Borçla veya Taksitle Kurban Almak Caiz mi? Kredi Kartı Sorusu
Kurbanlığı kredi kartıyla, taksitle veya borç alarak almak caiz mi, faizli kredi ile kurban olur mu? Borçla kurban kesmenin hükmü ve dikkat edilecekler.
- Vadeli Satış ve Kurban
- Kredi Kartıyla Kurban Almak
- Faizli Kredi ile Kurban
Kısa cevap: Kurbanlık hayvanı vadeli, taksitli veya kredi kartıyla satın almak caizdir ve kesilen kurban geçerlidir; yeter ki borç zamanında ödenebilecek durumda olunsun ve faiz ödenmesin. Nisaba malik olmayan birinin borçlanarak kurban kesmesi gerekmez; zorlanarak borçlanmak tavsiye edilmez. Faizli kredi çekerek kurban almak ise faiz yasağı sebebiyle caiz değildir.
Vadeli Satış ve Kurban
İslam hukukunda bir malı peşin fiyatından daha yüksek bir fiyatla vadeli olarak satın almak caizdir. Fiyatın akit sırasında belli olması ve sonradan gecikme sebebiyle artırılmaması şartıyla bu işlem faiz sayılmaz. Hz. Peygamber de bir Yahudi’den vadeli olarak yiyecek satın almış ve zırhını rehin bırakmıştır (Buhârî, Büyû; Müslim, Müsâkât). Bu rivayet, vadeli alışverişin meşruluğunu gösterir.
Dolayısıyla kurbanlık hayvanı satıcıdan vadeli veya taksitli olarak almak caizdir. Hayvanın mülkiyeti satın alma anında alıcıya geçer; borcun henüz ödenmemiş olması kurbanın geçerliliğine engel değildir.
Kredi Kartıyla Kurban Almak
Kredi kartıyla alışveriş yapmak, bankanın satıcıya ödeme yapması ve kart sahibinin bu tutarı daha sonra bankaya ödemesi şeklinde işler. Bu konuda şu ayrıma dikkat edilmelidir:
- Borç, son ödeme tarihinde faizsiz olarak ödenirse: İşlem caizdir. Kart, bir ödeme aracı olarak kullanılmış olur.
- Satıcının sunduğu faizsiz taksit imkânı: Bu da caizdir; çünkü taksit bedeli satış fiyatına dahildir ve ek faiz ödenmemektedir.
- Borcun asgari tutarı ödenip kalanına faiz işletilmesi: Faiz ödemek haram olduğu için bu durumdan kaçınmak gerekir. Kurbanı geçersiz kılmasa da kişi faiz ödeme günahına girer.
Faizli Kredi ile Kurban
Bankadan faizli ihtiyaç kredisi çekerek kurban almak caiz değildir. Kur’an-ı Kerim faizi kesin bir dille yasaklamıştır: “Allah alışverişi helal, faizi haram kılmıştır” (Bakara Suresi, 2/275). Bir ibadeti yerine getirmek için haram bir yola başvurmak, ibadetin ruhuyla çelişir. Üstelik kurban, nisaba malik olan kişiye vaciptir; faizli krediye ihtiyaç duyan kişinin durumu genellikle zaten kurbanın vacip olmadığını gösterir.
Nisaba Malik Ama Nakit Parası Olmayan Kişi
Bazı kişilerin mal varlığı nisabın üzerindedir, ancak bayram günlerinde ellerinde nakit para yoktur. Örneğin arsası, ikinci bir evi, altını veya alacağı olan ama nakdi bulunmayan bir kişi. Bu kişiye kurban vaciptir. Bu durumda:
- Altın veya başka bir malını satarak kurban alabilir.
- Faizsiz olarak borç alıp kurbanını kesebilir ve daha sonra ödeyebilir.
- Vadeli veya taksitli olarak hayvan satın alabilir.
Kurbanı vaktinde kesemeyen kişinin bedelini sadaka olarak vermesi gerektiğinden, imkânı olduğu hâlde ertelemek doğru değildir.
Nisaba Malik Olmayan Kişi Borçlanmalı mı?
Hayır. Kurban, nisaba malik olmayan kişiye vacip değildir. Böyle bir kişinin toplumsal baskı, komşulara karşı mahcubiyet veya çocukların isteği gibi sebeplerle ağır borçlara girerek kurban kesmesi tavsiye edilmez. Allah, gücü yetmeyene yükümlülük getirmemiştir. Kişinin borç altına girip ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hâle gelmesi, kurbanın hikmetiyle bağdaşmaz.
Bununla birlikte ödeme gücüne sahip olan, düzenli bir geliri bulunan ve borcunu rahatlıkla ödeyebileceğini bilen bir kişinin nafile kurban kesmek için faizsiz borçlanmasında sakınca yoktur. Bu, kişinin kendi durumunu gerçekçi bir şekilde değerlendirmesine bağlıdır.
Borçlanırken Dikkat Edilecek Hususlar
- Borcu yazmak: “Belirli bir süreye kadar borçlandığınız zaman onu yazın” (Bakara Suresi, 2/282) emri gereği borç kayıt altına alınmalıdır.
- Ödeme niyetini güçlü tutmak: Hz. Peygamber, ödeme niyetiyle borç alanın borcunu Allah’ın ödemeye yardım edeceğini bildirmiştir (Buhârî, İstikrâz).
- Vadede ödemek: Borcunu ödeme imkânı olduğu hâlde geciktirmek zulümdür (Buhârî, İstikrâz; Müslim, Müsâkât).
- Kul hakkına dikkat: Borcunu ödemeden vefat etme ihtimali karşısında borç ciddiye alınmalıdır.
Toplumsal Baskıya Karşı Dinin Ölçüsü
Bazı çevrelerde kurban kesmemek bir ayıp gibi görülür ve bu durum, gücü yetmeyen aileleri zor duruma sokabilir. Oysa dinin ölçüsü, kişinin imkânıdır. Hz. Peygamber, ümmetinden kurban kesemeyenler adına da bir koç kesmiş ve “Bu, ümmetimden kurban kesemeyenler adınadır” anlamında dua etmiştir (Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî). Bu rivayet, kurban kesemeyen Müslümanların da Resûlullah’ın duasına ve şefkatine dahil olduğunu gösterir.
Bu yüzden imkânı olmayan aileler kendilerini eksik hissetmemeli, imkânı olanlar da onları kınamamalıdır. Aksine, kurban kesen aileler kesemeyenleri etlerinden faydalandırarak onların da bayram sevincini yaşamasını sağlamalıdır. Kurbanın asıl ruhu, sofraların birleşmesi ve kimsenin dışarıda kalmamasıdır; borç yükü altında ezilen bir aile bu ruha uygun düşmez.
Özetle, borçla kurban meselesinde ölçü; faizden uzak durmak, ödeme gücünü gerçekçi değerlendirmek ve ibadeti gösterişe dönüştürmemektir.
Sık Sorulan Sorular
Kredi kartının taksit özelliği ile kurban aldım; kurbanım geçerli mi?
Evet, geçerlidir. Taksitler faizsiz ödendiği sürece herhangi bir sakınca yoktur.
Kurban için borç alırken borcu ödeyemezsem ne olur?
Borç kul hakkıdır ve ödenmesi gerekir. Bu nedenle ödeme gücünüzden emin değilseniz ve kurban size vacip değilse borçlanmamanız daha uygundur.
Faizli kredi ile kesilen kurban geçerli olur mu?
Hayvan kurban şartlarını taşıyorsa kurban geçerli sayılır; ancak faizli kredi çekmek günahtır. Bu yoldan kaçınılmalıdır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/275, 282); Buhârî, Büyû; Müslim, Müsâkât; Buhârî, İstikrâz; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Bakara Suresi (2/275, 282)
- Buhârî, Büyû; Müslim, Müsâkât
- Buhârî, İstikrâz
- Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu
İlgili Yazılar
Soru – CevapAdak Kurbanı Nedir? Nasıl Yerine Getirilir, Eti Kime Verilir?
Adak kurbanı ne zaman vacip olur, eti kimler yiyemez, adak şartlara bağlanırsa ne olur? Adak (nezir) kurbanının hükümleri…
Soru – CevapVadeli Satışta Vade Farkı Almak Faiz mi? Taksitli Alışveriş
Bir malı peşin 100, vadeli 120 liraya satmak faiz olur mu? Vade farkının caiz olma şartlarını, gecikme cezasını…
Hadis ve SünnetKurban Kesecek Kişi Saç ve Tırnak Kesmemeli mi? Hadis ve Hüküm
Kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından itibaren saç ve tırnak kesmemesi sünnet mi, kesen günaha girer mi? Hadisin sıhhati…
Soru – CevapÖlmüş Kişi Adına Kurban Kesilir mi? Vasiyet ve Sevap Bağışı
Vefat eden anne-baba adına kurban kesilir mi, vasiyet edilmişse ne yapılır, etinden yenir mi? Ölü adına kurban kesmenin…
Soru – CevapFaizli Borçtan Nasıl Kurtulunur? Tövbe ve Pratik Adımlar
Kredi ve kredi kartı borcu içinde olan biri ne yapmalı? Faizli borçtan kurtulmak için tövbe, bütçe planı, yapılandırma…
Soru – CevapKonut Kredisiyle Ev Almak Caiz mi? Faizsiz Alternatif Yollar
Bankadan konut kredisi çekerek ev almak caiz midir? Zaruret ölçüsü, kiracılık durumu ve faizsiz ev edinme yollarını Diyanet…