Çevrimiçi Mağaza Açmak ve Sosyal Medya Satışları

Çevrimiçi mağaza açmak ve sosyal medyada satış yapmak dinen caizdir; satılan mal helal, bilgi doğru, fiyat açık ve teslim şartları belirli olmalıdır. Elde olmayan malı satmak, ayıbı gizlemek, sahte yorumla aldatmak ve vadeye ilişkin faiz gibi unsurlar ise haram veya sakıncalıdır. Dürüst tüccarın Allah katındaki yeri yüksektir.

Ticaretin temel ilkesi: rıza ve doğruluk

Bakara Suresi 275. ayet alım satımı helal, faizi haram kılar. Nisâ Suresi 29. ayette ise ticaretin karşılıklı rızaya dayanması şartı vurgulanır. Hadislerde dürüst ve güvenilir tüccarın peygamberler, sıddıklar ve şehitlerle beraber olacağı müjdelenir. Bu ilke, çevrimiçi satışta da geçerlidir: Ürünü olduğu gibi tanıtmak, fotoğrafları gerçeği yansıtacak şekilde kullanmak ve fiyatı net belirtmek gerekir. Ayrıntılı genel bilgi için ticaret ahlakı yazısına bakılabilir.

Mülkiyet şartı ve dropshipping

Tirmizî ve Ebû Dâvûd’da Hz. Peygamber’in Hakîm b. Hizâm’a “Yanında olmayanı satma” buyurduğu rivayet edilir. Bu hadis, mülkiyetini veya yetkisini elde etmediği malı satmayı sakıncalı kılar. Dropshipping modelinde satıcı, ürünü stoklamadan müşteriden sipariş alır, sonra tedarikçiye yönlendirir. Âlimler bu modeli farklı değerlendirir: Satıcı, tedarikçi adına vekil olarak aracılık yapıyor ve komisyon alıyorsa caiz görülebilir; ancak elinde olmayan malı kendi malıymış gibi satması ve riski üstlenmemesi sakıncalıdır. Bu yüzden akdin yapısı net olmalı; müşteriye bilgi verilmeli, teslim ve iade sorumluluğu belirlenmelidir.

Ayıp, aldatma ve sahte yorum

• Ayıbı gizlemek: Kusurlu malı kusurunu söylemeden satmak haramdır. Müslim’de Hz. Peygamber’in yığın hâlindeki buğdayın altındaki ıslağı fark edip “Bizi aldatan bizden değildir” dediği anlatılır.
• Sahte yorum ve puan: Satıcının kendi ürününe kendisi veya arkadaşları aracılığıyla övgü yazması aldatmadır. Bu konuda e-ticarette sahte yorum, aldatma ve iade yazısı ayrıntı verir.
• Yanıltıcı fotoğraf ve indirim: Fiyatı önce şişirip sonra “indirim” göstermek de aldatmadır.
• Stok baskısı: “Son 2 ürün” gibi gerçek olmayan baskı, müşterinin rızasını bozar.
• Ürün kusuru: Kusurun bildirilmesi için e-ticarette ürün kusurunu gizlemek yazısına bakılabilir.

İade, cayma ve gabin

Uzaktan satışlarda müşteri ürünü göremediği için aldanma riski taşır. Türkiye’de tüketici mevzuatı cayma hakkı tanır; dinî ilkeler açısından da bu hak, gabin (fahiş fiyat aldanması) ve gizli ayıp hâllerinde müşteriyi korur. Satıcı, iade koşullarını açıkça yazmalı, geri ödemeyi geciktirmemeli ve müşteriyi mağdur etmemelidir. Ayrıntılı değerlendirme için uzaktan satış, cayma hakkı ve gabin yazısı okunabilir. Dürüst bir iade politikası, kısa vadede kâr gibi görünmese de uzun vadede güveni ve bereketi artırır.

Vadeli satış ve taksit

Peşin fiyatla vadeli fiyatın farklı olması, akit anında belirlenip belirli bir toplam bedelle bağlanıyorsa birçok âlim tarafından caiz görülür. Ancak vade geldiğinde ödeme gecikirse, borcu artıran gecikme faizi ya da ceza almak faiz sayılır. Taksitle satış yapan mağaza, bunun farkında olmalı ve sözleşmeyi buna göre düzenlemelidir. Ayrıntı için vadeli satışta vade farkı almak faiz mi? yazısına bakılabilir.

Helal ürün ve içerik

Satılan ürünün kendisi helal olmalıdır: alkollü içkiler, domuz ürünleri, kumar araçları, müstehcen içerik, taklit ve sahte markalı ürünler satılamaz. Taklit ürün satışı hem aldatma hem fikri mülkiyet ihlalidir. Ayrıca şüpheli kaynaklı ya da çalıntı olabilecek mallar da alım satıma konu edilmemelidir. Ürün kaynağını bilmeyen satıcı, bu sorumluluğu üstlenmelidir. Fikri mülkiyet için fikrî mülkiyet ve telif hakları yazısı okunabilir.

Örnek senaryo: Instagram’da el yapımı ürün satışı

1. Elif Hanım el yapımı sabun ve mum satıyor; ürünlerin içeriğini ve üretim tarihini açıkça yazıyor.
2. Fotoğrafları gerçek ürünlerle çekiyor, aşırı filtre ve yanıltıcı arka plan kullanmıyor.
3. Fiyatı kargo dahil gösteriyor ve iade koşulunu yazıyor.
4. Siparişi teslim etmeden ücret kesmemek için, güvenli ödeme sistemini veya kapıda ödemeyi tercih ediyor.
5. Müşteri bir kusur bildirdiğinde itiraz etmeden ürünü değiştiriyor veya parayı iade ediyor.
6. Kazancından zekât ve sadaka payını ayırıyor.

Böyle bir uygulama, çevrimiçi ticaretin dinî ölçülere uygun örneğidir. Ticari faaliyetinizin karmaşık yönleri için bir fıkıh danışmanından ve muhasebeciden destek almanız yerinde olur. Genel dürüst alışveriş ilkeleri için ticarette hile ve ayıp gizlemek yazısına da bakabilirsiniz.

Reklam, etkileyici iş birlikleri ve komisyon

Sosyal medyada ürünü bir etkileyiciye tanıttırmak yaygındır. Reklam olduğunu gizlemek, izleyiciyi yanıltır; bu yüzden iş birliği açıkça belirtilmelidir. Etkileyicinin ürünü kullanmadan övmesi yalan tanıklık sayılır. Komisyon karşılığı satış yapan aracılar için ücretin baştan ve belirli olması gerekir: “Satış gerçekleşirse yüzde on” gibi net bir anlaşma, kimsenin hakkını yemeden çalışmayı sağlar. Kaynağı belirsiz stoklar ve “kampanya bitiyor” gibi baskı taktikleri ise güveni ve bereketi azaltır.

Kargo, ödeme ve emanet

Müşteriden ön ödeme alıp ürünü zamanında teslim etmemek, emanete ihanettir. Havale ile alınan bedelin, ürün kargoya verilene kadar sorumluluğu satıcıdadır. Hasarlı gelen kargoyu karşılamak da satıcının üzerinde olabilir. Verilen sözlerin tutulması, “ahde vefa” ilkesinin gündelik bir uygulamasıdır. Zor durumda kalan satıcı, bunu gizlemek yerine müşteriye açıklamalı ve iade yolunu açmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Elimde olmayan ürünü satmak caiz mi?

Hadislerde sahip olmadığın şeyi satma yasağı bulunur. Dropshipping gibi modellerde mülkiyet, vekâlet ve teslim şartları net değilse sakıncalıdır; ayrıntı için fıkıh danışmanından görüş alınmalıdır.

Sosyal medyada satış yapmak caiz mi?

Ürün helal, bilgi doğru, fiyat açık ve teslim şartı belirli ise caizdir. Aldatıcı reklam, sahte yorum ve baskıyla satış haramdır.

İade ve cayma hakkını kabul etmek zorunda mıyım?

Yasal düzenlemeye uymak ahlaki ve dinî olarak da uygundur; ayrıca müşteri memnuniyeti ve güven, kazancın bereketini artırır.

Vadeli satışta fiyat farkı almak faiz midir?

Peşin ve vadeli fiyatın akit anında belirlenmesi birçok âlimce caiz görülür; borcun vadesi uzatılarak artırılması ise faizdir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 11 Ağustos 2026 · Kaynaklar: Tirmizî ve Ebû Dâvûd, Büyû (sahip olmadığını satma yasağı); Müslim, Îmân (aldatma yasağı); Bakara Suresi (2/275, 2/282); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bey‘" ve "Gabin" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →