Evlilik Kararında İstihare ve İstişare Nasıl Yapılır?
Evlilik kararı verirken istihare namazı nasıl kılınır, rüya görmek şart mı? İstişare kimlerle yapılır? Sahih hadise dayalı adım adım sade bir anlatım.
- İstiharenin Dayanağı
- Adım Adım İstihare
- İstiharenin Sonucu Nasıl Anlaşılır?
Evlilik kararında istihare, iki rekât nafile namaz kılıp ardından Peygamberimizin öğrettiği istihare duasını okuyarak Allah’tan hayırlı olanı istemektir. Rüya görmek şart değildir; istiharenin sonucu çoğu zaman gönülde oluşan ferahlık veya işlerin kolaylaşıp zorlaşmasıyla anlaşılır. İstihare, araştırmanın ve ehil kişilere danışmanın (istişare) yerine geçmez; bu üçü birlikte yürütülür.
İstiharenin Dayanağı
Câbir b. Abdullah (r.a.) şöyle anlatır: “Resûlullah (s.a.s.) bize Kur’an’dan bir sure öğretir gibi bütün işlerde istihareyi öğretirdi.” Hadisin devamında Efendimiz, bir işe niyetlenen kimsenin farz dışında iki rekât namaz kılmasını, sonra istihare duasını okumasını tavsiye eder (Buhârî, Teheccüd 25; Deavât 48). Duanın anlamı özetle şöyledir:
Allah’ım! İlminle senden hayırlısını istiyorum, kudretinle senden güç istiyorum, büyük lütfundan istiyorum. Sen güç yetirirsin, ben yetiremem; sen bilirsin, ben bilemem. Sen gaybı en iyi bilensin. Allah’ım! Bu iş dinim, dünyam ve işimin sonu bakımından hakkımda hayırlı ise onu bana takdir et, kolaylaştır ve mübarek kıl. Eğer dinim, dünyam ve işimin sonu bakımından hakkımda şer ise onu benden, beni de ondan uzaklaştır. Hayır nerede ise onu bana takdir et, sonra beni ona razı kıl.
Duada “bu iş” denilen yerde kişi ihtiyacını, yani söz konusu evliliği zikreder veya kalbinden geçirir.
Adım Adım İstihare
- Abdest alınır ve kerahet vakti dışında bir zamanda iki rekât nafile namaza niyet edilir.
- Âlimlerin bir kısmı birinci rekâtta Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs surelerinin okunmasını güzel görmüştür; başka sureler de okunabilir.
- Namazdan sonra Allah’a hamd, Peygamberimize salavat getirilir ve istihare duası okunur. Arapçasını bilmeyen, anlamını kendi diliyle söyleyebilir.
- Karar netleşmediyse istihare birkaç gün tekrar edilebilir. Yedi defaya kadar tekrarı tavsiye eden rivayet zayıf olmakla birlikte, tekrar etmekte bir sakınca yoktur.
İstiharenin Sonucu Nasıl Anlaşılır?
Hadiste rüyadan hiç söz edilmez. Halk arasında yaygın olan “yeşil ve beyaz görülürse hayır, siyah ve kırmızı görülürse şerdir” şeklindeki yorumların sahih bir kaynağı yoktur. Rüya görülebilir de görülmeyebilir de; görülen rüya kişinin gün içindeki duygularının yansıması da olabilir. Bu sebeple âlimler şu işaretlere dikkat çekmişlerdir:
- Kalpte o işe karşı bir genişlik, huzur ve meyil oluşması hayra; daralma ve isteksizlik oluşması ise aksine yorulur.
- İşlerin kendiliğinden kolaylaşması veya beklenmedik engellerle zorlaşması da bir işaret sayılır. Duadaki “onu bana kolaylaştır” ve “onu benden uzaklaştır” ifadeleri bunu gösterir.
- Kişi, baştan kararını verip istihareyi yalnızca bir onay aracı gibi görmemeli; gönlünü iki ihtimale de açık tutmalıdır.
İstihareyi kişinin kendisi yapmalıdır. Başkasına, hele ücret karşılığında istihare yaptırmanın sünnette yeri yoktur. Anne babanın evladı için hayır duası etmesi ise ayrı ve güzel bir şeydir.
İstişare: Ehline Danışmak
Kur’an-ı Kerim müminlerin vasfını anlatırken “İşleri aralarında danışma iledir” (Şûrâ Suresi, 42/38) buyurur; Peygamberimize de “İş hakkında onlara danış” (Âl-i İmrân Suresi, 3/159) emri verilmiştir. “İstihare eden zarara uğramaz, istişare eden pişman olmaz” anlamındaki rivayet Taberânî’de geçer ve senedi zayıftır; bununla birlikte anlamı, yukarıdaki ayetlerle ve sahih sünnetle örtüşür.
Evlilik için kimlere danışılır?
- Öncelikle anne baba ve aile büyükleri.
- Adayı yakından tanıyan, güvenilir ve sır saklayan kişiler.
- Evlilik tecrübesi olan, dengeli ve insaflı dostlar.
- Gerektiğinde bir din görevlisi veya aile danışmanı.
Kendisine danışılan kişi emanet yüklenmiş olur. Peygamberimiz “Kendisine danışılan kimse güvenilir olmalıdır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Edeb 114; Tirmizî, Edeb 57). Bu sebeple danışılan kişi bildiğini dürüstçe söylemeli, abartmamalı ve duyduklarını başkalarına yaymamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İstihareden sonra hiçbir şey hissetmedim, ne yapmalıyım?
Bu durum olağandır. Araştırma ve istişare sonucunda akla ve gönle yatan yönde karar verilir, ardından Allah’a tevekkül edilir. İstihare duasını okuyan kişi zaten işin hayırlısını Allah’a havale etmiştir.
İstihare namazı özel günlerinde olan kadın için nasıl olur?
Namaz kılamayacağı günlerde kadın yalnızca istihare duasını okuyabilir. Dua etmek için abdest veya namaz şart değildir.
Anne babam istemiyor ama istiharem olumlu çıktı; hangisine uymalıyım?
İstihare kesin bilgi veren bir vahiy değildir; kişisel bir kanaattir. Anne babanın itirazı dinen geçerli bir sebebe, örneğin adayın ahlak zaafına dayanıyorsa ciddiye alınmalıdır. Gerekçe yalnızca örfî ise güzellikle ikna yolları aranmalı, saygın büyükler aracı yapılmalıdır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Teheccüd 25; Deavât 48; Şûrâ Suresi (42/38); Âl-i İmrân Suresi (3/159); Ebû Dâvûd, Edeb 114; Tirmizî, Edeb 57; TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" maddesi; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Teheccüd 25; Deavât 48
- Şûrâ Suresi (42/38)
- Âl-i İmrân Suresi (3/159)
- Ebû Dâvûd, Edeb 114
- Tirmizî, Edeb 57
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" maddesi
- Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar
İlgili Yazılar
AileEş Seçerken Nelere Dikkat Edilir? Hadisteki Dört Ölçü
Eş seçerken nelere dikkat edilmeli? Hadiste sayılan mal, soy, güzellik ve din ölçüleri ne anlama gelir, dindarlık nasıl…
Mübarek ZamanlarÖzel Hâldeki Kadın Kandil Gecesini Nasıl Değerlendirir?
Hayız veya lohusa hâlindeki kadın kandil gecesinde hangi ibadetleri yapabilir? Dua, zikir, Kur'an dinleme ve diğer serbest ibadetleri…
Kur'an ve TefsirHoşlanmadığınız Şey Hayırlı Olabilir: Bakara 216 Ne Anlatır?
Bakara Suresi 216. ayetin tefsiri: Hoşlanmadığımız şeyde hayır, sevdiğimiz şeyde şer olabilmesi ne demektir ve hayırlısını istemek nasıl…
AileGörücü Usulü mü, Tanışarak mı? İslam’da Evlilik Öncesi Tanışma
İslam görücü usulünü mü emreder? Evlilik öncesi tanışma, görüşme ve flört konusunda dinin ölçüsü nedir? Meşru bir tanışma…
Dua ve Zikirİftar Vaktinde Dua: Oruçlunun Duası Neden Geri Çevrilmez?
Oruçlunun duası kabul edilir mi, iftar anında hangi dualar okunur? Hadislerde oruçlunun duası, iftar öncesi dakikaları değerlendirme ve…
Dua ve ZikirEl-Vehhâb İsminin Anlamı: Karşılıksız Veren Allah ve Kulun Payı
El-Vehhâb ismi ne demektir, Kur'an'da hangi dualarda geçer, peygamberlerin bu isimle yaptığı dualar nelerdir ve kul karşılıksız vermeyi…