🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Kan Çıkması Abdesti Bozar mı? Diş ve Burun Kanaması

Abdestin Farzları, Sünnetleri ve HükümleriGüncelleme: 3 Mayıs 20268 dk okuma

Kan çıkması abdesti bozar mı? Diş ve burun kanaması hakkında Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî görüşleri, kanın akma ölçüsü ve tükürük karışımı.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Meselenin Dayanakları
  • Hanefî Mezhebi: Akan Kan Abdesti Bozar
  • Burun Kanaması

Kan çıkması abdesti bozar mı sorusunun cevabı mezhebe göre değişir ve görüş ayrılığı burun, diş eti ve yara kanamasını da kapsar. Hanefîlere göre vücudun herhangi bir yerinden çıkıp akan kan abdesti bozar. Şâfiî ve Mâlikîlere göre bozmaz; Hanbelîlerde ise çok miktarda kan çıkması abdesti bozar, az miktar bozmaz.

Meselenin Dayanakları

Kanın abdesti bozup bozmadığı konusunda Kur’an’da açık bir hüküm yoktur; bu nedenle mezhepler hadis ve sahabe uygulamalarını esas almıştır. Bozar diyenlerin başlıca delili, Hz. Âişe’den nakledilen “Kim namazında kusar, burnu kanar veya mezi gelirse namazdan çıksın, abdest alsın ve namazına kaldığı yerden devam etsin” meâlindeki rivayettir (İbn Mâce, Ebû Dâvûd). Bu rivayetin senedinde ihtilaf vardır; hadis âlimlerinin bir kısmı rivayeti zayıf bulur. Bozmaz diyenler ise Zâtürrikā’ Gazvesi’nde bir sahabinin yaralanmasına rağmen namazına devam ettiğini hatırlatır; Abbâd b. Bişr’in kanlı hâlde namaz kıldığı rivayeti bu konuda anılır (Ebû Dâvûd, Taharet).

Hanefî Mezhebi: Akan Kan Abdesti Bozar

Hanefîlere göre kan, vücudun herhangi bir yerinden çıkıp, çıktığı yeri aşarak başka bir yere ulaşırsa abdest bozulur. Yaranın üzerinde noktacık halinde kalıp akmayan kan abdesti bozmaz. Kanın akması için kan, yara ağzından taşıp cildin üzerinde bir yere doğru ilerlemelidir. Hanefîler bu hükmü, kanın necis sayılması ve necis şeyin vücuttan çıkmasının abdesti bozması ilkesine dayandırır. Bu ilke, idrar ve gaitanın bozucu sayılmasından kıyasla çıkarılmıştır. Hanefî mezhebinde irin ve sarı su da kan hükmündedir. Mezhebin abdesti bozan hallerinin tam listesi için abdesti bozan durumlar yazısı okunabilir.

Burun Kanaması

Burun kanaması Hanefî mezhebinde, kan burnun yumuşak kısmına kadar inip dışarı akarsa abdesti bozar. Kan sadece burnun içinde kalmış, dışarı çıkmamışsa bozmaz. Burnun içini temizlerken parmağa bulaşan kan hakkında kanın akıp akmadığına bakılır. Şâfiî ve Mâlikîler burun kanamasının abdesti bozmadığını, ancak namaz sırasında kanamanın devamının kıyafete bulaşma gibi sorunlar çıkarabileceğini belirtir. Hanbelî mezhebinde kanama çoksa abdestin yenilenmesi gerekir. Çocuklarda veya sık burun kanaması yaşayan kişilerde özür hâlinin devamı söz konusu olabilir; sürekli özür hâli yazısında bu tür durumların hükmü anlatılmıştır.

Diş Kanaması ve Tükürük Karışımı

Diş eti kanaması, diş çekimi veya misvak kullanımı sonrasında tükürüğe karışan kan abdesti bozar mı sorusu en çok sorulan meselelerden biridir. Hanefî kaynaklarında ölçü, tükürüğün rengidir: Tükürük kana galipse (kırmızı renk baskınsa) abdest bozulur; tükürük galipse (sarımsı, sarıya yakın renkteyse) bozulmaz. İki eşitse ihtiyaten bozulur. Diş çekiminden sonra gazlı bez ısırarak kanı durdurmak ve tamponun kanlanmasına bakmak da yaygın bir uygulamadır. Dolgu ve implant gibi uygulamalar için dolgu ve implant diş yazısına bakılabilir.

Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî Görüşleri

Şâfiîler ve Mâlikîler kanın abdesti bozmadığını söyler. Dayanakları, abdestin bozulma sebeplerinin sınırlı sayıda ve nasla belirlenmiş olması, kanın bu sebepler arasında zikredilmemesidir. Hz. Ömer’in yaralı halde namaz kıldığı ve Hasan-ı Basrî’nin müslümanların yaralarıyla namaz kıldığını söylemesi (Buhârî, Vudû’ bölümünde mu’allak olarak) bunu destekler. Hanbelîlerde meşhur görüş, kan veya benzeri şeylerin çok olması halinde abdestin bozulacağıdır; çokluğun ölçüsü örfe bırakılmıştır, bazı kaynaklarda avuç dolusu veya iki eli dolduracak miktar gibi ölçüler verilir. Bu mezheplerin arasındaki usul farkı için usul farkları yazısından yararlanılabilir.

Yara, Çıban ve Enjeksiyon Kanaması

Hanefî kaynaklarında yara, çıban ve iğne deliğinden çıkan kan da aynı ölçüye tabidir: Kan deriye yayılırsa abdest bozulur, noktacık halinde kalırsa bozulmaz. Enjektörle alınan kan (kan verme veya tahlil) bu çerçevede, şırınganın içine çekilen kan dışarı akmış sayılmadığından bozucu görülmez; ancak iğne yerinden sızıp akan kan bozar. Kabuk bağlamış yaranın kaşınarak kanatılması da aynı hükme bağlanır. Sık sık kanama yaşayan kişiler, özür sahibi sayılırsa bir namaz vakti boyunca abdestinin bozulmadığı kabul edilir. Dişçi müdahalesi veya cerrahi işlemlerden sonra gelen kan hakkında kişi bulunduğu mezhebin ölçüsünü uygular.

Kanlı Elbiseyle Namaz ve Pratik Öneriler

Kan abdesti bozmasa bile necaset konusu ayrı bir meseledir. Hanefîlerde bir dirhem (yaklaşık avuç içi içindeki çukur kadar) miktarından fazla kan, elbisede ve bedende namaza engel olur; Şâfiîlerde ise az çok ayrımı daha dar yapılır. Kanlı elbiseyle namaz için kan lekesi olan elbiseyle namaz yazısına bakılabilir. Pratikte kanama durduktan sonra yara temizlenir, gerekirse sargı yapılır ve abdest alınır. Mezhep görüşünde şüphe varsa, kişi yaşadığı ülkenin resmî dinî otoritesinin fetvasını esas alabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Burun kanaması abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebinde kan burun deliğinden dışarıya akarsa abdest bozulur. Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde kan abdesti bozmaz. Hanbelîlerde ise çok miktarda kan çıkması bozar.

Diş kanaması abdesti bozar mı?

Hanefîlere göre tükürüğe karışan kan, tükürüğün rengini kana çevirecek ölçüdeyse abdesti bozar. Tükürük kanın rengini bastırıyorsa, yani sarımsı ya da şeffafsa bozmaz.

Küçük bir yara kanaması abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebinde kan yaranın bulunduğu yerden dışa doğru akarsa bozar; yara üzerinde kalıp akmayan nokta kan bozmaz. Çok az miktar, iğne ucu kadar, akmayan kan abdesti bozmaz.

Kanamalı kişi abdest almadan namaz kılabilir mi?

Mezhebe göre değişir. Şâfiî ve Mâlikîlere göre kan abdesti bozmadığı için abdest yenilenmez; ancak kanlı elbise ile namaz kılmak ayrıca necaset hükümlerine tabidir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Taharet; İbn Mâce, Taharet; Buhârî, Vudû'; İbn Kudâme, el-Muğnî; Serahsî, el-Mebsût; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kan" ve "Abdest" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Ebû Dâvûd, Taharet; İbn Mâce, Taharet
  2. Buhârî, Vudû'
  3. İbn Kudâme, el-Muğnî
  4. Serahsî, el-Mebsût
  5. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kan" ve "Abdest" maddeleri

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.