; ayrıca cem edilebilen bir önceki namaz da (ikindi vaktinde temizlenen için öğle, yatsı vaktinde temizlenen için akşam) kaza edilir. İhtiyata uygun olan, temizlenir temizlenmez vakit geçirmeden gusledip namaza başlamaktır.
Bu Günleri Manevî Açıdan Boş Geçirmemek
Namazdan muaf olmak, Allah ile bağın kesildiği anlamına gelmez. Âdetli kadın dua edebilir, zikir ve tesbih çekebilir, salavat getirebilir, istiğfar edebilir, dinî kitap okuyabilir, Kur’an dinleyebilir. Bazı fıkıh kitaplarında, alışkanlığın kaybolmaması için namaz vakitlerinde abdest alıp seccadede bir süre oturarak tesbih ve dua ile meşgul olması müstehap görülmüştür. Ayrıca kişi, mazereti sebebiyle yapamadığı ibadetlerin niyetinden dolayı sevaptan mahrum kalmaz; hasta ve yolcu için bildirilen bu müjde (Buhârî, Cihâd 134) âlimlerce benzer mazeretler için de ümit kaynağı sayılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Âdetliyken secde ayeti duyan kadına tilavet secdesi gerekir mi?
Gerekmez. Âdetli kadın namazla yükümlü olmadığı gibi tilavet secdesiyle de yükümlü değildir; sonradan kaza etmesi de gerekmez.
Âdet düzensizse hangi günlerde namaz bırakılır?
Hanefî mezhebinde âdetin en azı üç, en çoğu on gündür. On günü aşan kanama özür kanı (istihâze) sayılır ve kadın önceki düzenli âdet gün sayısına göre hareket eder. Düzensizlik devam ediyorsa hem bir hekime hem de müftülüğe danışılmalıdır.
Âdet bittiğinden emin olmadan gusledip namaz kılınır mı?
Kanın kesildiği görülünce gusledilip namaza başlanır. Alışılmış gün sayısından önce kesilmişse ihtiyaten namaz kılınır; kan tekrar gelirse âdetin devam ettiği anlaşılır ve namaz yeniden bırakılır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Hac Suresi (22/78); Buhârî, Hayız 20; Müslim, Hayız 69; Müslim, Hayız 62; Buhârî, Cihâd 134; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Hac Suresi (22/78)
- Buhârî, Hayız 20; Müslim, Hayız 69
- Müslim, Hayız 62
- Buhârî, Cihâd 134
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I
- Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
İlgili Yazılar
Mübarek ZamanlarKandil Gecesi Kaza Namazı mı, Nafile Namaz mı Kılınmalı?
Kaza borcu olan kişi kandil gecesinde nafile mi, kaza mı kılmalı? Hanefi ve Şafii görüşlerini, kaza namazının kılınışını…
Soru – CevapSandalyede Oturarak Namaz Kılmak Caiz mi? Şartları ve Usulü
Kimler oturarak namaz kılabilir, sandalyede namaz nasıl kılınır? Ayakta durabilen ama secde edemeyenin durumu, îmâ ile namaz ve…
Mübarek ZamanlarÖzel Hâldeki Kadın Kandil Gecesini Nasıl Değerlendirir?
Hayız veya lohusa hâlindeki kadın kandil gecesinde hangi ibadetleri yapabilir? Dua, zikir, Kur'an dinleme ve diğer serbest ibadetleri…
Soru – CevapSabah Namazına Uyanamıyorum: Ne Yapmalıyım, Günahı Var mı?
Sabah namazına uyanamayan kişi günaha girer mi, uyanınca ne yapmalı? Kazası, sünnetinin durumu ve sabah namazına kalkmayı kolaylaştıran…
İbadet RehberiArapça Bilmeden Namaz Kılınır mı? Yeni Başlayanlar İçin Cevap
Sure ve duaları henüz ezberlememiş biri namazı nasıl kılar? Arapça bilmeyen yeni Müslümanlar için namazda okunacaklar ve kademeli…
Soru – CevapSütre Nedir? Namaz Kılanın Önünden Geçmek Günah mıdır? Hükmü
Namaz kılanın önünden geçmenin hükmü nedir, ne kadar mesafeden geçilebilir? Sütre edinmenin ölçüsü, cemaatte durum ve önünden geçilen…