Kur’an’daki Anne Baba Duaları: Rabbirhamhümâ ve Diğerleri
Anne baba için hangi dualar okunur? "Rabbirhamhümâ", Hz. İbrâhîm ve Hz. Nûh'un duaları, Ahkâf 15. ayet: anlamları, ne zaman okunur ve dua adabı.
- 1. Rabbirhamhümâ Duası (İsrâ 24)
- 2. Hz. İbrâhîm'in Duası (İbrâhîm 41)
- 3. Hz. Nûh'un Duası (Nûh 28)
Anne baba için okunacak en bilinen dua, İsrâ Suresi’nin 24. ayetinde geçen “Rabbi’rhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ” (Rabbim, onlar beni küçükken nasıl yetiştirdilerse sen de onlara öyle merhamet et) duasıdır. Kur’an’da ayrıca Hz. İbrâhîm’in, Hz. Nûh’un ve olgunluk çağına ulaşan müminin anne babası için ettiği dualar yer alır. Bu dualar, anne baba hayattayken de vefatından sonra da, özellikle namazların ardından okunabilir.
1. Rabbirhamhümâ Duası (İsrâ 24)
Bu dua, Allah’ın bizzat öğrettiği ve anne babaya iyilik emriyle birlikte zikrettiği bir duadır:
رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
Rabbi’rhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ.
“Rabbim! Onlar beni küçükken nasıl yetiştirdilerse, sen de onlara öyle merhamet et.” (İsrâ Suresi, 17/24)
Duanın incelikli bir yanı vardır: Evlat, anne babasının kendisine gösterdiği şefkati hatırlayarak Allah’tan onlara merhamet ister. Çünkü evlat ne kadar çalışsa da anne babanın hakkını tam olarak ödeyemez; bu borcu ancak Allah’ın rahmeti karşılayabilir. Dua, evlada acizliğini itiraf ettirir ve borcun ödenmesini Rabbine havale ettirir.
2. Hz. İbrâhîm’in Duası (İbrâhîm 41)
Namazlarda, oturuşta okunan “Rabbenâ”lardan biri olarak bilinen bu dua, Hz. İbrâhîm’in kendisi, anne babası ve bütün müminler için ettiği bağış duasıdır:
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ
Rabbene’ğfir lî ve li-vâlideyye ve li’l-mü’minîne yevme yekûmü’l-hisâb.
“Rabbimiz! Hesap gününde beni, anne babamı ve müminleri bağışla.” (İbrâhîm Suresi, 14/41)
Bu duanın her namazda okunması, Müslümanın günde en az beş defa anne babasını hatırlayıp onlar için bağış dilemesi demektir. Namazın ruhuna yerleşmiş bu dua, anne baba hakkının ibadet hayatımızdaki yerini gösterir.
3. Hz. Nûh’un Duası (Nûh 28)
رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ
Rabbi’ğfir lî ve li-vâlideyye ve limen dehale beytiye mü’minen ve li’l-mü’minîne ve’l-mü’minât.
“Rabbim! Beni, anne babamı, evime mümin olarak gireni, bütün mümin erkekleri ve mümin kadınları bağışla.” (Nûh Suresi, 71/28)
Hz. Nûh, dokuz yüz yılı aşkın tebliğ hayatının sonunda bile anne babasını unutmamış, dualarının başına onları koymuştur. Bu, yaş ne olursa olsun anne baba için duanın devam etmesi gerektiğini öğretir.
4. Olgunluk Çağının Duası (Ahkâf 15)
Ahkâf Suresi’nde, kırk yaşına ulaşan olgun bir müminin duası şöyle anlatılır:
“Rabbim! Bana ve anne babama verdiğin nimete şükretmemi ve razı olacağın salih amel işlememi bana ilham et. Benim için de soyumu salih kıl. Şüphesiz ben sana yöneldim ve şüphesiz ben Müslümanlardanım.” (Ahkâf Suresi, 46/15)
Bu dua, üç kuşağı birbirine bağlar: Anne babaya verilen nimetler için şükür, kendi hayatı için salih amel ve çocukları için salah istenir. Kırk yaş, insanın hem anne babasının yaşlandığı hem de kendi çocuklarının büyüdüğü bir dönemdir; ayet bu dönemin sorumluluğunu en güzel şekilde dile getirir. Bu duanın Arapça metni uzun olduğu için burada yalnızca meali verilmiştir.
5. Hz. Süleyman’ın Şükür Duası (Neml 19)
Hz. Süleyman da karıncanın sözünü duyduğunda benzer bir şükür duası etmiş, Allah’ın kendisine ve anne babasına verdiği nimetlere şükretmeyi dilemiştir (Neml Suresi, 27/19). Bu da anne babaya verilen nimetlerin evlat tarafından da şükredilmesi gerektiğini gösterir.
Bu Dualar Ne Zaman Okunur?
- Namazlarda: “Rabbenağfirlî” duası, her namazın son oturuşunda okunan dualardandır.
- Namazların ardından: Tesbihattan sonra el açıp dua ederken anne baba için bu ayetler okunabilir.
- Seher vaktinde: Gecenin son üçte biri, duaların kabulüne en uygun vakitlerdendir.
- Cuma günü ve mübarek gecelerde: Kabul saatleri umulan zamanlarda anne babayı duadan unutmamak.
- Kabir ziyaretlerinde: Vefat etmiş anne babanın kabri başında.
- Anne baba hastalandığında: Şifa ve rahmet için.
Bu duaların belirli bir sayı veya vakitle okunmasına dair sahih bir rivayet bulunmamaktadır. Halk arasında belirli sayılarda okunduğunda özel sonuçlar doğuracağına dair inanışlar yaygınsa da bunların sahih bir kaynağı yoktur. Önemli olan, samimi bir kalple ve sürekli olarak dua etmektir.
Vefat Etmiş Anne Baba İçin Dua
Hz. Peygamber, insan vefat ettiğinde amelinin kesildiğini, ancak üç şeyin devam ettiğini bildirmiştir; bunlardan biri de kendisine dua eden hayırlı evlattır (Müslim, Vasiyyet). Bir başka hadiste, kişinin cennette derecesinin yükseltildiği, bunun sebebini sorduğunda “Evladının senin için istiğfar etmesiyle” denileceği bildirilmiştir (İbn Mâce, Edeb). Bu nedenle vefat etmiş anne baba için dua, evladın onlara yapabileceği en değerli hediyedir.
Dua Ederken Dikkat Edilecekler
- Duaya Allah’a hamd ve Peygamberimize salavatla başlamak,
- Dua anlamını bilerek ve kalben hissederek okumak,
- Duayı kendi dilimizle de zenginleştirmek; anne babanın ihtiyaçlarını tek tek Allah’a arz etmek,
- Duayı sadece sözle bırakmamak; anne babaya iyilikle desteklemek,
- Duada ısrarcı ve sürekli olmak.
Sık Sorulan Sorular
Gayrimüslim anne baba için dua edilebilir mi?
Hayattaki gayrimüslim anne baba için hidayet, sağlık ve hayır duası yapılabilir. Kur’an, iman etmeden vefat eden müşrikler için bağışlanma dilenmesini uygun görmemiştir (Tevbe Suresi, 9/113); bu nedenle vefat etmiş gayrimüslim anne baba için mağfiret duası yapılmaz.
Rabbirhamhümâ duası sadece vefat etmiş anne baba için mi okunur?
Hayır. Bu dua anne baba hayattayken de okunabilir; hatta ayetin bağlamı, yaşlı anne babaya iyiliğin yanında onlar için dua etmeyi de emretmektedir.
Anne babamdan birine kırgınım, yine de dua etmeli miyim?
Evet. Dua, kırgınlıkları iyileştirmenin de bir yoludur. Anne baba için edilen dua, hem onlara hem de evladın kendi kalbine huzur verir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: İsrâ Suresi (17/24); İbrâhîm Suresi (14/41); Nûh Suresi (71/28); Ahkâf Suresi (46/15); Neml Suresi (27/19); Tevbe Suresi (9/113); Müslim, Vasiyyet (amelin kesilmesi hadisi); İbn Mâce, Edeb (evladın istiğfarıyla derece yükselmesi)
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- İsrâ Suresi (17/24)
- İbrâhîm Suresi (14/41)
- Nûh Suresi (71/28)
- Ahkâf Suresi (46/15)
- Neml Suresi (27/19)
- Tevbe Suresi (9/113)
- Müslim, Vasiyyet (amelin kesilmesi hadisi)
- İbn Mâce, Edeb (evladın istiğfarıyla derece yükselmesi)
İlgili Yazılar
AileYaşlı Anne Babayı Huzurevine Vermek Caiz mi? Dini Bakış
Yaşlı anne babayı huzurevine veya bakımevine yerleştirmek günah mı? Evladın bakım sorumluluğu, mazeretler, dikkat edilecekler ve ziyaret görevi.
AileEvlilik Kararında İstihare ve İstişare Nasıl Yapılır?
Evlilik kararı verirken istihare namazı nasıl kılınır, rüya görmek şart mı? İstişare kimlerle yapılır? Sahih hadise dayalı adım…
AileAnne Babası Boşanmış Evlat: İkisine Karşı Adil Olmanın Yolu
Anne babası boşanmış çocuk ve yetişkin evlat nasıl davranmalı? Taraf tutmamak, ikisine de iyilik, yeni eşlerle ilişki ve…
Soru – CevapMüslüman Olmayan Anne Babaya Nasıl Davranılır? Ölçüler
Anne babası Müslüman olmayan veya dine mesafeli olan kişi onlara nasıl davranmalı? Hz. Esmâ ve Hz. İbrahim örnekleriyle…
Mübarek ZamanlarÖzel Hâldeki Kadın Kandil Gecesini Nasıl Değerlendirir?
Hayız veya lohusa hâlindeki kadın kandil gecesinde hangi ibadetleri yapabilir? Dua, zikir, Kur'an dinleme ve diğer serbest ibadetleri…
AileAnne Baba Hakkı Ödenir mi? Hadislerin Işığında Evlat Borcu
Anne baba hakkı ödenebilir mi? Hadislerde annenin üç kat hakkı, babanın rızası ve evladın gücü yettiğince yapabilecekleri üzerine…