Birinci Akabe Biatı Nedir? Medineliler Neye Söz Verdi?

Birinci Akabe Biatı, peygamberliğin on ikinci yılında (miladi 621) hac mevsiminde, Mina’daki Akabe mevkiinde Medine’den gelen on iki kişinin Peygamber Efendimize (s.a.v.) verdiği bağlılık sözüdür. Bu biatta Medineliler Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamaya, hırsızlık ve zina yapmamaya, çocuklarını öldürmemeye, iftira etmemeye ve iyilikte Resûlullah’a karşı gelmemeye söz verdiler. Savaş ve himaye maddesi içermediği için bu biata sonradan “kadınların biatı” da denmiştir.

Biata Giden Yol: Altı Gencin Dönüşü

Bir önceki yılın hac mevsiminde Akabe’de Peygamberimizle karşılaşan Hazrec kabilesinden altı kişi, Medine’ye dönünce İslam’ı çevrelerine anlattılar. Medine’de yaşayan Yahudilerin “Bir peygamber gelecek” şeklindeki sözlerini duymuş olmaları, onların bu daveti daha kolay kabul etmelerinde etkili olmuştu. Bir yıl içinde Medine’de İslam’ın adı anılmadık ev kalmadığı rivayet edilir.

Biata Katılanlar

Ertesi yıl on iki kişi geldi: onu Hazrec’den, ikisi Evs’tendi. Böylece aralarında uzun süre savaşmış iki kabile ilk kez aynı davet etrafında birleşmiş oldu. Katılanlar arasında şu isimler öne çıkar:

• Es’ad b. Zürâre: Medine’de İslam’ın ilk öncülerinden, önceki yılın altı kişisinden biri.
• Ubâde b. Sâmit: Biatın maddelerini rivayet eden sahabi.
• Avf ve Muâz b. Hâris: Afrâ oğulları olarak bilinen kardeşler.
• Ebü’l-Heysem b. et-Teyyihân ve Uveym b. Sâide: Evs kabilesinin temsilcileri.

Biatın Maddeleri

Ubâde b. Sâmit’in rivayetine göre Resûlullah onlara şöyle buyurdu: “Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmamak, hırsızlık yapmamak, zina etmemek, çocuklarınızı öldürmemek, elleriniz ile ayaklarınız arasında uydurduğunuz bir iftirayı getirmemek ve iyilikte bana isyan etmemek üzere bana biat edin” (Buhârî, Îmân 11; Müslim, Hudûd 41). Maddeler şöyle özetlenebilir:

1. Allah’a şirk koşmamak
2. Hırsızlık yapmamak
3. Zina etmemek
4. Çocukları öldürmemek
5. İftira atmamak
6. Marufta (iyilikte) Peygambere itaat etmek

Hadisin devamında, bu sözü yerine getirenin mükâfatının Allah’a ait olduğu, bu günahlardan birini işleyip dünyada cezasını çekenin cezasının kefaret olacağı, Allah’ın örttüğü günahın ise O’nun dilemesine bağlı olduğu bildirilir.

Neden “Kadınların Biatı” Denir?

Bu maddeler, Mekke’nin fethinden sonra kadınların biatını anlatan Mümtehine suresinin 12. ayetindeki maddelerle büyük ölçüde örtüşür. Ayrıca bu biatta savaşma ve silahla koruma yükümlülüğü yer almaz. Bu yüzden siyer kitaplarında “bey’atü’n-nisâ” adıyla da anılır.

Biatın Özellikleri

• Ahlaki bir sözleşmedir: Siyasi veya askerî değil, inanç ve ahlak temelli bir ahittir.
• Bireysel dönüşümü hedefler: Câhiliye toplumunun en yaygın kötülüklerini tek tek hedef alır.
• Kabile sınırlarını aşar: Evs ve Hazrec’i ortak bir kimlikte buluşturur.
• İtaati iyilikle sınırlar: “Marufta” kaydı, peygambere bile itaatin iyilik çerçevesinde tarif edildiğini gösterir.

Biattan Sonra: Medine’ye Muallim Gönderilmesi

Medineliler dönerken kendilerine Kur’an’ı ve dini öğretecek birini istediler. Peygamberimiz, Mus’ab b. Umeyr’i onlarla birlikte gönderdi. Mus’ab’ın bir yıllık gayreti sonunda Medine’de hemen her ailede Müslümanlar bulunur hâle geldi ve ertesi yıl çok daha kalabalık bir heyetle İkinci Akabe Biatı gerçekleşti.

Bu Olaydan Çıkan Dersler

1. Küçük başlangıçlar büyük sonuçlar doğurur: Altı kişiyle başlayan temas, bir şehrin dönüşümüne vesile oldu.
2. İman ahlakla birlikte anılır: Biatın maddelerinin çoğu gündelik ahlakla ilgilidir.
3. Eğitim, sözün devamıdır: Söz alındıktan hemen sonra öğretmen gönderilmesi, bilginin imanı taşıyan zemin olduğunu gösterir.

Sık Sorulan Sorular

Birinci Akabe Biatı hangi yıl yapıldı?

Peygamberliğin on ikinci yılında, miladi 621 yılının hac mevsiminde, Mina’daki Akabe mevkiinde yapılmıştır.

Birinci Akabe Biatına kaç kişi katıldı?

On iki kişi katılmıştır; bunların onu Hazrec, ikisi Evs kabilesindendir.

Birinci ve İkinci Akabe Biatı arasındaki fark nedir?

Birincisi on iki kişiyle yapılan ve ahlaki maddeler içeren bir ahittir. İkincisi ise yetmişi aşkın kişiyle yapılmış, Peygamberimizi Medine’de koruma sözünü de içeren ve hicretin yolunu açan biattır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Îmân 11; Müslim, Hudûd 41; Mümtehine suresi 60/12; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ