Kurban Kesim Vakti Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?
Kurban bayram namazından önce kesilir mi, gece kesim caiz mi, vakit geçerse ne yapılır? Kurban kesim vaktinin başlangıcı ve sonu hakkında net bilgiler.
- Kesim Vaktinin Başlangıcı
- Kesim Vaktinin Sonu
- Hangi Gün Kesmek Daha Faziletlidir?
Kısa cevap: Kurban kesim vakti, bayramın birinci günü bayram namazının kılınmasından sonra başlar ve bayramın üçüncü günü güneş batmadan hemen öncesine kadar devam eder. Hanefi mezhebine göre bayram namazı kılınan yerleşim yerlerinde namazdan önce kesilen hayvan kurban yerine geçmez. Şafii mezhebinde ise kesim vakti bayramın dördüncü günü akşamına kadar sürer. En faziletli vakit, bayramın birinci günü namazdan sonrasıdır.
Kesim Vaktinin Başlangıcı
Berâ b. Âzib’in naklettiği hadiste Hz. Peygamber (s.a.v.) bayram günü hutbesinde şöyle buyurmuştur: “Bu günümüzde ilk yapacağımız iş namaz kılmaktır. Sonra döner kurban keseriz. Kim böyle yaparsa sünnetimize uygun hareket etmiş olur. Kim namazdan önce keserse, o ailesine takdim ettiği bir ettir; kurbanla ilgisi yoktur” (Buhârî, Îdeyn; Müslim, Edâhî). Aynı rivayette namazdan önce kesen Ebû Bürde’ye yeniden kesmesi emredilmiştir.
Bu hadise dayanarak Hanefi âlimleri şu ayrımı yapmıştır:
- Bayram namazı kılınan yerlerde: Kesim, o yerleşim yerinde ilk bayram namazının kılınmasından sonra başlar. Şehrin bir camisinde namaz kılınmışsa, o şehirde kesim yapılabilir; kişinin kendisinin namazı kılmış olması şart değildir.
- Bayram namazı kılınmayan yerlerde (köyler, kırsal alanlar): Bayramın birinci günü fecrin doğuşundan, yani imsak vaktinden itibaren kesim yapılabilir.
Şafii mezhebinde ise kesim vakti, bayram günü güneşin doğup iki rekât namaz ve iki kısa hutbe süresi kadar zaman geçmesiyle başlar; kişinin veya şehrin namazı kılmış olması aranmaz.
Kesim Vaktinin Sonu
Hanefi, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre kurban kesim günleri üç gündür: bayramın birinci, ikinci ve üçüncü günleri. Üçüncü günün güneşi batınca vakit sona erer. Bu görüş Hz. Ömer, Hz. Ali, İbn Abbas ve İbn Ömer gibi sahabilerden nakledilen uygulamaya dayanır.
Şafii mezhebine göre ise teşrik günlerinin tamamı kesim günüdür; dolayısıyla bayramın dördüncü günü güneş batıncaya kadar kurban kesilebilir. Bu görüş Cübeyr b. Mut’im’den nakledilen “Teşrik günlerinin hepsi kesim günüdür” rivayetine dayanır; ancak bu rivayetin senedinde tartışma vardır.
Hangi Gün Kesmek Daha Faziletlidir?
- Birinci gün: En faziletli gündür. Hz. Peygamber kurbanını bayram namazından hemen sonra kesmiştir.
- İkinci gün: Birinci günden sonra gelir.
- Üçüncü gün: Caizdir; fakat özürsüz yere son güne bırakmak, ibadette acele etme faziletini kaçırmak anlamına gelir.
Kurban kesimini ertelemenin bir faydası da vardır: kalabalık kesim yerlerinde beklemek zorunda kalan kişiler, ikinci veya üçüncü günü tercih ederek hayvana eziyetsiz ve daha sakin bir kesim ortamı sağlayabilir. Ancak niyet, ibadeti geciktirmek değil, daha güzel yapmak olmalıdır.
Gece Kurban Kesilir mi?
Bayramın birinci günü akşamından itibaren ikinci ve üçüncü gecelerde kurban kesmek caizdir; kesilen hayvan kurban yerine geçer. Ancak Hanefi âlimleri gece kesimini mekruh görmüştür. Bunun sebebi karanlıkta kesimin gereği gibi yapılamaması, damarların tam kesilememesi ve hayvana eziyet edilme ihtimalidir. Günümüzde iyi aydınlatılmış kesim yerlerinde bu sakınca büyük ölçüde ortadan kalkar; yine de gündüz kesmek daha uygundur. Bayramın dördüncü gecesi, yani üçüncü günün akşamı ise Hanefilere göre kesim vakti değildir.
Vakit Geçerse Ne Yapılır?
Kurban kendisine vacip olduğu hâlde bayram günlerinde kurbanını kesmeyen kişi hakkında Hanefi mezhebinin hükmü şöyledir:
- Kurbanlık hayvanı satın almışsa, bu hayvanı canlı olarak sadaka verir.
- Hayvan almamışsa, orta hâlli bir kurbanlık koyunun değerini fakirlere sadaka olarak verir.
- Vakit geçtikten sonra hayvanı kesmek kurban yerine geçmez. Kesilirse eti tamamen sadaka verilir ve hayvanın canlı değeri ile kesilmiş hâli arasındaki fark da ayrıca tasadduk edilir.
Ayrıca ibadeti özürsüz geciktiren kişinin tövbe ve istiğfar etmesi gerekir.
Vekâletle Kesimde Saat Farkı
Yurt dışında vekâletle kurban kesilecekse, kesimin yapılacağı yerin vakti esas alınır. Örneğin Afrika’da bir ülkede kesilecek kurbanın, o ülkede bayram namazı kılındıktan ve bayram vakti girdikten sonra kesilmesi gerekir. Kurban sahibinin bulunduğu yerde henüz bayram namazı kılınmamış olsa bile, kesim yerinde vakit girmişse kesim geçerlidir. Güvenilir kurumlar bu durumu gözeterek kesim takvimi yapar.
Kesim Günlerinde Dikkat Edilecek Pratik Hususlar
- Belediyelerin belirlediği kesim yerlerini kullanın; sokakta veya çocukların göreceği yerlerde kesim yapmayın.
- Kesimi ehil kişilere yaptırın; bıçağın keskin olmasına dikkat edin.
- Hayvanı kesim yerine eziyet etmeden götürün, diğer hayvanların gözü önünde kesmeyin.
- Kesimden sonra atıkları uygun şekilde bertaraf edin; çevre temizliği de bu ibadetin edebindendir.
Kısacası kesim vaktine dikkat etmek, kurbanın geçerliliği için temel bir şarttır; bu nedenle bayram öncesinde bulunduğunuz yerin namaz vaktini öğrenmek faydalı olur.
Sık Sorulan Sorular
Arefe günü kurban kesilirse geçerli olur mu?
Hayır. Arefe günü veya bayram namazından önce kesilen hayvan kurban yerine geçmez; et olarak tüketilebilir, ancak kurban yükümlülüğü devam eder.
Bayramın dördüncü günü kesilen kurban geçerli midir?
Hanefi mezhebine göre geçerli değildir; vakit üçüncü günün güneşi batınca biter. Şafii mezhebinde ise dördüncü gün akşamına kadar kesim caizdir.
Bayram namazını kılmadan kurban kesebilir miyim?
Bulunduğunuz yerde bayram namazı kılınmışsa, siz namaza katılmamış olsanız da kesebilirsiniz. Ancak bayram namazını kılıp sonra kesmek sünnete uygun olandır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Îdeyn; Müslim, Edâhî; Kâsânî, Bedâiu’s-sanâi; Nevevî, el-Mecmû’; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Îdeyn
- Müslim, Edâhî
- Kâsânî, Bedâiu’s-sanâi
- Nevevî, el-Mecmû’
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İlgili Yazılar
Soru – CevapAdak Kurbanı Nedir? Nasıl Yerine Getirilir, Eti Kime Verilir?
Adak kurbanı ne zaman vacip olur, eti kimler yiyemez, adak şartlara bağlanırsa ne olur? Adak (nezir) kurbanının hükümleri…
Soru – CevapBorçla veya Taksitle Kurban Almak Caiz mi? Kredi Kartı Sorusu
Kurbanlığı kredi kartıyla, taksitle veya borç alarak almak caiz mi, faizli kredi ile kurban olur mu? Borçla kurban…
Hadis ve SünnetKurban Kesecek Kişi Saç ve Tırnak Kesmemeli mi? Hadis ve Hüküm
Kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından itibaren saç ve tırnak kesmemesi sünnet mi, kesen günaha girer mi? Hadisin sıhhati…
Soru – CevapÖlmüş Kişi Adına Kurban Kesilir mi? Vasiyet ve Sevap Bağışı
Vefat eden anne-baba adına kurban kesilir mi, vasiyet edilmişse ne yapılır, etinden yenir mi? Ölü adına kurban kesmenin…
Hadis ve SünnetBayram Sabahı Sünnetleri: Namazdan Önce ve Sonra Yapılacaklar
Bayram sabahı gusül, güzel giyinme, namaza giderken yol değiştirme ve bir şey yemek gibi sünnetler nelerdir? Ramazan ve…
Soru – CevapKurban Yerine Parasını Sadaka Vermek Olur mu? Fıkhi Cevap
Kurban kesmek yerine bedelini fakirlere vermek caiz mi, kurbanın amacı nedir, “para daha faydalı” görüşü doğru mu? Kurban…