Telefon Zil Sesi Olarak Müzik, İlahi veya Ayet Kullanmak

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Kur'an ve ezanın zil sesi yapılması neden sakıncalı görülür?
İlahi ve müzikli zil sesleri
Mescitte ve namazda telefon

Telefon zil sesi için müzik, ilahi, ezan ya da ayet seçmek konusunda âlimler genellikle ihtiyatlı davranır. Ayet ve ezan gibi kutsal metinler, her an ve her yerde çalabileceği için saygısızlık riski taşır. Sade bir zil sesi ya da titreşim, en güvenli tercihtir; tercih edilen ses mescitte ve namazda mutlaka kapatılmalıdır.

Kur’an ve ezanın zil sesi yapılması neden sakıncalı görülür?

Kur’an, dinlenirken susmayı ve sükûnetle dinlemeyi gerektirir (A’râf Suresi, 7/204). Telefon her an, tuvalette, toplantıda, eğlence ortamında ya da uyku saatinde çalabilir. Bu durumda ayet, saygı gerektiren bir ortam dışında kesilir ve sık sık çalındığı için alışkanlık nedeniyle değerini yitirir. Ezan için de benzer bir sorun vardır: Zil sesi olarak ezan duyan kişi, namaz vaktinin girdiğini sanabilir, vakit karışıklığı doğabilir. Bu nedenle Diyanet ve birçok fetva kurulu bu uygulamayı tavsiye etmez.

İlahi ve müzikli zil sesleri

Müzik konusunda mezheplerin görüş ayrılığı olduğu için, müzikli zil sesi için kesin bir hüküm yoktur. Müzikli zil sesi duymak istemeyen kişiler sade bir tını seçebilir. İlahi ise çoğu zaman çalgısız ve dinî duygular içeren sözlerle okunur; fakat bu da bazı ortamlarda uygunsuz kaçabilir (cenaze evi, toplantı, mescit gibi). Ölçü olarak şu üç soru sorulabilir: Zil sesi duyulduğunda çevredekileri rahatsız eder mi? İçeriği saygısız kullanıma açık mıdır? Alışkanlık yaratarak kutsal sözleri sıradanlaştırır mı?

Mescitte ve namazda telefon

Camide ve namaz sırasında telefonun çalması, hem kişinin hem cemaatin huşûunu bozar. Mescitte telefon sesinin kapatılması gerekir; mescitte telefon kullanımı ve adap yazısı bunu ayrıntılı anlatır. Namaz sırasında telefon çalarsa ne yapılacağı için namazda telefon çalarsa yapılacaklar yazısına bakılabilir; çalan telefonu kapatmak için aşırı hareket yapılırsa namaz bozulabilir. Kısa ve tek elle yapılan hareketler ise genellikle namazı bozmaz; bu konuda mezhep ayrıntıları vardır.

Pratik tercih: kontrol listesi

Telefonu camiye girmeden önce sessize ya da uçak moduna alın.
Zil sesini sade ve kısa bir ton olarak seçin.
Ayet, ezan ve dua seslerini bildirim sesi yapmaktan kaçının.
Kutsal ses dosyalarını dinlemek için ayrı bir uygulama kullanın; çalma düğmesini kendiniz kontrol edin.
Bekleme müziği (çağrı karşılama tonu) seçiminde de aynı ölçüyü uygulayın.

Örnek senaryo: toplantıda çalan telefon

Bir yönetici, telefonunun zil sesi olarak bir ilahiyi seçmişti. Önemli bir toplantı sırasında telefon çaldı; ilahi herkesin duyacağı biçimde yükseldi ve toplantı kesildi. Çalışanlar gülümsedi, bir kısmı rahatsız oldu. Yönetici, ilahiyi böyle bir ortamda çalmasının hem toplantıya hem ilahinin kutsiyetine uygun düşmediğini fark edip sade bir tona geçti. Bu örnek, niyet iyi olsa da ortam ve zamanın uygunluğunun gözetilmesi gerektiğini gösterir.

Çocuklar ve gençler için

Gençler, sevdikleri müzik parçalarını zil sesi yapmaya meyleder. Ebeveyn, sözleri müstehcen ya da dinî değerleri alaya alan parçaların zil sesi yapılmaması için nazikçe konuşabilir. Dinî sesleri zil yapmak isteyen gence ise saygı ve zamanlama konularını anlatarak, titreşim ya da sade tonla da aynı gayeye ulaşabileceği söylenebilir.

Bekleme sesi ve çağrı karşılama

Çağrı beklerken arayanın duyduğu ses (çağrı karşılama tonu) için de aynı ilke geçerlidir. Arayan kişi bu sesi her an duyar; tonun içeriği müstehcen değilse mubah, dinî bir metinse saygıya aykırı bir ortama düşmemesi şartıyla sakıncasızdır. Ancak ayet ve dua metinlerini ticari bir hizmet kapsamında sunmak, ücretli abonelikle bağlamak, ayrıca değerlendirilmelidir. Karar vermeden önce abonelik şartlarını ve ücretlendirmeyi iyice okumak gerekir.

Müzik ve zil sesi konusundaki görüş farkı

Müzik dinlemenin hükmü, mezhepler arasında ve çağdaş âlimler arasında tartışmalıdır; konunun genel çerçevesi müzik dinlemek hakkındaki âlimlerin görüş farkları yazısında anlatılmıştır. Bazı âlimlere göre çalgılı müzik haramdır, bu nedenle zil sesi olarak seçilmesi de sakıncalıdır. Müziği caiz görenler ise telefonun sürekli ve istemsiz çaldığını, bunun da kalabalık ortamlarda başkalarını rahatsız edebileceğini vurgular. Her iki görüş de sade bir tonun yeterli ve güvenli olduğunu kabul eder.

Saygı ve alışkanlık: Kur’an’ın hakkı

Kur’an’ı tilavet ederken ya da dinlerken abdestli olmak, temiz bir yerde bulunmak ve dikkat kesilmek gerekir; bu, mushafa dokunmak için abdest şartı gibi ayrıntılarla da bağlantılıdır. Mushafa dokunmak için abdest gerektiği görüşü yaygın olsa da dinlemek için abdest şart değildir. Yine de kutsal sözün telefon sesine dönüşmesi, bu hassasiyeti zayıflatır. Abdestsiz telefondan mushafa dokunmak yazısında dijital Kur’an kullanımına ilişkin ölçüler verilmiştir. Zil sesi ile ilgili tercihler, aynı saygı ilkesinin bir uzantısıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Telefon zil sesi olarak ezan kullanılır mı?

Çoğu âlim ve Diyanet bunu tavsiye etmez; vakit karışıklığı ve saygısızlık riski vardır. Sade bir zil sesi tercih edilmelidir.

İlahi zil sesi yapmak günah mı?

Çalgısız ve temiz içerikli ilahi için kesin bir yasak yoktur. Ancak uygunsuz ortamlarda çalması saygısızlık olabileceğinden, sade ton daha güvenlidir.

Ayet zil sesi olursa tuvalette çalması günah mı?

Kasıtlı olmasa bile kutsal söz tuvalet gibi uygunsuz ortamlarda duyulabileceği için sakıncalıdır. Bu yüzden ayetin zil sesi yapılması tavsiye edilmez.

Camide telefon çalarsa ne yapmalıyım?

En kısa sürede, mümkünse tek hareketle sessize alınmalı ya da kapatılmalıdır. Namazdaysanız çok hareket etmeden kapatmaya çalışın.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 2 Kasım 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ezan" ve "Mescid" maddeleri; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Hükümler arşivi (diyanet.gov.tr); A'râf Suresi 204. ayet (Diyanet Meali)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →