Görücü Usulü mü, Tanışarak mı? İslam’da Evlilik Öncesi Tanışma

İslam, evlilik için belirli bir tanışma yöntemini şart koşmaz; ne “görücü usulü” dinî bir emirdir ne de adayların birbirini tanıması yasaktır. Dinin belirlediği şey yöntem değil, sınırlardır: Tarafların birbirini görüp konuşması ve rızalarının alınması gerekir; buna karşılık nikâhsız bir çiftin baş başa kalması (halvet), bedenî yakınlık ve evlilik niyeti taşımayan duygusal ilişkiler meşru değildir. Bu sınırlar içinde kalan her tanışma yolu caizdir.

Görmeden Evlenmek Sünnet Değildir

Bazı yörelerde adayların birbirini hiç görmeden, yalnızca ailelerin kararıyla evlendirilmesi dindarlık gereği sanılmıştır. Oysa Peygamberimiz (s.a.s.), Ensar’dan bir kadınla evlenmek üzere olduğunu söyleyen sahabiye “Ona baktın mı?” diye sormuş, “Hayır” cevabını alınca “Git de bak” buyurmuştur (Müslim, Nikâh 74). Muğîre b. Şu’be’ye de evleneceği kadını görmesini, bunun aralarındaki ülfetin devamı için daha uygun olacağını söylemiştir (Tirmizî, Nikâh 5; Nesâî, Nikâh 17).

Rıza da en az görmek kadar önemlidir. Hadiste, dul kadının kendisiyle istişare edilmeden, bakire kızın da izni alınmadan nikâhlanamayacağı bildirilmiştir (Buhârî, Nikâh 41; Müslim, Nikâh 64). Babası tarafından istemediği biriyle evlendirilen Hansâ bint Hızâm Peygamberimize başvurmuş, Efendimiz bu nikâhı geçersiz saymıştır (Buhârî, Nikâh 42). Dolayısıyla gençlerin fikri sorulmadan yapılan evlilikler İslam’a değil, yerel âdetlere dayanır.

Flört Neden Onaylanmaz?

Bugün “flört” denildiğinde genellikle evlilik hedefi belirsiz, aile bilgisi dışında yürüyen, baş başa vakit geçirmeyi ve bedenî yakınlığı içeren ilişki anlaşılır. Kur’an “Zinaya yaklaşmayın” (İsrâ Suresi, 17/32) buyurarak yalnızca fiilin kendisini değil, ona götüren yolları da yasaklamıştır. Peygamberimiz de “Bir erkek, yanında mahremi olmadıkça bir kadınla baş başa kalmasın” buyurmuştur (Buhârî, Nikâh 111; Müslim, Hac 424).

Bu sınırların hikmeti yalnızca günahtan korumak değildir. Duygusal bağlılık oluştuktan sonra insan sağlıklı değerlendirme yapmakta zorlanır; kusurlar görülmez olur. Ayrılıkla biten uzun ilişkiler ise taraflarda güven yarası bırakır. Meşru çerçevede ve kısa tutulan bir tanışma süreci, hem kalbi hem de itibarı korur.

Meşru Bir Tanışma Süreci Nasıl Olur?

• Niyet baştan bellidir: Görüşmenin amacı evliliktir ve bu açıkça ifade edilir.
• Aileler haberdardır: Süreç gizli yürütülmez; en azından bir aile büyüğünün bilgisi vardır.
• Halvet yoktur: Görüşmeler ailenin bulunduğu bir evde, başkalarının da olduğu açık bir mekânda veya bir mahremin yakınında yapılır.
• Konuşmalar amaca yöneliktir: İnanç ve ibadet hayatı, karakter, aile ilişkileri, meslek, çocuk ve geçim anlayışı, oturulacak yer gibi konular açıkça konuşulur.
• Süre makuldür: Tanımaya yetecek kadar uzun, gereksiz yakınlaşmaya meydan vermeyecek kadar kısadır.
• Yazışmalarda da ölçü korunur: Telefon ve sosyal medya üzerinden iletişim, yüz yüze görüşmede söylenemeyecek sözlerin söylendiği bir alan hâline getirilmez.

Aile aracılığıyla tanışmanın faydaları

Geleneksel görücü usulünün olumlu tarafı, ailelerin tecrübesinden ve araştırmasından yararlanmaktır. Aileler adayın geçmişini, çevresini ve huyunu çoğu zaman gençlerden daha kolay öğrenir. Olumsuz tarafı ise gençlere söz hakkı tanınmadığında ortaya çıkar. En dengeli yol, ailenin araştırma ve danışmanlık rolünü, gençlerin ise görüşüp karar verme hakkını birlikte işletmektir.

İnternet Üzerinden Tanışma

Evlilik niyetiyle bir adayla internet üzerinden tanışmak kendi başına haram değildir; ancak sahte kimlik, aldatılma ve mahremiyet ihlali riski yüksektir. Bu yolla tanışanlar süreci kısa sürede ailelerine taşımalı, kişisel fotoğraf ve bilgilerini paylaşmakta ihtiyatlı davranmalı, maddi taleplere asla karşılık vermemeli ve adayı mutlaka gerçek hayattaki çevresinden araştırmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Evlenmeyi düşündüğüm kişiyle dışarıda buluşabilir miyim?

Baş başa, kapalı ve başkalarının giremeyeceği yerlerde bulunmak halvettir ve caiz değildir. Ailenin bilgisi dâhilinde, insanların bulunduğu açık bir ortamda veya yanında bir yakın varken görüşüp konuşmakta sakınca yoktur.

Severek evlenmek dinen sakıncalı mı?

Hayır. Kalpte oluşan sevgi kişinin elinde değildir ve günah sayılmaz; önemli olan bu sevgiyi haram yollara taşımamaktır. Peygamberimizin, birbirini sevenler için nikâhtan daha iyi bir çare görülmediğini bildirdiği rivayet edilir (İbn Mâce, Nikâh 1).

Ailem beni görmediğim biriyle evlendirmek istiyor, reddedebilir miyim?

Evet. Evlilikte kadının da erkeğin de rızası esastır; zorla yapılan nikâh Peygamberimiz tarafından onaylanmamıştır. Bununla birlikte ailenin önerdiği adayı hiç görmeden reddetmek yerine, görüşüp değerlendirdikten sonra karar vermek daha isabetlidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Müslim, Nikâh 74; Tirmizî, Nikâh 5; Nesâî, Nikâh 17; Buhârî, Nikâh 41, 42, 111; Müslim, Nikâh 64; Hac 424; İsrâ Suresi (17/32); İbn Mâce, Nikâh 1; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar, "Evlilik öncesi görüşme"