Tesbih Çekmenin Adabı ve Parmakla Saymak
Peygamberimizin zikirleri parmaklarla saymayı tavsiye ettiği ve parmakların kıyamette konuşturulacağını bildirdiği rivayet ve tesbih adabıdır.
Arapça Okunuşu
وَاعْقِدْنَ بِالْأَنَامِلِ فَإِنَّهُنَّ مَسْئُولَاتٌ مُسْتَنْطَقَاتٌ
Tesbih Çekmenin Adabı ve Parmakla Saymak Türkçe Okunuşu
Va'kidne bi'l-enâmil, fe-innehünne mes'ûlâtün müstentakât.
Tesbih Çekmenin Adabı ve Parmakla Saymak Anlamı (Meali)
(Zikirleri) parmak uçlarınızla sayın; çünkü onlar (kıyamet günü) sorguya çekilecek ve konuşturulacaklardır.
Fazileti ve Ne Zaman Okunur?
Tirmizî'nin Deavât bölümünde ve Ebû Dâvûd'da Yüseyre'den (r.anha) nakledildiğine göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hanım sahabilere tesbih, tehlîl ve takdîsi tavsiye etmiş, bunları parmak uçlarıyla saymalarını istemiş ve parmakların kıyamet günü sorguya çekilip konuşturulacağını bildirmiştir. Ebû Dâvûd'da Abdullah b. Amr'ın, Peygamberimizi tesbihi sağ eliyle sayarken gördüğü de nakledilir. Bu rivayetler, zikrin sayılmasında parmakların kullanılmasının sünnet olduğunu gösterir; tesbih aleti kullanmayı ise âlimlerin çoğu caiz görmüştür.
- Ne zaman okunur?
- Namaz sonrası tesbihatta ve gün içindeki zikirlerde
- Kaç defa?
- Sayı, okunan zikrin sünnetteki sayısına göredir.
- Kaynak türü
- Sahih hadis
Tesbih Çekmenin Adabı Nedir?
Tesbih çekmenin adabı, Allah’ı anarken uyulması tavsiye edilen kalp, dil ve beden edepleridir. Peygamber Efendimiz zikirleri parmak uçlarıyla saymayı öğütlemiş ve parmakların kıyamet günü kişinin lehine şahitlik edeceğini bildirmiştir. Bu yüzden parmakla saymak sünnete uygun kabul edilir.
Tesbih Nasıl Çekilir?
- Mümkünse abdestli olarak ve kıbleye dönerek oturulur.
- Zikirler sağ elin parmak boğumları veya parmak uçlarıyla sayılır.
- Kelimeler acele etmeden, harfleri yerinden çıkarılarak söylenir.
- Dil ile birlikte kalbin de zikre katılmasına özen gösterilir.
- Tesbih aleti kullanılacaksa gösterişten ve oyuncak gibi kullanmaktan kaçınılır.
Hadisin Anlamı Üzerine
“Enâmil”, parmak uçları demektir. “Mes’ûlât”, sorguya çekilecek; “müstentakât” ise konuşturulacak anlamına gelir. Kur’an’da da kıyamet günü insanın ellerinin, ayaklarının ve derisinin yaptıklarına şahitlik edeceği bildirilir. Parmakla zikretmek, bu organların iyilikle şahitlik etmesine vesile olur. Bu, ibadetin bedenin her parçasını kapsadığı bilincini verir.
Okurken Dikkat Edilecekler
Sayı tutmak zikrin amacı değil, aracıdır. Sayıyı tutturmaya odaklanıp anlamı unutmamak gerekir. Tesbih aleti kullanan kimse de bunu caiz bir yol olarak kullanabilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Vitr
Dua ve Zikir hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Dualarla. (2026, 14 Ekim). Tesbih Çekmenin Adabı ve Parmakla Saymak. Erişim adresi: https://dualarla.com.tr/dua/tesbih-cekme-adabi/ Tesbih Çekmenin Adabı ve Parmakla Saymak Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tesbih parmakla mı çekilir?
Peygamberimiz zikirleri parmak uçlarıyla saymayı tavsiye etmiş ve parmakların kıyamet günü konuşturulacağını bildirmiştir. Bu yüzden parmakla saymak sünnete uygundur. Rivayet Tirmizî ve Ebû Dâvûd'da geçer.
Tesbih aleti kullanmak caiz midir?
Âlimlerin çoğuna göre tesbih aleti kullanmak caizdir. Bazı sahabilerin çekirdek veya taşla saydığı rivayet edilir. Ancak parmakla saymak sünnete daha uygundur. Önemli olan zikrin samimiyetle yapılmasıdır.
Tesbih hangi elle çekilir?
Ebû Dâvûd'daki rivayete göre Peygamberimiz tesbihi sağ eliyle sayardı. Bu yüzden sağ elle saymak sünnete uygundur. Sol elle saymak da caizdir; ancak güzel işlerde sağı tercih etmek Peygamberimizin genel adabıdır.
Tesbih abdestsiz çekilir mi?
Evet, tesbih ve zikir abdestsiz de yapılabilir. Abdestli olmak edebe daha uygundur ancak şart değildir. Kadınlar özel hâllerinde de tesbih çekip zikir yapabilirler; bu, zikir için bir engel değildir.
Kaynak: Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Vitr