🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Namazda Unutulan Rekat: Kaçıncı Rekatta Olduğunu Şaşırmak

Namaz FıkhıGüncelleme: 1 Eylül 20268 dk okuma

Namazda kaçıncı rekatta olduğunu şaşıran kişi ne yapar? Hanefî, Şâfiî ve Mâlikî görüşlerine göre kesin sayıya ulaşma, azı esas alma ve sehiv secdesi.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Kesin Kanaat Önce Gelir
  • Hanefî Mezhebinde Şüphe Hükmü
  • Şâfiî ve Mâlikî Görüşü: Azı Esas Almak

Namazda kaçıncı rekatta olduğundan emin olamayan kişi önce kesin kanaate ulaşmaya çalışır. Kanaat gelmezse Hanefî mezhebinde ilk defa şüphe edenin namazı yeniden kılması, şüphe sık yaşanıyorsa kanaat-i gâlibe uyması gerekir. Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde ise azı esas alıp tamamlamak ve sehiv secdesi yapmak öngörülür.

Kesin Kanaat Önce Gelir

Hz. Peygamber’in, kişi namazında kaç rekat kıldığını bilemezse “doğruya yönelsin, onun üzerine tamamlasın ve selam verdikten sonra iki secde yapsın” yönündeki öğüdü Müslim ve diğer kaynaklarda geçer. Bu hadis, öncelikle kalpteki güçlü kanaate bakmayı, o da yoksa en güvenli hesabı yapmayı öğretir. Başka bir rivayette ise, şüphe halinde azı esas alıp sehiv secdesi yapması belirtilir (Tirmizî, Salât).

Fakihler bu iki rivayeti farklı biçimlerde birleştirmişlerdir. Hanefîler, kanaat-i gâlibe (kuvvetli zan) varsa ona göre davranılmasını; hiçbir tarafın ağır basmadığı hâlde ise şüphe ilk defa oluyorsa namazın yeniden kılınmasını esas alırlar.

Hanefî Mezhebinde Şüphe Hükmü

Hanefî mezhebine göre kişinin şüphesi iki türlüdür. Birincisi, hayatında ilk kez şüpheye düşmesidir. Bu durumda ihtiyat gereği namazı bozup baştan kılması gerekir. İkincisi ise bu şüphenin sık sık tekrarlanmasıdır; vesveseye dönüşmüş olduğundan kişi kanaat-i gâlibe uyar. Eğer kanaati yoksa en az sayıyı esas alıp ona göre namazını tamamlar ve sehiv secdesi yapar.

Burada “vesvese” ile gerçek şüphe birbirinden ayrılmalıdır. Sık tekrarlayan kuruntular için ilmihal kaynakları, kişinin rahatlığı için bu tür şüpheleri dikkate almamasını önerir. Ayrıca namazda telefon çalması gibi dikkat dağıtıcı şeyler sebebiyle şaşan kişi, yine aynı ölçülere başvurur.

Şâfiî ve Mâlikî Görüşü: Azı Esas Almak

Şâfiî mezhebinde kişi kesin olarak bildiği sayıyı alır, şüpheli kısmı hesaba katmaz. Örneğin üç mü dört mü kıldığından emin değilse üç kabul eder, bir rekat ekler, namazın sonunda selamdan önce sehiv secdesi yapar. Mâlikî mezhebi de benzer şekilde, azı esas alarak devam etmeyi tercih eder. Hanbelî mezhebinde kişi zannı galibe, o da yoksa yakine göre hareket eder.

Sehiv Secdesinin Yapılışı

Hanefîlere göre sehiv secdesi için son oturuşta teşehhüdden (Ettehiyyâtü) sonra sağa selam verilir; sonra iki secde yapılır, ardından oturup teşehhüd, salli-barik ve duâ okunarak iki yana selam verilir. Şâfiîlerde ise secde, son teşehhüd ve salavattan sonra, selamdan önce yapılır. Ayrıntılı örnekler için sehiv secdesi gerektiren hatalar yazısına bakılabilir; bu konu namazda ağlamak ve ses çıkarmak gibi başka bozucularla da ilişkilidir.

Cemaatle Kılarken Rekat Şaşırmak

İmama uyan kimse, rekat sayısında imamı esas alır. Kişi, imama sonradan yetişmişse (mesbuk), imamın selamından sonra kaçırdığı rekatları kendi sayısına göre tamamlar. Cemaat içinde geride kalan lahik için de benzer bir sorumluluk söz konusudur.

İmamın şaşırdığı durumlarda cemaat “sübhânallah” diyerek uyarır; imam bunun üzerine düzeltme yapar. Kadınlar ise sesle değil elle uyarırlar. İmam, bir kişinin uyarısıyla yetinmeyip kendi kanaatine dayanıyorsa, cemaat çoğunluğunun söylediğine uymak daha emniyetli kabul edilir.

Pratik Öneriler

  • Rekat sayısında şüphe edenler, namaz bitmeden önce hatırlayarak düzeltme yoluna gitmelidir.
  • Namaza girmeden önce kalbi toplamak ve dikkat dağıtıcı eşyaları uzaklaştırmak şaşmayı azaltır.
  • Her zaman şüphe duyuyorsanız, bu durum vesveseye işaret edebilir; güvenilir bir din görevlisine danışın.

Örneklerle Uygulama

Örnek bir durum düşünelim: Öğle namazının dördüncü rekatında olup olmadığınızdan emin değilsiniz. Eğer üçüncü rekatı kıldığınızı daha kuvvetli düşünüyorsanız, Hanefî mezhebinde bu kanaat esas alınır; dördüncü rekata kalkar ve sonda sehiv secdesi yaparsınız. Hiçbir tarafa meyil yoksa ve bu şüphe ilk defa yaşanıyorsa, namaz yeniden kılınır. Şâfiî mezhebinde ise aynı durumda üç rekat kılmış sayarsınız, bir rekat daha ekler, son oturuşun sonunda selamdan önce sehiv secdesi yaparsınız.

İkinci örnek, sabah namazının ikinci rekatında mı yoksa ilk rekatında mı olunduğunun karışmasıdır. Çoğu zaman rükû ve secde sayısı hatırlanarak çözülür; tek rekatın tamamlanmış olması, secdelerin iki kez yapılmış olmasından anlaşılır. Kendini zorlamadan, o an hatırladığı en güçlü işaretlere bakmak yeterlidir.

Vesveseye Düşmemek

Şüphe sık yaşanıyorsa, bunun ruhsal bir yorgunluk veya vesvese olabileceğini göz önünde bulundurmak gerekir. Ulema, vesveseli kişiye şüphelerini kâle almamayı ve bildiği kadarıyla namazını tamamlamayı tavsiye eder. Aşırı dikkat, huşûyu zedeleyebilir. Bu konuda kişi gerekirse güvenilir bir din görevlisi veya uzmana danışmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç rekat kıldığımı unutursam ne yapmalıyım?

Önce kesin kanaat oluşturmaya çalışın. Kanaat gelmezse Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde azı esas alıp tamamlar ve sehiv secdesi yapar. Hanefî mezhebinde ise ilk defa şüphe edene namazı yeniden kılmak, tekrarlanıyorsa kanaat-i gâlibe esastır.

Şüphe ilk kez oluyorsa ne olur?

Hanefî mezhebinde ilk defa şüphe eden kişi namazı bozup yeniden kılar. Şüphe sık sık tekrarlanıyorsa kanaat-i gâlibe göre hareket eder.

Sehiv secdesi kaç tanedir?

Sehiv secdesi iki secdedir; Hanefîlere göre selamdan sonra, Şâfiîlere göre selamdan önce yapılması esastır.

Cemaatte rekatı şaşırırsam ne olur?

İmama uyan kişi rekat sayısı için imamı esas alır; imamın şaşırdığı durumda cemaat kendi sayısına göre uyarır.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sehiv" md.; Buhârî, Sehv; Müslim, Mesâcid; Tirmizî, Salât; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sehiv" md.
  2. Buhârî, Sehv; Müslim, Mesâcid
  3. Tirmizî, Salât
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (İbadetler)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.