🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hz. Mûsâ Mucizeleri Nelerdir? Kur’an ve Hadislere Göre

Hz. MûsâGüncelleme: 16 Ekim 20268 dk okuma

Hz. Mûsâ'ya verilen mucizeler: asa, yed-i beyzâ, denizin yarılması, dokuz âyet, kayadan pınarlar, kudret helvası ve bıldırcın; Kur'an ayetleriyle birlikte açıklaması.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Asa ve yılan
  • Yed-i beyzâ
  • Dokuz âyet

Hz. Mûsâ’ya verilen başlıca mucizeler; asanın yılan olması, elinin parlak beyaz çıkması, denizin yarılması, Mısır’a gönderilen dokuz âyet, kayadan on iki pınar fışkırması ve çöldeki kudret helvası ile bıldırcın nimetidir. Bunların çoğu Kur’an’da açıkça bildirilir.

Asa ve yılan

Tâhâ 20/17-21’de Allah, Mûsâ’ya “Sağ elindeki nedir?” diye sorar; Mûsâ “Bu benim asam; ona dayanırım, onunla davarlarıma yaprak silkerim, benim başka ihtiyaçlarım da var” der. Allah “Onu at” der; asa koşan bir yılan olur. Sonra “Onu al, korkma, onu ilk haline döndüreceğiz” buyrulur. Bu, Tur’da peygamberliğe ilk hazırlık işaretidir.

Firavun’un huzurunda aynı mucize tekrarlanır: Asa “apaçık bir ejderha” olur (A’râf 7/107). Sihirbazların ipleri ve değnekleri ise sihirle yılan gibi görünür; fakat Mûsâ’nın asası hepsini yutar (7/117). Sihirbazların secdeye kapanıp iman etmeleri (7/120-122) mucizenin sihirle farkını gösterir.

Yed-i beyzâ

Mûsâ’nın elini koynuna sokup çıkardığında “bembeyaz, hastalıksız” bir ışık saçması, ikinci mucizedir (A’râf 7/108; Tâhâ 20/22; Neml 27/12). “Yed-i beyzâ” (beyaz el) bu olaydan gelir. Ayette “hastalık olmaksızın” ifadesi, bu beyazlığın bir hastalıktan olmadığını açıklar. Müfessirler, elin ışıklı hâli ile nurlu bir mucizenin gösterildiğini belirtir. Ayrıntılar tefsir rivayetlerinde değişir ve Kur’an’da fazlası yoktur.

Dokuz âyet

İsrâ 17/101’de “Andolsun biz Mûsâ’ya dokuz apaçık âyet verdik” buyrulur. Bu dokuz âyetin neler olduğu tefsirlerde şöyle sayılır: Asa, yed-i beyzâ, Mısır’a gelen kıtlık yılları, meyve ve mahsulde azalma ve A’râf 7/133’te anılan tufan, çekirge, haşere (sürüngen), kurbağa ve kan. Bazı müfessirler dokuz sayısını bu şekilde, bazıları farklı sıralamayla yorumlar. Kur’an’da “dokuz” olarak bildirilen bu âyetlerin kesin listesi hadislerle bildirilmemiştir.

Bu belalar Firavun’un kavmine ibret olarak gönderildi; her defasında “Bizi bu azaptan kurtar, sana iman edeceğiz” dediler ve sonra sözlerinden döndüler (7/134-135). Kıssa, zalimin kibrinin delili görse bile engel olduğunu gösterir.

Denizin yarılması

Şuarâ 26/60-67’de Firavun ordusunun peşlerine düştüğü sırada İsrâiloğulları “Yakalandık!” der. Mûsâ “Hayır, Rabbim benimle beraberdir, bana yol gösterecek” der. Allah “Asanla denize vur” buyurur; deniz yarılır ve her parçası büyük bir dağ gibi olur (26/63). İsrâiloğulları geçer, Firavun ve ordusu peşlerinden girip boğulur. Tâhâ 20/77-78 ve Yûnus 10/90-92’de aynı olay anlatılır.

Denizin yeri Kızıldeniz’in bir kolu veya Süveyş bölgesi olarak yorumlanır; Kur’an yer belirtmez. Boğulan Firavun’un son anda iman ettiğini söylediği, fakat bunun kabul edilmediği ve cesedinin ibret olarak kurtarıldığı bildirilir (Yûnus 10/90-92). Kavim ve coğrafya konusunda Hz. Mûsâ Kavmi yazısına bakılabilir.

Çölde nimetler

Bakara 2/57-60’a göre çölde İsrâiloğulları’nın üzerine bulut gölge yaptı, “mennü selvâ” indirildi ve Mûsâ susuzluk için su isteyince “Asanla taşa vur” buyrulup kayadan on iki pınar fışkırdı. Her kabile su içeceği yeri bildi. “Mennü selvâ” tefsirlerde kudret helvası (bir tür tatlı nimet) ve bıldırcın olarak yorumlanır. Bu nimetlere rağmen kavim şikâyet etti, farklı yiyecekler istedi (2/61). Mucizeler, nankörlüğün de gerçekleştiğini gösterir.

Tur’da konuşma ve levhalar

Mûsâ’nın Tur’da Allah’la konuşması (A’râf 7/143-145), “Rabbim, bana kendini göster, sana bakayım” talebi ve dağın paramparça olması (7/143) başlı başına büyük bir olaydır. Allah Mûsâ’ya levhalar verir; Tevrat’ın vahyi burada gerçekleşir. Müfessirler konuşma ve dağın tecellisini Allah’ın kudretine delil olarak yorumlar. Bu olay Kur’an’da “kelîmullah” unvanının dayanağıdır.

Mucizelerin anlamı

Mucizeler peygamberin doğruluğunu göstermek ve inanmayanlara delil olmak içindir. Mûsâ’nın mucizeleri sihirle karşılaştırılır ve sihirbazların iman etmesine yol açar. Ancak Firavun ve kavmi, kendi kibirleri yüzünden kabul etmez. Mucize, kalbi hazır olana fayda eder. Bu konunun genel dersleri için Hz. Mûsâ Hayatından Çıkarılacak Dersler yazısına bakılabilir; Kur’an’daki geçtiği yerler için Hz. Mûsâ Kur’an’da Nerede Geçer? yazısı yararlıdır.

Mucizelerin sihirle farkı

Kur’an, sihirbazların Mûsâ karşısında yenilmesini bilinçli bir şekilde anlatır. Sihirbazlar işlerinin uzmanıydı ve Mûsâ’nın asasının sihir olmadığını, ilahî bir mucize olduğunu en iyi onlar anladı. Bu nedenle ilk iman edenlerden biri sihirbazlar oldu (A’râf 7/120-122; Tâhâ 20/70). Firavun onları çarmıha germekle tehdit etti; onlar ise “Bize gelen açık delilleri sana tercih etmeyiz” dedi (20/72). Bu bölüm, bilginin hakikati tanımasında önemli olduğunu ve uzmanlığın dürüstlükle birleştiğinde imana götürebileceğini gösterir.

Kıssada tekrar eden unsur: “Allah’ın izni”

Mucizeler, peygamberin kendi gücü değil, Allah’ın izniyle gerçekleşir. Mûsâ asa ile denize vurduğunda deniz yarılmaz, Allah’ın emriyle yarılır. Bu nedenle ayetlerde fiil çoğunlukla “vur”, “at”, “çıkar” emirleriyle bildirilir ve sonucu Allah yaratır. Bu inanç, mucizeleri sihirden ve doğaüstü güç iddialarından ayırır. Mucizeler, insanların inanmasını sağlamak için değil, hakikati göstermek içindir; hidayet ise Allah’ın dilemesine bağlıdır.

Hz. Mûsâ’nın Firavun’a karşı mücadelesi için Hz. Mûsâ Kavmi yazısı, kıssadan çıkan ibretler için Hz. Mûsâ Hayatından Çıkarılacak Dersler yazısı yararlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Mûsâ’nın en bilinen mucizesi nedir?

Asa ve denizin yarılmasıdır.

Yed-i beyzâ ne demektir?

“Beyaz el”; Mûsâ’nın elini koynundan çıkardığında nur gibi parlamasıdır.

Dokuz âyet nedir?

İsrâ 17/101’de anılan dokuz mucize; tefsirlerde asa, yed-i beyzâ ve Mısır’a gelen belalar olarak yorumlanır.

Firavun iman etti mi?

Boğulurken söylediği iman sözü kabul edilmemiştir (Yûnus 10/90-92).

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim (Tâhâ 20/17-23, 77-78; A'râf 7/107-133, 160; İsrâ 17/101; Şuarâ 26/63; Bakara 2/57-60); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mûsâ" md.; Taberî, Câmiʿu'l-beyân

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Kur'an-ı Kerim (Tâhâ 20/17-23, 77-78
  2. A'râf 7/107-133, 160
  3. İsrâ 17/101
  4. Şuarâ 26/63
  5. Bakara 2/57-60)
  6. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Mûsâ" md.
  7. Taberî, Câmiʿu'l-beyân

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.