Şeytan Taşlama Nasıl Yapılır? Cemreler, Günler ve Vakitler
Şeytan taşlama (remy-i cimâr) hangi günlerde, kaç taşla ve hangi vakitte yapılır? Vekâletle taş atma, güvenlik tedbirleri ve taşlamanın manevi anlamı.
- Taşlamanın Dayanağı ve Anlamı
- Gün Gün Taşlama Takvimi
- Taşlama Vakitleri
Şeytan taşlama, kurban bayramı günlerinde Mina’da bulunan Küçük, Orta ve Akabe cemrelerine yedişer küçük taş atmaktır; haccın vaciplerindendir. Bayramın ilk günü yalnızca Akabe cemresine yedi taş, ikinci ve üçüncü günler her üç cemreye yedişerden yirmi birer taş atılır. Böylece toplam kırk dokuz taş atılmış olur. Dördüncü gün de Mina’da kalanlar yirmi bir taş daha atar ve toplam yetmişe ulaşır.
Taşlamanın Dayanağı ve Anlamı
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Veda Haccı’nda cemrelere taş atmış ve “Hac ibadetinizi benden öğrenin.” buyurmuştur (Müslim, Hac). Rivayetlere göre Hz. İbrahim (a.s.), oğlunu kurban etme imtihanında kendisini vazgeçirmeye çalışan şeytanı bu noktalarda taşlamıştır. Cemre denilen yerlerde şeytanın kendisi bulunmaz; atılan her taş, kulun şeytana, nefsin kötü arzularına ve günaha götüren her şeye karşı duruşunun sembolüdür. Bu yüzden öfkeyle, bağırarak, büyük taş veya terlik fırlatarak taşlama yapmak ibadetin ruhuna aykırıdır.
Gün Gün Taşlama Takvimi
- Bayramın 1. günü (10 Zilhicce): Yalnızca Akabe cemresine (Büyük Şeytan) yedi taş atılır. İlk taşla birlikte telbiye kesilir. Ardından kurban kesilir, tıraş olunur ve ihramdan çıkılır.
- Bayramın 2. günü (11 Zilhicce): Sırasıyla Küçük, Orta ve Akabe cemrelerine yedişer taş atılır.
- Bayramın 3. günü (12 Zilhicce): Aynı sırayla yine yirmi bir taş atılır. Bu günün ardından Mina’dan ayrılmak caizdir.
- Bayramın 4. günü (13 Zilhicce): Dördüncü günün fecrinde hâlâ Mina’da bulunanların o gün de taşlama yapması vacip olur.
Kur’an-ı Kerim bu ruhsatı şöyle bildirir: “Kim iki günde acele edip dönerse ona günah yoktur; kim de geri kalırsa ona da günah yoktur.” (Bakara Suresi, 2/203)
Taşlama Vakitleri
Hanefi mezhebine göre vakitler şöyledir:
- Birinci gün: Fecrin doğuşundan ertesi günün fecrine kadardır. Güneşin doğuşu ile zeval arası sünnet vakittir.
- İkinci ve üçüncü günler: Zevalden (öğle vaktinin girişinden) ertesi günün fecrine kadardır. Ebû Hanîfe’den gelen bir rivayete göre bu günlerde zevalden önce de taş atılabilir. Günümüzdeki aşırı kalabalık ve can güvenliği sebebiyle Din İşleri Yüksek Kurulu bu rivayetle amel edilebileceğini belirtmiştir.
- Dördüncü gün: Fecirden güneş batıncaya kadardır.
Vaktinde atılamayan taşlar, dördüncü günün gün batımına kadar kaza edilebilir; ancak Ebû Hanîfe’ye göre gecikme sebebiyle dem gerekir, İmam Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed’e göre ise kaza edilince ceza gerekmez. Hiç atılmazsa dem vaciptir.
Taş Nasıl Atılır?
- Taşlar nohut veya bakla büyüklüğünde olmalıdır.
- Her taş ayrı ayrı atılır. Yedi taşı bir defada atmak tek taş yerine geçer.
- Her taş atılırken “Bismillâhi Allâhü ekber” denir.
- Taşın cemreyi çevreleyen havuza düşmesi yeterlidir; direğe (duvara) isabet etmesi şart değildir. Havuzun dışına düşen taş sayılmaz, yerine yenisi atılır.
- Küçük ve Orta cemreye taş attıktan sonra kenara çekilip kıbleye dönerek dua etmek sünnettir. Akabe cemresinden sonra dua için beklenmez.
Vekâletle Taş Atma
Yürüyemeyecek kadar hasta, çok yaşlı veya engelli olanlar ile izdihamdan zarar görmesinden ciddi şekilde korkulan kimseler, taşlarını bir başkasına vekâleten attırabilir. Vekil önce kendi taşlarını, sonra vekâlet verenin taşlarını atar. Sırf kalabalıktan çekinmek veya üşenmek geçerli bir mazeret değildir; gece saatleri gibi tenha vakitler tercih edilerek bizzat atmak gerekir.
Güvenlik İçin Pratik Tavsiyeler
Cemerat köprüsü günümüzde çok katlı ve tek yönlü akışa göre düzenlenmiştir. Yine de şu tedbirler önemlidir:
- Kafilenizin belirlenen saatinde ve grup hâlinde hareket edin.
- Yanınıza çanta, şemsiye, bavul gibi hareketi zorlaştıran eşyalar almayın.
- Akış yönünün tersine yürümeyin; düşen eşyanızı almak için eğilmeyin.
- Bol su için; sıcak saatlerde başınızı koruyun (ihramdan çıkmış olan erkekler şapka kullanabilir).
- Kaybolma ihtimaline karşı çadır numaranızı ve görevli telefonunu üzerinizde taşıyın.
Taşlamada Sık Yapılan Hatalar
Taşları yıkamak gerektiğini zannetmek, cemreye hakaret ederek bağırmak, yedi taşı avuçla bir kerede savurmak ve taşın direğe değmesi için kalabalığın içine girmeye çalışmak yaygın yanlışlardandır. Taşları yıkamanın sünnette bir yeri yoktur. Önemli olan sakin bir şekilde, her taşta tekbir getirerek ve taşın havuza düştüğünden emin olarak ibadeti tamamlamaktır.
Mina’da Gecelemek
Taşlama günlerinde geceleri Mina’da kalmak Hanefi mezhebine göre sünnet, diğer üç mezhebe göre vaciptir. Mazeretsiz olarak Mina dışında gecelemek Hanefilere göre mekruhtur; ceza gerektirmez. Mina günleri, Kur’an’ın ifadesiyle “sayılı günlerde Allah’ı anma” (Bakara Suresi, 2/203) günleridir; teşrik tekbirleri, zikir ve dua ile değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Taşlamada sıra bozulursa ne olur?
Küçük, Orta, Akabe sıralamasına uymak Hanefi mezhebinde sünnettir. Sıra bozulmuşsa taşlama geçerlidir; mümkünse sıraya uygun biçimde yeniden yapmak daha iyidir. Şafii mezhebinde ise bu sıra şarttır.
Kadınlar gece taş atabilir mi?
Evet. Taşlama vakti ertesi günün fecrine kadar devam ettiğinden kadınlar, yaşlılar ve kalabalıktan etkilenenler akşam ve gece saatlerinde taşlarını atabilirler; bunda bir kerahet de yoktur.
Eksik taş atan kişiye ne gerekir?
Bir günde atılması gereken taşların yarıdan azını eksik bırakan kişi, her eksik taş için bir fitre miktarı sadaka verir. Bir günün taşlarının çoğunu veya tamamını terk eden kişiye ise dem gerekir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/203); Müslim, Hac; Buhârî, Hac; Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Cemre” maddesi
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Bakara Suresi (2/203)
- Müslim, Hac
- Buhârî, Hac
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Hac İlmihali
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Cemre” maddesi
İlgili Yazılar
Siyer ve İslam TarihiSurre Alayı Nedir? Osmanlı’nın Mekke ve Medine’ye Hizmeti
Surre Alayı nedir, ne zaman ve nasıl yola çıkardı? Osmanlı'nın Haremeyn'e gönderdiği hediyeler, hac yolu güvenliği ve Hicaz…
Hac ve UmreHac Kimlere Farzdır? Haccın Farz Olmasının Şartları Nelerdir?
Hac kimlere farzdır, hangi şartlar aranır? Yükümlülük ve eda şartlarını, borçlunun ve hastanın durumunu, haccı ertelemenin hükmünü sade…
Hac ve Umreİhramdan Nasıl Çıkılır? Saç Tıraşı (Halk ve Taksir) Hükümleri
İhramdan çıkmak için saç tıraşı nasıl yapılır? Halk ve taksir farkı, kadınların saç kısaltma ölçüsü, tıraşın zamanı, yeri…
Hac ve UmreArafat Vakfesi Nasıl Yapılır? Vakti, Şartları ve Arefe Duaları
Arafat vakfesi haccın en önemli rüknüdür. Vakfenin vakti, geçerlilik şartı, cem-i takdim namazı, arefe günü okunacak dualar ve…
Hac ve UmreMina Günleri: Mina’da Geceleme Hükmü ve Günlük Program
Terviye günü ve teşrik günlerinde Mina'da ne yapılır? Mina'da gecelemenin hükmü, erken ayrılma (nefr) ve hacıların gün gün…
Hac ve UmreUmre ile Hac Arasındaki Farklar Nelerdir? Karşılaştırmalı Rehber
Hac ile umre arasındaki farklar nelerdir? Hüküm, zaman, farz ve vacipler, Arafat vakfesi, kurban ve süre bakımından iki…