Gaz Çıkarmak, Geğirme ve Abdestin Bozulması

Gaz çıkarmak (rüzgâr), sesli ya da sessiz olsun, bütün mezheplerde abdesti bozar; geğirme ve hıçkırık ise abdesti bozmaz. Şüphe halinde yakin kuralı geçerlidir: Abdestli olduğunu kesin bilen kişi, bozulduğundan emin olmadıkça namazına devam eder.

Hadislerdeki ilke

Buhârî ve Müslim’de Hz. Peygamber, abdesti bozulan kimsenin namazının abdest alıncaya kadar kabul edilmeyeceğini bildirmiş, bir sahabi namazda bir şey hissettiğini sorunca “Ses duymadıkça ya da koku almadıkça namazdan çıkmasın” buyurmuştur. Bu iki rivayet birlikte okunduğunda iki ilke ortaya çıkar: Birincisi gaz çıkışının abdesti bozduğu, ikincisi ise şüphe ile bozulma hükmünün verilmeyeceğidir. Ebû Hureyre’nin rivayetine göre “Hadese” kelimesi, ses ile ya da sessiz çıkan gazı ifade eder. Bu ilkeler, vesveseye düşmeden abdestin devam ettiğini bilme esasına dayanır. Abdesti bozan diğer hâller için abdesti bozan ve bozmayan şeyler yazısı geniş bir liste sunar.

Abdesti bozan ve bozmayan durumlar

Durum	Abdesti bozar mı?	Not
Arka yoldan gaz çıkması (ses ya da koku ile)	Bozar	Bütün mezheplerde ittifak
Geğirme	Bozmaz	Ağız dolusu yemek gelirse kusmuk hükmü
Hıçkırık, esneme, aksırma	Bozmaz	Kontrol dışı tepkilerdir
Ağız dolusu kusmuk	Hanefî’de bozar; Şâfiî’de bozmaz	Mezhep farkı
İdrar ve dışkı çıkışı	Bozar	Ittifak
Kan ya da irinin akıp yayılması	Hanefî’de bozar; Şâfiî’de bozmaz	Mezhep farkı
Uyku ve bayılma	Bozar (belirli uyku şekilleri hariç)	Ayrıntı için ilgili yazı
Vajinadan gaz çıkması	Mezhepler arasında tartışmalı; ihtiyat için abdest	Kadınlarda nadir

Geğirme ve ağıza gelen yiyecek

Geğirmek, mideden ağıza gaz gelmesidir ve abdesti bozan sebeplerden sayılmaz. Ancak geğirme sırasında ağıza yemek ya da sıvı gelirse durum değişir: Ağız dolusu miktarda gelirse Hanefî mezhebinde kusma hükmü uygulanır ve abdest bozulur; az miktarda gelip geri yutulursa abdest bozulmaz ve namaz devam eder. Oruçluyken ağıza gelen miktar kendiliğinden geri gidiyorsa oruç bozulmaz; kasten yutarsa oruç etkilenebilir. Bu ayrımlar ayrıntılı olarak geğirince ağıza gelen yemeği yutmak yazısında açıklanmıştır. Kasten kusma ve kusma miktarı farkı için kasten az kusmak: Hanefî ve Şâfiî yazısı okunabilir.

Namazda gaz çıkması

Namaz sırasında gaz çıkması, abdesti bozar ve namaz batıl olur. Kişi sessizce namazdan ayrılıp abdest alır ve namaza baştan başlar. Cemaatle namazda saftan çıkarken utanma duygusuyla tereddüt etmek yerine, burnunu tutarak çıkmayı öğütleyen bir rivayet (Ebû Dâvûd; isnadı hakkında değerlendirmeler vardır) anılır. Bu uygulama, kişinin başkalarını rahatsız etmeden ve onurunu koruyarak ayrılmasına imkân verir. İmamın abdesti bozulursa yerine başka birini geçirmesi için abdesti bozulan imamın ve cemaatin durumu yazısındaki ölçüler uygulanır. Namazı bozan kişi, o namazı bozulmuş sayıp yeniden kılar; vakit çıkmışsa kaza eder.

Şüphe halinde ne yapılır?

Hz. Peygamber’in öğrettiği kural, abdestli olduğunu kesin bilen kişinin, bozulduğundan şüphe duyuyorsa abdestli sayılacağıdır. Bu, fıkhın “yakîn şek ile zâil olmaz” kuralının uygulamasıdır. Örneğin namazda karında gurultu hisseden ya da hafif bir kıpırtı duyan kişi, ses ya da koku gibi kesin işaret almadıkça namazına devam eder. Vesveseli kişilerin bu kuralı uygulaması çok önemlidir; sürekli abdest tazelemek ibadeti zorlaştırır. Bu konuda abdestte vesvese nasıl geçer yazısı destekleyici bilgiler sunar.

Sürekli gaz sorunu olanlar

Sürekli gaz kaçırma, belirli hastalıklar ya da ameliyatlar sonrası görülebilen bir durumdur. Böyle kişiler, her namaz vakti içinde abdestli olarak namaz kılma imkânı bulamıyorsa özür sahibi sayılır; her vakit için abdest alır ve vakit içinde istediği kadar namaz kılar. Bu hüküm, hastayı güçlük altında bırakmamak için konulmuştur. Ayrıntılar sürekli gaz kaçırma ve idrar kaçırma özrü yazısında anlatılmıştır. Beslenme, ilaç ve doktor tedavisi ile sorunun azaltılması da meşrudur; sorun için hekime başvurmak utanılacak bir şey değildir.

Pratik öneriler

• Namazdan önce tuvalet ihtiyacını giderin; gaz sıkıntısı yaşıyorsanız mümkünse sıkıntıyı çözün.
• Gaz yapan besinlerden, özellikle cemaatle namaz öncesinde sakının.
• Abdestli olduğunuzdan kesin emin değilseniz, bozulduğuna dair kesin işaret yoksa devam edin.
• Gaz sorunu kronikleşirse hekime başvurun; özür sahibi hükümlerini öğrenin.
• Cemaatte rahatsız olursanız saftan sakin ve utanmadan çıkın; Allah’ın rızası, kişilerin düşüncesinden önemlidir.

Sık yapılan yanlışlar

Birinci yanlış, karında ses ya da hafif bir hareket hissedildiğinde abdesti bozulmuş saymak ve tekrar tekrar abdest almaktır; hadis, ses duyma ya da koku alma gibi kesin işaret şartı koşar. İkinci yanlış, geğirmeyi abdesti bozan bir durum sanmaktır. Üçüncü yanlış, namaz sırasında gaz çıkarsa bunu gizleyerek devam etmektir; abdest bozulmuşsa namaz geçerli değildir. Dördüncü yanlış, bu konuyu toplumda utanılacak bir mevzu olarak görüp hasta ya da yaşlılara yardımcı olmamaktır. Beşinci yanlış ise gaz sorunu olan kişiyi küçümsemek ya da alay etmektir; Hz. Peygamber alay etmeyi yasaklamış, bu tür doğal hâllerde kişiyi mahcup etmeyi hoş görmemiştir. Doğru yaklaşım, hükmü bilmek, vesveseden kaçınmak ve başkalarını yargılamamaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Gaz çıkarmak abdesti bozar mı?

Evet. Arka yoldan gaz çıkması, sesli ya da sessiz olsun, bütün mezheplerde abdesti bozar. Hadiste ses ya da koku duyulmadıkça şüphe sebebiyle abdest yenilenmeyeceği bildirilir.

Geğirmek abdesti bozar mı?

Hayır. Geğirme, ağızdan gaz çıkışıdır ve abdesti bozmaz. Ancak ağız dolusu yemek ya da sıvı gelirse, mezhebe göre kusma hükmü gündeme gelebilir; bu durumun ayrıntısı ilgili yazıda anlatılmıştır.

Namazda gaz çıkarsa ne yapılır?

Kasıtsız da olsa abdest bozulur ve namaz bozulur. Kişi namazdan ayrılıp abdest alır ve namazı baştan kılar. Kimse bunu duymasa bile kişi kendisi bilir; saf ortasında utanmadan çıkmak gerekir.

Şüphe halinde abdest yenilenir mi?

Hayır. Abdestin bozulup bozulmadığından şüphe edilirse, abdestli olmak kesin olduğundan şüphe ile abdest bozulmaz. Ses duymak ya da koku almak gibi kesin işaret gerekir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 12 Ağustos 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Vudû ve Müslim, Tahâret ("Abdesti bozulan kimsenin namazı abdest alıncaya kadar kabul edilmez" ve "Ses ya da koku duymadıkça namazdan çıkma"); Ebû Dâvûd ve Tirmizî, Tahâret (uyku ve gaz çıkışı); İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, Tahâret bahsi (abdesti bozan şeyler); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdest" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →