🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hatim Kaç Günde İndirilir? En Az Süre ve İdeal Okuma Temposu

Kur'an ve TefsirGüncelleme: 21 Eylül 20267 dk okuma

Kur’an’da Sabrın Çeşitleri ve Sabr-ı Cemîl Ne Anlama Gelir?

Kur'an en az kaç günde hatmedilir, sünnete uygun süre nedir? Haftalık, aylık ve yıllık hatim planlarını, sahabe uygulamasını ve günlük sayfa hesabını görün.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Abdullah b. Amr hadisi: sürenin ölçüsü
  • Sahabe ve selefin uygulaması
  • Günlük sayfa hesabı

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), Kur’an’ın ayda bir hatmedilmesini tavsiye etmiş, daha fazlasına gücü yetenler için süreyi yedi güne kadar indirmiş ve “Kur’an’ı üç günden daha kısa sürede okuyan onu anlayamaz” buyurmuştur. Buna göre sünnete uygun hatim süresi yedi gün ile bir ay arasıdır; üç günden kısa sürede hatim, anlamayı ve tertili zorlaştırdığı için tavsiye edilmemiştir. Günlük işleri yoğun olanlar için iki-üç ayda veya yılda birkaç kez hatim de güzel bir düzendir.

Abdullah b. Amr hadisi: sürenin ölçüsü

Konunun temel dayanağı, genç ve ibadete çok düşkün bir sahabi olan Abdullah b. Amr b. Âs (r.a.) ile Peygamberimiz arasında geçen konuşmadır. Abdullah her gece Kur’an’ı hatmettiğini söyleyince Resûlullah (s.a.v.) ona, “Kur’an’ı ayda bir hatmet” buyurur. Abdullah daha fazlasına gücü yettiğini söyler. Peygamberimiz süreyi önce yirmi güne, sonra on güne, en sonunda yedi güne indirir ve “Bundan daha kısa sürede okuma” der (Buhârî; Müslim). Ebû Dâvûd ve Tirmizî’nin rivayetlerinde ise “Kur’an’ı üç günden daha kısa sürede okuyan onu anlayamaz” ifadesi yer alır.

Abdullah b. Amr yaşlandığında, “Keşke Resûlullah’ın verdiği ruhsatı kabul etseydim” diyerek gençlikte üstlendiği yükün ağırlığını dile getirmiştir. Bu söz, ibadette sürdürülebilirliğin ne kadar önemli olduğunu gösterir.

Sahabe ve selefin uygulaması

Sahabenin çoğunun Kur’an’ı haftada bir hatmettiği nakledilir. Bunun için Kur’an’ı yedi bölüme (hizb) ayırmışlardı: ilk gün Fâtiha’dan sonraki üç sure, ikinci gün beş, üçüncü gün yedi, dördüncü gün dokuz, beşinci gün on bir, altıncı gün on üç sure ve yedinci gün Kâf Suresi’nden sona kadar olan “mufassal” bölüm (Ebû Dâvûd). Hz. Osman, Zeyd b. Sâbit, İbn Mes’ûd ve Übey b. Kâ’b (r.anhüm) gibi sahabilerin haftalık hatim yaptıkları rivayet edilir.

Tarih kitaplarında bazı âlimlerin Ramazan‘da çok daha sık hatim yaptıklarına dair nakiller vardır. Âlimler bunu, “üç günden az” yasağının sürekli alışkanlık hâline getirmeye yönelik olduğu, Ramazan gibi faziletli zamanlarda ve anlamaya engel olmayacak kimseler için genişlik bulunduğu şeklinde yorumlamıştır. Yine de genel okuyucu için ölçü, hadisteki tavsiyedir.

Günlük sayfa hesabı

Ülkemizde yaygın olan Mushaf düzeninde Kur’an yaklaşık 600 sayfa, 30 cüzdür ve her cüz 20 sayfadır. Buna göre:

  • Haftada bir hatim: günde yaklaşık 4 cüzden biraz fazla (85-86 sayfa). Ciddi bir zaman ayırmayı gerektirir.
  • On günde bir hatim: günde 3 cüz (60 sayfa).
  • Ayda bir hatim: günde 1 cüz (20 sayfa). Akıcı okuyan biri için yaklaşık 30-45 dakikadır.
  • İki ayda bir hatim: günde 10 sayfa.
  • Dört ayda bir hatim: günde 5 sayfa; her vakit namazından sonra bir sayfa okumakla gerçekleşir.
  • Yılda bir hatim: günde yaklaşık 2 sayfa.

Beş vakit namazın her birinden sonra dört sayfa okuyan kişi, günde bir cüz okumuş olur ve ayda bir hatmi rahatlıkla tamamlar. Büyük hedefi küçük parçalara bölmek, sürekliliği kolaylaştırır.

Hız mı, anlayış mı?

Kur’an, “Kur’an’ı tertil üzere, ağır ağır oku” buyurur (Müzzemmil Suresi, 73/4). Tilavetin amacı sayfa bitirmek değil, Allah’ın kelâmıyla buluşmaktır. İbn Abbas’tan (r.a.) nakledilen bir söz bu dengeyi anlatır: Bakara ve Âl-i İmrân surelerini tertille, düşünerek okumak, Kur’an’ın tamamını hızlıca okumaktan kendisine daha sevimlidir. Harflerin yutulduğu, kelimelerin birbirine karıştığı bir hızla okumak tecvid açısından da doğru değildir.

Öte yandan hatim hedefi koymak, düzenli okumayı sağlayan güçlü bir motivasyondur. İkisini dengelemek için şöyle bir yol izlenebilir: günlük tilavet payınızı tertille okuyun; ayrıca haftada birkaç gün, okuduğunuz bölümden bir sayfanın mealini ve kısa tefsirini okuyun.

Hatim planını sürdürmek için öneriler

  1. Kendinize uygun, gerçekçi bir süre belirleyin. Az ama sürekli olan, çok ama kesintili olandan hayırlıdır (Buhârî; Müslim).
  2. Okumayı günün sabit bir vaktine bağlayın: sabah namazından sonra, yatmadan önce veya namaz ardlarında.
  3. Kaçırdığınız günün payını ertesi gün telafi edin; Hz. Ömer’den nakledilen bir hadiste, gece virdini kaçıran kimsenin onu sabah ile öğle arasında okuması hâlinde gece okumuş gibi sevap alacağı bildirilir (Müslim).
  4. Kaldığınız yeri bir ayraçla işaretleyin; hatim çizelgesi tutmak isteyenler cüzleri işaretleyebilir.
  5. Ramazan’da mukabeleye katılmak, yılda en az bir hatmi garanti altına almanın güzel bir yoludur.

Sık Sorulan Sorular

Hatmi çok uzun sürede bitirmek sevabı azaltır mı?

Her okunan harfin sevabı vardır; süre uzadıkça sevap kaybolmaz. Âlimler, Kur’an’la bağın kopmaması için hatmin çok uzun aralıklara yayılmamasını tavsiye etmiş; bazıları yılda en az iki hatmi güzel görmüştür. Ancak bu bir tavsiyedir, yükümlülük değildir.

Bir günde hatim indirmek caiz mi?

Haram değildir; ancak hadisteki tavsiyeye ve tertil emrine aykırı düştüğü için alışkanlık hâline getirilmesi hoş görülmemiştir.

Hatme nereden başlanır, bitince ne yapılır?

Fâtiha’dan başlanıp Nâs Suresi’yle bitirilir. Bitirince ara vermeden Fâtiha’yı ve Bakara Suresi’nin ilk beş ayetini okuyarak yeni hatme başlamak güzel bir gelenektir; bu, Kur’an okumanın bitmeyen bir yolculuk olduğunu simgeler. Ardından dua edilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müzzemmil Suresi (73/4); Buhârî; Müslim (Abdullah b. Amr hadisi); Ebû Dâvûd; Tirmizî ("Üç günden az sürede okuyan anlayamaz"); Ebû Dâvûd (sahabenin Kur'an'ı yedi hizbe ayırması); Müslim (kaçırılan virdin telafisi); Nevevî, et-Tibyân fî Âdâbi Hameleti'l-Kur'ân

YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Kaynakça

  1. Müzzemmil Suresi (73/4)
  2. Buhârî; Müslim (Abdullah b. Amr hadisi)
  3. Ebû Dâvûd; Tirmizî ("Üç günden az sürede okuyan anlayamaz")
  4. Ebû Dâvûd (sahabenin Kur'an'ı yedi hizbe ayırması)
  5. Müslim (kaçırılan virdin telafisi)
  6. Nevevî, et-Tibyân fî Âdâbi Hameleti'l-Kur'ân

İlgili Yazılar