🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Namazda Ağlamak ve Ses Çıkarmak Namazı Bozar mı?

Namaz FıkhıGüncelleme: 13 Ekim 20268 dk okuma

Namazda ağlamak, inlemek, öksürmek ve ses çıkarmak namazı bozar mı? Âhiret korkusuyla ağlama ile acı ve musibet kaynaklı ağlama arasındaki fark ve mezhep görüşleri.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Âhiret Korkusuyla Ağlamak
  • Dünya Acısıyla Ağlamak ve Harfli Ses
  • Öksürmek, Boğaz Temizlemek ve İnlemek

Namazda Allah korkusu veya sevgisinden dolayı gözyaşı dökmek, sessiz ağlamak namazı bozmaz; bilakis övülen bir haldir. Ağlamak “ah, vah” gibi harflerle seslenirse ve sebebi dünyevi bir acı ya da musibetse, Hanefî mezhebine göre namaz bozulur. Ölçü, sesin harf ortaya çıkarıp çıkarmadığı ve ağlamanın sebebidir.

Âhiret Korkusuyla Ağlamak

Hz. Peygamber’in namaz kılarken, ağlamasından göğsünden kaynayan bir tencere sesine benzer bir ses geldiğini bildiren rivayet (Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî) bu konudaki temel dayanaktır. Bu rivayet, Allah’a duyulan saygı ve korkudan gelen ağlamanın namazın huşûsuna aykırı olmadığını gösterir. Selef arasında da Kur’an dinlerken veya okurken gözyaşı dökenler çoktur.

Bu tür ağlamada kişi sesini bilerek yükseltmez, hâl kendiliğinden gelir. Hanefî fakihler, âhiret kaygısından çıkan inlemeyi ve gözyaşını namazı bozucu saymamışlardır. Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde de, anlaşılır harf çıkmadığı sürece benzer yaklaşım vardır.

Dünya Acısıyla Ağlamak ve Harfli Ses

Hanefî mezhebinde ağlama, bir dünyevi sebepten (ağrı, musibet, kayıp) kaynaklanıyorsa ve “ah, of, vah” gibi iki harf ortaya çıkarıyorsa namazı bozar. Çünkü bu, namaz dışı bir söz hükmündedir. Aynı durum, kişi acı yüzünden bilerek ses çıkarırsa da geçerlidir. Bunun gerekçesi, ağlamanın insan konuşmasına benzer hale gelmesidir.

Şâfiî mezhebinde ise ölçü, söylenen sesin en az iki harften oluşması veya anlaşılır bir kelime teşkil etmesidir. Mâlikî mezhebi de benzer şekilde, bilerek çıkarılan sese dikkat eder. Dolayısıyla mezhepler arasında asıl fark ayrıntılardadır; hepsi ortak biçimde, huşû dışı ve kasıtlı konuşma benzeri sesi bozucu görür.

Öksürmek, Boğaz Temizlemek ve İnlemek

Öksürük kontrol edilemeyen bir halse, namaz bozulmaz. Sebepsiz yere ve duyulur biçimde öksürmek mekruhtur. Başkasına işaret vermek, örneğin imamı uyarmak için boğaz temizlemek, Hanefî fıkhında çoğunlukla bozucu sayılmaz; çünkü bunun bir ihtiyaca dayandığı kabul edilir. Ancak harf oluşturacak şekilde bilerek “öh, öhö” demek bu hükmün dışındadır.

Esneme ve hapşırma gibi kendiliğinden gelen haller de namazı bozmaz. Esnemenin nasıl bastırılacağına dair adap için namazda esnemek, kaşınmak ve hareket etmek yazısı ayrıca ele alınmıştır.

Sesli Gülmek ve Dikkat Dağınıklığı

Kahkaha ile gülmek namazı bozar; ayrıca Hanefî mezhebine göre rükûlu ve secdeli namazda abdesti de bozar. Sessiz gülümseme (tebessüm) namazı bozmaz, ama kişiyi huşûdan uzaklaştırdığı için mekruhtur. Cemaatle namazda çocuk sesine ya da bir olaya gülmek bu hükme tabidir.

Dışarıdan gelen sesler, örneğin çalan bir telefon, kişinin namazını doğrudan bozmaz; ayrıntı için namazda telefon çalarsa ne yapılır yazısına bakılabilir.

Namaz Bozulursa Ne Yapılır?

Ağlama, namazı bozacak ölçüye ulaşmışsa kişi namazı bozmuş sayılır ve baştan kılar. Vakti çıkmışsa kaza eder. Eğer şüphe varsa, ihtiyatlı davranıp namazı yeniden kılmak daha güvenlidir. Rekat sayısı kaybolmuşsa kaçıncı rekatta olduğunu şaşırmak başlığına, namazda yapılan küçük hatalara karşı sehiv secdesi yazısına bakılabilir. Cemaate geç yetişenlerin durumu ise mesbuk konusunda anlatılır.

Sonuç olarak namazda ağlamak, niyeti ve sebebi doğru olduğunda hoş karşılanır. Kendini zorlayarak sesi yükseltmek, gösterişe kaçmak veya yanındakileri rahatsız etmek ise adaba aykırıdır.

Gözyaşının Fazileti ve Dengesi

Kur’an, Allah’ın âyetleri okunduğu zaman secdeye kapanıp ağlayanları över (Meryem 19/58; İsrâ 17/109). Hadislerde de Allah korkusundan akan gözyaşının değeri, “Allah korkusuyla ağlayan göz” ifadesiyle anılır (Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd). Bütün bunlar, namazda gözyaşının kınanacak bir şey olmadığını, hatta güzel bir hâl olduğunu gösterir. Ancak fakihler, bu halin bir gösteriye ya da zorlamaya dönüşmesini uygun bulmamışlardır.

Kişinin kendini tutamadığı anlarda kontrol edilemeyen bir inleme olduğunda, bu mazur kabul edilir. Hastalık ya da yoğun duygusal baskı altında olan kişiler için de aynı hoşgörü geçerlidir. Cenaze, kayıp veya ağır bir musibetin hemen ardından namaz kılan kişinin hıçkırması da çoğu zaman kasıtlı sayılmaz; sesi alçaltmaya çalışması yeterlidir.

Cemaatte Dikkat Edilecek Noktalar

Cemaatle namazda yüksek sesle ağlamak, bitişikteki kişilerin huşûsunu etkileyebilir. İmam ağlayarak Kur’an okuyorsa ve cemaat bundan etkilenip ağlarsa, bu, güzel bir ortam olarak görülür. Fakat saflarda bilerek sesi yükseltmek ya da etkileme gayesi taşımak uygun değildir. Çocukların ağlaması ise ayrı bir konudur; anne babalar çocuğu mümkünse kısa süre dışarı çıkararak cemaatin huzurunu korurlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Namazda ağlamak namazı bozar mı?

Âhiret korkusu ve Allah sevgisinden gelen gözyaşı ile sessiz ağlama namazı bozmaz. Ağlama harfler çıkarıp sesli hâle gelirse ve sebebi dünyevi bir acı ise Hanefî mezhebine göre namaz bozulur.

Namazda öksürmek namazı bozar mı?

Zorunlu öksürük bozmaz. Sebepsiz yere ve harf ortaya çıkaracak biçimde öksürmek mekruhtur; boğaz temizlemek için öksürmek ise çoğu zaman bozucu görülmez.

Namazda “ah” demek ya da inlemek ne olur?

Hanefî mezhebine göre acı yüzünden “ah, of” demek, harf çıkardığı için namazı bozar. Kendiliğinden çıkan, harfsiz inleme ise farklı değerlendirilir.

Namazda gülmek namazı bozar mı?

Sesli kahkaha hem namazı hem abdesti bozar; sesli olmayan tebessüm namazı bozmaz ama mekruhtur.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Namaz" md.; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bükâ" md.; Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî, Sehv; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Namaz" md.
  2. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Bükâ" md.
  3. Ebû Dâvûd, Salât; Nesâî, Sehv
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.