🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Gülmek, Ağlamak ve Ağlayarak Namazda Abdest Durumu

Necâset ve Maddî TemizlikGüncelleme: 30 Eylül 20269 dk okuma

Namazda gülmek ve ağlamak abdesti ya da namazı bozar mı? Kahkaha ve tebessüm farkı, Allah korkusuyla ağlama, ağrı veya dünyevi sebeple ağlama, mezhep görüşleri ve pratik ölçüler.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Gülmenin çeşitleri
  • Mezheplere göre karşılaştırma
  • Namazda ağlamak: Allah korkusu

Namazda sesli kahkaha atmak Hanefî mezhebinde hem namazı hem abdesti bozar; diğer mezheplerde yalnız namazı bozar. Tebessüm bozmaz. Allah korkusu ve âhiret endişesiyle ağlamak namazı bozmaz; ağrı ve dünyevi üzüntü sebebiyle sesli ağlamak ise Hanefî mezhebinde namazı bozar.

Gülmenin çeşitleri

Fakihler gülmeyi üç dereceye ayırır: Tebessüm (sessiz, dişlerin görünmesine yetmeyecek gülümseme), zahik (kendisi duyabileceği ama yanındakilerin duymayacağı ölçüde gülme) ve kahkaha (yanındakilerin de duyacağı sesli gülme). Hanefî mezhebine göre tebessüm hiçbir şeyi bozmaz; zahik namazı bozar ama abdesti bozmaz; kahkaha hem namazı hem abdesti bozar. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde ise sesli gülme (kahkaha) namazı bozar, abdesti bozmaz; tebessüm bozmaz. Hanefîlerdeki abdest bozulması hükmü, kahkaha konusunda mürsel hadislere dayanır ve diğer mezhepler bu rivayetleri delil olarak kabul etmez. Bu fark, Türkiye’deki yaygın uygulamayı da etkilemiştir. Namaz dışında gülmenin abdesti bozup bozmadığı gülmek abdesti bozar mı: namazda ve namaz dışında yazısında anlatılmıştır.

Mezheplere göre karşılaştırma

Durum Hanefî Şâfiî Mâlikî / Hanbelî
Namazda tebessüm Bozmaz Bozmaz Bozmaz
Namazda zahik (duyulabilir gülme) Namazı bozar Namazı bozar Namazı bozar
Namazda kahkaha Namazı ve abdesti bozar Namazı bozar Namazı bozar
Cenaze namazında kahkaha Namazı bozar; abdesti bozmaz Namazı bozar Namazı bozar
Namaz dışında kahkaha Abdesti bozmaz Abdesti bozmaz Abdesti bozmaz
Çocuğun kahkahası Çocuğun namazı bozulur; abdest hükmü yok Aynı Aynı

Namazda ağlamak: Allah korkusu

Ebû Dâvûd ve Nesâî’de Mutarrif b. Abdullah, babasından şöyle nakleder: Hz. Peygamber’i namaz kılarken gördüm; göğsünden kazanın kaynaması gibi bir ağlama sesi geliyordu. Bu rivayet, Allah korkusu ve huşû ile ağlamanın namazı bozmadığını gösterir. Meryem Suresi’nin 58. ayeti ve İsrâ Suresi’nin 109. ayeti, Kur’an okunduğunda ağlayarak secdeye kapananları över. Fakihler bu naslara dayanarak, cennet ve cehennem hatırlanması, Allah’tan korkma ve âhiret endişesiyle sesli bile ağlamanın namazı bozmayacağını söyler. Dua ve Kur’an esnasında ağlamak için dua ederken ağlamak ve Kur’an okurken ağlamak yazıları ek bilgi sunar. Camide sesli ağlama konusu camide sesli ağlamak ve dua yazısında vardır.

Dünyevi sebeple ağlamak

Ağrı, hastalık, kayıp ya da üzüntü gibi dünyevi sebeplerle ses çıkararak ağlamak (inleme, “ah vah”, hıçkırarak ses çıkarma) Hanefî mezhebinde namazı bozar; çünkü bu durum, kişinin dünyevi bir derdini dile getirmesi anlamı taşır. Şâfiî mezhebinde ise harf oluşturan (en az iki harf) ve anlaşılır ses çıkarmak namazı bozar; Hanbelî mezhebinde de benzer bir ölçü uygulanır. Sessiz gözyaşı hiçbir mezhepte namazı bozmaz. Bu fark, hasta ya da yakınını kaybetmiş kişinin namazını nasıl kılacağı konusunda önemlidir: Ses çıkmadan, sessiz ağlayarak namaza devam etmek mümkündür; ses çıkarsa namaz yenilenebilir. Daha ayrıntılı bilgi namazda ağlamak ve ses çıkarmak namazı bozar mı yazısında anlatılır.

Karşılaşılan durumlar

  1. Hutbede ya da vaazda duygulanıp ağladım: Namaz dışında ağlamak abdesti ya da namazı etkilemez.
  2. Namazda ayet okurken gözlerim doldu: Sessiz gözyaşı hiçbir mezhepte namazı bozmaz.
  3. İmam okurken yanımdaki kişi güldü: Kendi namazımın bozulması söz konusu değildir; ancak kendi gülmemizi kontrol etmeliyiz.
  4. Namazda aniden kahkaha attım: Hanefî mezhebinde abdest ve namaz yenilenir; diğer mezheplerde namaz yenilenir.
  5. Çocuk namazda güldü: Bulûğa ermemiş çocuk için abdest bozulma hükmü uygulanmaz; ancak namazı kendi içinde yenilenebilir.

Huşû ve ölçü

Müminûn Suresi’nin 1 ve 2. ayetleri, namazlarında huşû içinde olanların kurtuluşa erdiğini bildirir. Namazda gülmek ya da dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınmak, huşûnun gereğidir. Hz. Peygamber çocukların ağlamasını duyunca namazı kısalttığını, ancak güldüğü bildirilmemiştir. Namazda gülme tehlikesi olan kişi, gülmeyi tetikleyecek şeylerden uzak durmalı, dikkatini toplamalı ve nefesini kontrol etmelidir. Ağlayarak namaz kılmak ise duygusal bir rahatlama ve ibadetin derinliği olarak görülür. Hz. Ömer’in sabah namazında Yûsuf Suresi’ni okurken ağlama sesinin arka saflardan duyulduğu rivayeti (Buhârî, Ezân), bu güzel örneğe dikkat çeker.

Gülme tehlikesini azaltmanın yolları

Namazda aniden gülmek isteyen kişi, dilini damağına bastırmak, nefesini düzenlemek, gözlerini secdeye sabitlemek ve namazın anlamına odaklanmak gibi yöntemlerle kendini toparlayabilir. Çocukların ve gençlerin yan yana saf tutarken birbirine bakıp gülmesi sık yaşanan bir durumdur; bu nedenle çocukları saf ortasında arkadaşlarıyla yan yana değil, büyüklerin yanına yerleştirmek yardımcı olabilir. Eğer kahkaha atılmışsa, Hanefî mezhebinde abdest ve namaz yenilenir; diğer mezheplerde ise sadece namaz tekrar edilir. Gülme sırasında ağız ve burundan çıkan sesin yanında, kişinin kendisini ya da başkasını rahatsız edecek bir durumun söz konusu olmaması gerekir.

Aile ve çocuk eğitimi açısından

Çocuklara namazda huşû ve sükûnu öğretirken azarlamak yerine, namazın ne kadar değerli bir buluşma olduğunu sevgiyle anlatmak daha etkilidir. Hz. Peygamber çocukları camiden çıkarmamış, onlarla ilgilenmiş ve namazı kısaltarak onların ihtiyaçlarını gözetmiştir. Çocuğun namaz sırasında güldüğünü gören yetişkinler, bunu bir ceza konusu yapmamalı, sakin bir dille hatırlatmalıdır. Duygusal bir kayıp yaşayan yetişkinlerin ise namazda ağlamaları konusunda anlayış göstermek, onlara destek olmak ve namaz sonrası yanlarına gitmek, merhamet ahlakının gereğidir. Ağlamayı kontrol edemeyen kişinin sessiz gözyaşıyla namazı sürdürmesi ve ses çıkacak noktada kısa bir ara vermesi mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

Namazda gülmek abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebinde yetişkinin rükûlu ve secdeli namazda sesli kahkaha atması hem namazı hem abdesti bozar; ayrıca abdest almak gerekir. Tebessüm ise hiçbirini bozmaz. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde kahkaha namazı bozar ama abdesti bozmaz.

Namazda ağlamak namazı bozar mı?

Allah korkusu ve âhiret endişesiyle ağlamak, sesli bile olsa namazı bozmaz. Dünyevi bir sebeple, ağrı ve üzüntü yüzünden ses çıkararak ağlamak ise Hanefî mezhebinde namazı bozar.

Namaz dışında gülmek abdesti bozar mı?

Hayır. Namaz dışında kahkaha atmak abdesti bozmaz; ancak ibadet bilinciyle ölçülü olmak güzeldir.

Ağlamaya engel olamazsam ne yapmalıyım?

Ağlama kontrol dışı ve Allah korkusundan kaynaklanıyorsa namaza devam edilir. Dünyevi üzüntü kaynaklı ve ses çıkarıyorsa, namaza ara verip kendini toparlayıp namazı yeniden kılmak gerekebilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Salât ve Nesâî, Sehv (Hz. Peygamber’in namazda ağlaması: göğsünden kazan kaynaması gibi ses gelirdi); Tirmizî, Salât ve İbn Mâce, İkâme (kahkahanın abdest ve namaza etkisi: mürsel rivayetlere dayanan görüşler); Meryem Suresi (19/58) ve İsrâ Suresi (17/109) (Kur’an dinlerken ağlama); İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, Salât bahsi (namazı bozan şeyler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Ebû Dâvûd, Salât ve Nesâî, Sehv (Hz. Peygamber’in namazda ağlaması: göğsünden kazan kaynaması gibi ses gelirdi)
  2. Tirmizî, Salât ve İbn Mâce, İkâme (kahkahanın abdest ve namaza etkisi: mürsel rivayetlere dayanan görüşler)
  3. Meryem Suresi (19/58) ve İsrâ Suresi (17/109) (Kur’an dinlerken ağlama)
  4. İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, Salât bahsi (namazı bozan şeyler)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.