Tâif Yolculuğu: Peygamberimiz Tâif’te Neler Yaşadı?
Peygamberimiz destek bulmak için gittiği Tâif'te taşlandı, yine de beddua etmedi. Yolculuğun seyri, Addâs'ın imanı, dağlar meleği hadisi ve dersleri.
- Neden Tâif?
- Tâif Reislerinin Cevabı
- Bağda Sığınma ve Dua
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Ebû Tâlib ve Hz. Hatice’nin vefatından sonra Mekke’de baskının artması üzerine, peygamberliğin onuncu yılında yanına Zeyd b. Hârise’yi alarak Mekke’nin yaklaşık yüz kilometre güneydoğusundaki Tâif şehrine gitti. Orada Sakîf kabilesini İslam’a davet etti ve himaye istedi. On gün kadar kaldığı şehirde kabul görmediği gibi, ayak takımı ve çocuklar tarafından taşlanarak şehirden çıkarıldı. Bu en ağır gününde bile Tâiflilere beddua etmedi; aksine nesillerinden iman edecek kimseler çıkmasını diledi.
Neden Tâif?
- Tâif, Mekke’den sonra Hicaz’ın en önemli şehriydi; serin iklimi, bağları ve bahçeleriyle Kureyş zenginlerinin sayfiye yeriydi.
- Sakîf kabilesi güçlüydü; onların desteği dengeleri değiştirebilirdi.
- Peygamberimizin anne tarafından Tâiflilerle uzak bir akrabalığı vardı; sütannesi Halime’nin kabilesi de bu yöredeydi.
Tâif Reislerinin Cevabı
Peygamberimiz, şehrin ileri gelenlerinden üç kardeşle, Abdüyâlîl, Mes’ûd ve Habîb ile görüştü. Onlara İslam’ı anlattı. Cevapları alay ve hakaret oldu. Biri “Allah peygamber gönderecek senden başkasını bulamadı mı?” dedi. Diğeri “Seninle asla konuşmam; gerçekten peygambersen sana cevap vermek bana ağır gelir, yalancıysan zaten konuşmaya değmezsin” dedi.
Peygamberimiz, hiç değilse bu görüşmeyi gizli tutmalarını rica etti; çünkü Kureyş’in duyup daha da cüretlenmesini istemiyordu. Bunu da yapmadılar. Köleleri ve sokak çocuklarını kışkırtarak yolun iki yanına dizdiler. Peygamberimiz taş yağmuru altında şehirden çıkarıldı. Ayakları kan içinde kaldı. Zeyd, vücudunu ona siper etti; başından yaralandı.
Bağda Sığınma ve Dua
Peygamberimiz ve Zeyd, şehrin dışında Mekkeli Utbe ve Şeybe b. Rebîa kardeşlere ait bir bağa sığındılar. Bir asmanın gölgesinde oturdu. Siyer kaynakları onun burada şu duayı yaptığını nakleder:
“Allah’ım! Gücümün zayıflığını, çaresizliğimi ve insanlar nazarında hor görülüşümü sana arz ediyorum. Ey merhametlilerin en merhametlisi! Sen zayıfların Rabbisin, benim de Rabbimsin. Beni kime bırakıyorsun?.. Eğer bana karşı öfkeli değilsen, çektiklerime aldırmam. Fakat senin vereceğin afiyet benim için daha geniştir… Razı oluncaya kadar senin hoşnutluğunu dilerim. Güç ve kuvvet ancak seninledir.”
Bu dua İbn İshâk ve Taberânî tarafından nakledilmiştir. Hadis âlimleri senedinin zayıf olduğunu belirtmişlerdir. Anlamı Kur’an ve sünnetin ruhuna uygun bulunduğu için siyer kitaplarında yaygın olarak yer alır; ancak sahih bir hadis gibi sunulmamalıdır.
Addâs’ın Müslüman Olması
Bağ sahipleri, müşrik olmalarına rağmen hâline acıdılar ve Hıristiyan köleleri Addâs ile bir salkım üzüm gönderdiler. Peygamberimiz “Bismillah” diyerek yemeğe başlayınca Addâs şaşırdı: “Bu sözü bu beldenin insanları söylemez.” Peygamberimiz nereli olduğunu sordu. “Ninovalıyım” cevabını alınca, “Demek salih kişi Yûnus b. Mettâ’nın şehrindensin” dedi. Addâs hayretle “Yûnus’u nereden biliyorsun?” diye sordu. “O benim kardeşimdir; o bir peygamberdi, ben de peygamberim” buyurdu. Addâs eğilip onun başını, ellerini öptü ve iman etti. Koca Tâif’ten eli boş dönmemiş, bir köle hidayet bulmuştu.
Dağlar Meleği Hadisi
Hz. Âişe bir gün “Uhud’dan daha zor bir gün yaşadın mı?” diye sordu. Peygamberimiz en zor gününün Tâif dönüşü olduğunu anlattı: Kendisini İbn Abdüyâlîl’e arz etmiş, o kabul etmemiş; derin bir üzüntüyle yürürken Karnü’s-Seâlib’de kendine gelmiş. Başını kaldırınca bir bulutun içinde Cebrâil’i görmüş. Cebrâil, Allah’ın dağlar meleğini emrine verdiğini bildirmiş. Dağlar meleği selam vererek “Dilersen şu iki dağı üzerlerine kapatayım” demiş. Peygamberimizin cevabı şu olmuştur:
“Hayır! Ben, Allah’ın onların soyundan yalnızca Allah’a ibadet eden ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayan kimseler çıkarmasını umuyorum.” (Buhârî, Bed’ü’l-halk 7; Müslim, Cihâd 111)
Bu hadis sahihtir ve Tâif yolculuğunun en güvenilir kaynağıdır. Ümidi boşa çıkmamış, Tâifliler hicretin dokuzuncu yılında toplu hâlde Müslüman olmuştur.
Dönüş Yolu: Cinlerin Kur’an Dinlemesi ve Mut’im’in Himayesi
Peygamberimiz Nahle vadisinde gece namazında Kur’an okurken bir grup cinin onu dinleyip iman ettiği ve kavimlerine uyarıcı olarak döndüğü bildirilir (Ahkāf, 46/29-32; Cin, 72/1-2). İnsanların yüz çevirdiği bir anda görünmeyen varlıkların iman etmesi, onun için ilâhî bir teselli olmuştur.
Mekke’ye girebilmek için bir himayeye ihtiyaç vardı. Birkaç kişiye haber gönderdi; sonunda müşrik olan Mut’im b. Adî kabul etti. Oğullarıyla silahlanıp Kâbe’ye gelerek “Muhammed’i himayeme aldım” diye ilan etti.
Tâif’ten Alınacak Dersler
- İntikam değil ıslah: Gücü varken affetmek, peygamber ahlakıdır.
- Uzun vadeli bakış: Bugün taş atanların çocukları yarın iman edebilir.
- Başarısız görünen çaba boşa gitmez: Netice Allah’a aittir; kula düşen gayrettir.
- Önce kendini sorgulamak: Onun derdi çektiği acı değil, Rabbinin rızasıydı.
- Sebeplere sarılmak: Himaye aramak, tevekküle aykırı değildir.
Sık Sorulan Sorular
Tâif yolculuğunda Peygamberimizin yanında kim vardı?
Azatlısı ve evlatlığı Zeyd b. Hârise vardı. Yolculuğu yaya yaptıkları rivayet edilir.
Tâif duası sahih midir?
Senedi hadis âlimlerince zayıf bulunmuştur. Siyer anlatımının bir parçası olarak aktarılabilir; ancak zayıf olduğu belirtilmelidir.
Tâifliler ne zaman Müslüman oldu?
Hicretin dokuzuncu yılında (630-631) Sakîf heyeti Medine’ye gelerek İslam’ı kabul etmiştir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ahkāf Suresi (46/29-32); Cin Suresi (72/1-2); Buhârî, Bed'ü'l-halk 7; Müslim, Cihâd 111; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tâif" maddesi
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ahkāf Suresi (46/29-32)
- Cin Suresi (72/1-2)
- Buhârî, Bed'ü'l-halk 7
- Müslim, Cihâd 111
- İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tâif" maddesi
İlgili Yazılar
Siyer ve İslam TarihiHz. Hamza Nasıl Müslüman Oldu? Allah’ın Arslanının İman Yolu
Hz. Hamza, yeğenine hakaret eden Ebû Cehil'e tepki göstererek Müslümanlığını ilan etti. Olayın seyri, iç muhasebesi ve Müslümanlara…
Siyer ve İslam TarihiHüzün Yılı Nedir? Ebû Tâlib ve Hz. Hatice’nin Vefatı
Hüzün Yılı, peygamberliğin onuncu yılında Ebû Tâlib ile Hz. Hatice'nin kısa arayla vefat ettiği yıldır. Bu kayıpların Peygamberimize…
Siyer ve İslam TarihiDârülerkam Nedir? İslam’ın İlk Eğitim ve Davet Merkezi
Dârülerkam, Safâ tepesi yakınında Erkam b. Ebü'l-Erkam'a ait evdir. Peygamberimiz burada ilk Müslümanları eğitti. Evin seçilme sebepleri ve…
Siyer ve İslam TarihiMekke Boykotu Nedir? Şi’b-i Ebî Tâlib’de Üç Yıllık Kuşatma
Kureyş, Hâşimoğulları'na alışverişi ve evliliği yasaklayan bir boykot uyguladı. Üç yıl süren kuşatmanın maddeleri, yaşanan açlık ve boykotun…
Sağlık ve YaşamHasta Bakımı Yapanların Sevabı ve Hastaya Hizmetin Adabı Nedir?
Hastaya bakmanın İslam’daki değeri nedir? Hasta bakıcı, aile ve sağlık çalışanları için hadisler, hizmet adabı ve bakım verenin…
Siyer ve İslam TarihiBirinci Akabe Biatı Nedir? Medineliler Neye Söz Verdi?
Birinci Akabe Biatı, peygamberliğin 12. yılında Medineli 12 kişinin Mina'da verdiği ahittir. Maddeleri, katılanlar ve hicrete etkisi bu…