🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

İslam’a Göre Dövme Yaptırmak: Caiz mi, Hükmü Nedir?

Bilim, Çevre ve Çağdaş Yaşam Tarzı HükümleriGüncelleme: 6 Ağustos 20269 dk okuma

Dövme yaptırmanın dinî hükmü: vaşm hadisleri, mezheplerin görüşleri, geçici dövme (kına, çıkartma), abdest ve gusle etkisi, mevcut dövmesi olanlar ve dövme silme konuları.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Dövme Nedir, Tarihçesi
  • Hadislerdeki Yasak
  • Geçici Dövme, Kına ve Çıkartma

Kalıcı dövme yaptırmak, hadislerdeki açık yasak nedeniyle çoğu İslam âlimine göre haramdır. Geçici ve deriye işlemeyen kına, çıkartma ve benzeri uygulamalar serbesttir. Dövmeli kişinin abdesti ve namazı geçerlidir; pişmanlık duyup tövbe etmesi yeterlidir. Geçici ve deriye işlemeyen süsler bu hükmün dışındadır.

Dövme Nedir, Tarihçesi

Dövme (tatuaj), iğne ile derinin altına pigment yerleştirerek kalıcı şekil, desen veya yazı oluşturmaktır. Tarih boyunca birçok kültürde dinî, kabilevî, süs veya statü simgesi olarak kullanılmıştır. Cahiliye Arapları arasında da yüze, ele ve vücuda desen işlemek yaygın bir süs uygulamasıydı. Günümüzde dövme moda, kimlik ifadesi ve sanat anlayışıyla yaygın hâle gelmiştir. Modern dövme makineleri hijyen ve teknik açıdan ilerlese de enfeksiyon, alerji ve piyasa riskleri devam etmektedir.

İslam dünyasında da kimi bölgelerde geleneksel dövme (örneğin Kuzey Afrika’da kadınlar arasında, bazı Kürt ve Arap kabilelerde) kültürel pratik olarak bulunmuştur. Âlimler bu uygulamaların dinî hükmünü genellikle yasak olarak belirtmiştir. Kültürel gelenek, dinî hükmü değiştirmez.

Hadislerdeki Yasak

Dövme konusunda temel delil şu hadislerdir: “Allah, dövme yapana ve yaptırana lanet etsin” (Buhârî, Libâs; Müslim, Libâs). Başka rivayetlerde Hz. Peygamber’in dövme yapan, yaptıran, kaş alan ve alan, saç ekleyen ve ektiren ile dişlerini aralayanları “güzellik için Allah’ın yaratışını değiştirenler” olarak lanetlediği aktarılır (Buhârî, Libâs). Bu hadislerdeki “lanet” sözü, fiilin büyük günahlardan olduğuna işaret eder. Âlimlerin çoğu bu yasağın kapsamını, güzellik amacıyla ve kalıcı olarak yapılan dövme olarak anlamıştır. Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri dövmenin yasak olduğunda ittifak eder.

Bu yasağın hikmeti olarak şunlar sayılmıştır: yaratılışı kalıcı olarak değiştirmek, insan bedenine eziyet ve zarar vermek, enfeksiyon riski, aldatma unsuru ve çirkin sonuçlar. Ayrıca dövmenin bazı kültürlerde putperest veya batıl inanç sembolü olarak kullanılması da yasağın gerekçelerinden sayılır.

Dövmenin temizliği: necaset meselesi

Dövmenin derinin altında kalan kan ve pigment nedeniyle necaset (pislik) sayılıp sayılmayacağı fıkıhta tartışılmıştır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde dövme zararsız şekilde silinebilecekse silinmesi, silinemiyorsa pislik yerinde kalıp namazın geçerli olduğu belirtilir. Ancak silme sağlığa zarar verecekse kişi bundan sorumlu tutulmaz. Hanefî mezhebinde ise dövmenin pigmentinin deri altında kaldığı için abdest ve gusle engel olmadığı, namazın sahih olduğu kabul edilir. Genel görüş, dövmenin sonradan silinmesinin bir zorunluluk olmadığı, tövbenin yeterli olduğudur.

Geçici Dövme, Kına ve Çıkartma

Deriye işlemeyen ve zamanla silinen uygulamalar yasak kapsamına girmez. Kına, geleneksel olarak kadınların süslenmesinde kullanılan, Hz. Peygamber döneminde de bilinen bir uygulamadır. Su geçirmeyen veya deri üstünde tabaka bırakan geçici dövme (çıkartma) ve boyalar ise abdest ve gusülde suyun deriye ulaşmasına engel oluyorsa, abdest veya gusülden önce temizlenmelidir. Kınanın kendisi tabaka oluşturmaz; boyayı deriye geçirdiği için abdestin geçerliliğine engel değildir. Geçici dövmelerde çizilen şekillerin dinen sakıncalı olmaması, örneğin put, haç veya müstehcen şekiller içermemesi gerekir.

Mevcut Dövmesi Olanlar ve Tövbe

Dövme yaptırmış olan kişinin yapması gereken, bu davranıştan pişman olup tövbe etmek, bir daha yapmamaya azmetmektir. Tövbe, Allah’ın bağışlayıcılığı ile kapıları açık bir yoldur: “De ki: Ey kendilerine zulmeden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin” (Zümer 39/53). Dövmenin lazerle silinmesi mümkün ve zararsızsa tavsiye edilir; fakat bu zorunlu değildir. Dövme yüzünden kişinin dinî ibadetleri (namaz, oruç, hac) engellenmez. Dövmeli kişiler camiye girebilir, ibadet edebilir, hacca gidebilir.

Toplumda dövmeli kişilere karşı dışlayıcı tavır sergilenmemeli, nasihat ve hikmet yoluyla yaklaşılmalıdır. Hz. Peygamber günahkârı küçük görmemeyi, tövbeye davet etmeyi ve rahmet göstermeyi öğütlemiştir.

Sağlık Riskleri ve Gençlere Tavsiyeler

Dövme sırasında kullanılan iğnelerin steril olmaması hepatit B, hepatit C ve HIV gibi bulaşıcı hastalık riski taşır. Pigmentlere karşı alerjik reaksiyonlar, kronik enfeksiyonlar ve cilt kanseri taramasında güçlük de bildirilmiştir. İleride pişman olunduğunda silme işlemi pahalı ve acı verici olabilir. Bu yüzden gençlerin anlık duygusal kararlarla dövme yaptırmaması, aileleriyle konuşması ve düşünmesi önemlidir. Dinî açıdan da bu uygulamadan sakınmak, hem bedenin korunması hem de yaratılışa saygı bakımından tercih edilir. Diğer bedene müdahaleler için piercing ve hızma takmak, kaş dövmesi ve kalıcı makyaj, lazer epilasyon, saç ekimi ve diş teli ve dolgu yazıları okunabilir.

Toplumsal Algı ve Aile İçi Yaklaşım

Dövme, bugün birçok kişi için sanatsal ifade, anı veya kimlik ögesidir. Gençlerin dövme yaptırma isteğiyle karşılaşan aileler, yasak koyma yerine konuşma ve açıklama yolunu seçmelidir. Yasağın dinî gerekçelerini anlatmak, sağlık risklerini göstermek ve geçici alternatifler sunmak daha etkili olabilir. Ayrıca dövme taşıyan insanların ibadet etmek istediklerinde hor görülmemesi, camilerde ve toplumda dışlanmaması gerekir. Hz. Peygamber günah işleyen kişilere nasihatle ve merhametle yaklaşmış, kendisine gelenleri geri çevirmemiştir.

Askerlik, kamu görevi veya bazı mesleklerde dövmenin görünür olması engel teşkil edebilir. Bu pratik sebepler, kalıcı karar vermeden önce düşünmeyi gerektiren ek unsurlardır. Dövmenin anlamı zamanla değişebilir; yaşam olayları, ilişkiler ve inançlar değişince pişmanlık yaşayan kişiler sık görülür. Dövme silme tedavileri uzun ve pahalı olduğundan, peşinen bu karardan kaçınmak daha doğrudur.

Sıkça Sorulan Sorular

Dövme yaptırmak haram mı?

Kalıcı dövme, hadislerdeki yasak nedeniyle çoğu âlime göre haramdır.

Dövmeli kişi namaz kılabilir mi?

Evet; abdest ve namazı geçerlidir.

Kına caiz mi?

Evet; kına geçici bir süstür ve serbesttir.

Dövmeyi sildirmek zorunlu mu?

Hayır; tövbe yeterlidir, silme sağlığa zarar vermeyecekse tavsiye edilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Libâs ve Talâk; Müslim, Libâs (dövme yapana ve yaptırana lanet hadisi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Vaşm" ve "Dövme" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR1 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Buhârî, Libâs ve Talâk; Müslim, Libâs (dövme yapana ve yaptırana lanet hadisi)
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Vaşm" ve "Dövme" maddeleri
  3. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.