Ameliyat Sonrası Sonda ve Torbayla Namaz Kılmak

Ameliyat sonrası idrar sondası, idrar torbası ya da kolostomi torbası bulunan kişi namaz kılabilir; sürekli akıntı sebebiyle özür sahibi sayılır ve her vakit için abdest alıp o vakit içinde istediği kadar namaz kılar. Ayakta duramayan hasta oturarak ya da yatarak namazı eda eder.

Özür sahibi kimdir?

Özür sahibi, bir namaz vaktinin tamamında abdestli olarak namaz kılabilecek kadar bile idrar, gaz ya da kan akıntısından kurtulamayan kişidir. Hanefî mezhebinde bu kişi her namaz vakti için abdest alır; abdesti, vaktin çıkmasıyla bozulur. Vakit içinde sürekli akıntı, abdesti bozmaz sayılır; yeni bir bozucu sebep (uyku, rüzgâr gibi) ortaya çıkmadıkça aynı abdestle farz, sünnet ve nafile namaz kılınabilir. Buhârî ve Müslim’de istihazalı Fâtıma bint Ebû Hubeyş’in sorusu üzerine Hz. Peygamber’in ona her namaz için abdest almasını söylemesi, bu hükmün delili sayılır. Sonda ve torba kullanan hastalar, sürekli idrar çıkışı sebebiyle bu hükme dahildir. Konunun genel çerçevesi özür sahipleri ve abdest ve özür sahibinin abdesti: idrar kaçırma ve sürekli akıntı yazılarında anlatılmıştır.

Mezhep farkları

Mezhep	Özür sahibi için abdest	Dikkat
Hanefî	Her vakit için abdest; vakit çıkınca bozulur; o vakitte istediği kadar namaz	Akıntı vakit boyunca sürüyor olmalı
Şâfiî	Her farz için abdest; temizlik ve kılık düzeltmeden sonra hemen namaz kılmak	Pedi ya da torbayı kontrol etmek; fazla gecikmemek
Mâlikî	Akıntı sürekli ise abdesti bozmaz; devam edince yenilemek müstehap	Akıntının süreklilik niteliği
Hanbelî	Her vakit için abdest; vakit girince alınır	Pedin sabitlenmesi

Torba ve sonda ile namaz

Sonda ya da torba bulunan hasta, namaz kılarken torbanın kapalı, sızdırmaz ve kıyafet dışında kalmasına dikkat etmelidir. Torbadaki idrar, kapalı bir kap içinde bulunduğu sürece namaza engel olmaz; kapalı kapta taşınan necaset, kişinin temizliğini bozmaz. Ancak torba sızıntı yapar ya da idrar kıyafete bulaşırsa, Hanefî mezhebinde dirhem miktarını (yaklaşık avuç içi büyüklüğü) aşan bulaşıklık namaza engeldir; mümkünse temizlenir ya da kıyafet değiştirilir. Sonda sebebiyle hastanın hareket kısıtlılığı varsa, kılık ve temizlik zorluğunda zaruret hükmü devreye girer. Kolostomi torbası (gaita) için de aynı özür hükmü uygulanır. Ayrıntılar için ameliyat sonrası kateter ve torba abdesti yazısı okunabilir.

Namazı ayakta mı, oturarak mı kılmalı?

Ameliyat sonrası kişi ayakta durabiliyorsa ayakta kılar; duramıyorsa oturarak, oturamıyorsa yan yatarak ya da sırt üstü ima ile kılar. Rükû ve secde için ima yeterlidir; secde için başı rükûdan biraz daha aşağı eğmek istenir. Sondalı kişi için pozisyon seçerken sondanın çekilmemesine, torbanın mesane seviyesinin altında kalmasına ve dikişlerin zorlanmamasına dikkat edilmelidir. Hasta namazı ayrıntıları hastanın oturarak ve imayla namaz kılması yazısında vardır. Hekimin hareket kısıtlaması varsa, ibadet pozisyonu da buna uygun seçilir.

Uygulama adımları

1. Namaz vakti girdikten sonra abdest alın (özür sahibiyseniz vakit girmeden almayın).
2. Torbayı boşaltın, ağzını kapatın ve kıyafetinizi kontrol edin.
3. Vakit içinde farz, sünnet ve nafileleri aynı abdestle kılın; vakit çıkınca abdest bozulmuş sayılır.
4. Sızıntı olursa temizleyip kıyafeti değiştirin; ek temizlik imkânı yoksa dirhem ölçüsüne bakın.
5. Pozisyonu hekim önerisine göre seçin; ayakta, oturarak ya da imayla kılın.
6. Her yeni vakit için abdestinizi yenileyin.

Psikolojik ve sosyal destek

Sonda ve torba kullanan hastalar, utanç, koku kaygısı ve hijyen endişesi yaşayabilir. Bu duygular normaldir; dinî açıdan ise özür sahibinin ibadeti sahihtir ve Allah’ın rahmeti geniştir. Bakım verenlerin ve ailenin nazik bir dille destek olması, hastanın ibadet isteğini canlı tutar. Hastane görevlilerinden torba bakımı konusunda bilgi almak, hijyeni artırır ve koku riskini azaltır. Hastalar için namaz kılınabilecek temiz ve sakin bir yer talep etmek de haktır; çoğu sağlık kuruluşunda mescit ya da dinî hizmet birimi bulunur.

Cinsel ve idrar yolu cerrahisi sonrası özel durumlar

Prostat, mesane ya da böbrek ameliyatları sonrasında bir süre sonda takılabilir; bu dönemde idrar rengi, kanlı akıntı ve ağrı gibi belirtiler görülebilir. Kanlı idrarın miktarı fazlaysa hekimle konuşmak, dinî açıdan ise akıntının sürekliliğine göre özür hükmü uygulamak gerekir. Sonda çıkarıldıktan sonra kısa süre idrar kaçırma yaşanabilir; bu durumda da özür hükmü, akıntının vakit boyunca devam edip etmediğine göre belirlenir. Eğer akıntı vakit içinde kesilebiliyorsa, kişi abdest alıp namaz kılar. Sürekli akıntı bitince özür hali de sona erer; ibadet yeniden normal düzene döner. Benzer bir çerçeve ameliyat sonrası kaza ne zaman yazısında kaza namazları için anlatılmıştır.

Kıyafet ve zemin temizliği

Torba ve sonda kullanan hastanın namaz kılacağı yerin temiz olması, kıyafetin bulaşmaması için pratik tedbirler almak gerekir: Su geçirmez bir alt örtü kullanmak, yedek kıyafet bulundurmak, seccadenin altına koruyucu bir bez sermek bunlardandır. Hasta yatağında namaz kılıyorsa çarşafın temizliği ve kuru olması önemlidir. Evde bakım veren kişiler, hastanın torbasını ve kıyafetini düzenli kontrol ederek, namaz zamanlarında hazırlık yapabilir. Bu tedbirler hem sağlık hem ibadetin devamı için faydalıdır. Hastanın ihtiyaçlarını gözetmek, hastaya yardım etmek ve ziyaret etmek de büyük sevaptır; hasta ziyaretinin adabı için hasta ziyareti adabı ve hastaya dua yazısına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sondalı kişi namaz kılabilir mi?

Evet. Sürekli idrar akıntısı olan kişi özür sahibi sayılır; her vakit için abdest alır ve o vakit içinde istediği kadar farz, sünnet ve nafile namaz kılabilir. Kateter ve torba namaza engel değildir.

Torbayı boşaltmak abdesti bozar mı?

Torbadaki idrarın boşaltılması abdesti bozmaz; asıl bozan sonda ya da idrar yolundan idrarın çıkmasıdır. Özür sahibi için abdest her vakit yenilenir, vakit çıkınca ise bozulur.

Namaz sırasında torba idrarla doluysa ne yapılmalı?

Torba kapalı olduğu sürece namaz sahihtir; ancak torbayı kıyafete bulaşmayacak şekilde sabitlemek ve taşma riskinde namazdan önce boşaltmak gerekir.

Ayakta duramayan hasta nasıl kılar?

Ayakta duramıyorsa oturarak, oturamıyorsa yan yatarak ya da sırt üstü ima ile namaz kılar. Ameliyat sonrası dönemde hekimin önerisine göre hareket edilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 9 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/185) ve Hac Suresi (22/78) (zorluk kolaylığı gerektirir); Buhârî, Vudû ve Müslim, Hayz (Fâtıma bint Ebû Hubeyş ve istihaze: her namaz için abdest); İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, Tahâret bahsi (özür sahibi); Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu: sondalı hastaların namazı

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →