Kadınların Yüzmesi ve Haşema Kullanımı
Kadınlar yüzebilir mi, haşema caiz mi? Yüzme eğitiminin önemi, kadınlara özel havuzlar, avret ölçüleri ve haşemanın tesettür ölçüsüne uygunluğu tartışması anlatılıyor.
- Yüzmenin dinî değeri
- Kadınlara özel ortamlar
- Haşema ve tesettür tartışması
Kadınların yüzmesi dinen caizdir; yüzme bilmek hem sağlık hem güvenlik açısından önemlidir. Kadınlara özel havuz ve plajlarda göbek-diz arası örtülü olmak şartıyla serbesttir. Yabancı erkeklerin bulunduğu ortamlarda ise tesettür ölçüleri korunmalıdır; haşema bu bağlamda tartışılan bir çözümdür. Karma ortamlarda tesettür ölçüleri korunur; haşema ise konusunda farklı görüşler vardır.
Yüzmenin dinî değeri
Müslim’de yer alan hadiste Peygamberimiz, “Kuvvet atıcılıktır” buyurmuştur ve kuvvet hazırlama emrini (Enfâl, 8/60) fiilî becerilerle ilişkilendirmiştir (İmâre 168). Hz. Ömer’e nispet edilen bir söz de çocuklara yüzme, atıcılık ve ata binmenin öğretilmesini tavsiye eder; ancak bu sözün senedi sağlam kabul edilmemiştir. Yüzme bilmek, boğulma gibi kazalardan korunma açısından önemlidir ve hayat kurtarıcı bir beceridir. Bu nedenle kız çocukları da dahil herkesin yüzme öğrenmesi teşvik edilir.
Kadınlara özel ortamlar
Kadınlar arasında avret sınırı göbek ile diz arasıdır. Kadınlara özel havuz, spor merkezi ve plajlarda bu bölge örtülü olmak şartıyla yüzmek caizdir. Bu ortamlarda yabancı erkek bulunmaması, güvenlik görevlileri ve kamera gibi unsurların da mahremiyeti zedelememesi önemlidir. Kadınlar arası mahremiyet ilkeleri için kadınlar arası avret sınırı yazısı okunabilir. Soyunma odası ve duş alanları gibi yerlerde de avret yerlerinin açık bırakılmasından kaçınılır.
Haşema ve tesettür tartışması
Haşema (burkini), 1990’lardan itibaren Müslüman kadınlar için geliştirilmiş, saçı, kolları ve bacakları örten yüzme kıyafetidir. Türkiye’de yaygın olarak “haşema” adıyla bilinir. Fıkhî değerlendirmede iki farklı yaklaşım vardır:
- Cevaz verenler: Haşema, normal mayoya kıyasla çok daha örtülüdür; ihtiyaç ve zaruret hâllerinde (yüzme eğitimi, spor) kadınlara tanınan bir ruhsat olarak değerlendirilir. Kadınlara özel ortamlarda kullanımı serbesttir.
- İhtiyatlı olanlar: Islanınca vücuda yapışan kumaş hatları belirginleştirdiği için, yabancı erkeklerin bulunduğu ortamlarda tesettür ölçüsüne tam uymadığını söylerler. Bunun için mümkünse kadınlara ayrı yüzme ortamı tercih edilmesi gerektiğini belirtirler.
Her iki yaklaşım da kadınların sağlıklı yaşam hakkını ve dinî edepleri gözetme çabasını yansıtır. Fetva farklılığı olduğundan, kişi kendi mezhebine ve güvendiği ilim ehline göre tercih yapabilir.
Karma havuz ve plajlar
Karma havuz ve plajlar, yabancı erkeklerin bulunduğu mekânlar olduğundan, dinî açıdan en hassas ortamlardır. Hanefî mezhebinde yüz, eller ve ayaklar dışında bütün vücut örtülmesi gereken yerdir. Dolayısıyla karma ortamda bu ölçüye uygun yüzme kıyafeti ve davranış gerekir. Birçok fetva kurumu, bu ortamlardan mümkün olduğunca kaçınmayı, kadınlara özel saatler ve mekânları tercih etmeyi önerir. Zorunluluk durumunda (öğretim, tedavi, güvenlik) en örtülü ve rahatsız etmeyen çözüm tercih edilir.
Sağlık ve hijyen
Hamilelik, adet dönemi ve doğum sonrası durumlarda yüzmenin hekim tavsiyesine göre belirlenmesi gerekir. Adet hâlinde yüzme ve buna dair hükümler için âdet kanı süreleri ve istihaze kanı yazıları bilgi verir; abdest ve gusül için su temizliği ve hijyen kuralları ayrıca dikkate alınır. Havuzdaki kimyasallar ve deriyi etkileyen unsurlar nedeniyle gerekli tedbirler alınmalıdır.
İlgili konular
Spor ve kıyafet genel ilkeleri için kadınların spor yapması ve spor kıyafetleri, günlük hareket için kadınların bisiklet sürmesi ve araba kullanması, ev düzeni ve izin konuları için kadının kocasının izni olmadan oruç tutması ve kadının kocasından habersiz para harcaması yazıları, süt anneliği konusu için süt anneliği ve süt bankası yazısı incelenebilir.
Güvenlik ve yüzme eğitimi
Yüzme bilmeyen kişiler için havuz ve deniz tehlikeli olabilir; bu yüzden çocukluktan itibaren yüzme eğitimi almak önemlidir. Kadınlara özel yüzme kursları, kadın eğitmenler ve ayrı seanslar, hem güvenli hem dinî hassasiyetlere uygun ortam sağlar. Denizde ya da havuzda yüzerken bir yakınının yanında bulunması ya da cankurtaranın olması da güvenlik için gereklidir. Kendi canını koruma, dinin temel sorumluluklarından olduğu için bu tedbirler ibadet niyetiyle de yapılabilir.
Pratik öneriler
Havuza gitmeden önce kadınlara özel saat ve mekânların araştırılması, kıyafetin kumaşının ve kesiminin tesettüre uygunluğunun değerlendirilmesi, çocuklar ve gençlerde mahremiyet bilincinin verilmesi önerilir. Havuz ve plaj sonrası namaz vaktinin kaçırılmaması da önemlidir.
Yüzme, kadınlar için hem bedensel hem psikolojik açıdan faydalı bir spordur; dinî ölçülere dikkat edilerek yapıldığında sağlıklı yaşamın güzel bir parçası olur. Tesettürlü yüzme imkânlarının artması, birçok kadının bu faaliyetten yararlanmasını sağlamıştır. Çocuklara ve gençlere de güvenli ve edepli yüzme kültürü kazandırılması önemlidir.
Havuz ve plaj ortamlarında kamera ve telefon kullanımına karşı mahremiyetin korunması da önemli bir konudur; kadınlara özel mekânlarda fotoğraf ve video çekimi yapılmaması dinî ve hukuki bir hassasiyettir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kadınlar yüzebilir mi?
Evet. Yüzme sağlık ve güvenlik için faydalıdır; kadınlara özel ortamlarda göbek-diz arası örtülmek şartıyla caizdir. Yabancı erkeklerin bulunduğu ortamlarda tesettür ölçüleri korunur.
Haşema nedir?
Vücudu örten, kollu ve uzun bacaklı yüzme kıyafetidir; tesettüre uygun yüzme için tasarlanmıştır.
Haşema tesettür ölçüsüne uyar mı?
Âlimler arasında görüş ayrılığı vardır: Bazıları vücut hatlarını belli ettiği için yabancı erkeklerin bulunduğu ortamda yeterli bulmaz; bazıları ise kısıtlı ihtiyaç ve zaruret hâllerinde kadınlara tanınan bir çözüm olarak görür.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur’an-ı Kerîm, Nûr Suresi (24/31); Enfâl Suresi (8/60); Müslim, İmâre 168 (atıcılık ve kuvvet hazırlama hadisi); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Avret ve örtünme); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Avret" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Kur’an-ı Kerîm, Nûr Suresi (24/31); Enfâl Suresi (8/60)
- Müslim, İmâre 168 (atıcılık ve kuvvet hazırlama hadisi)
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Avret ve örtünme)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Avret" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.