Tilavet Secdesi Nasıl Yapılır? Kur’an’daki 14 Secde Ayeti
Kur'an okurken secde ayetine gelince ne yapılır? Tilavet secdesinin hükmü, yapılışı, 14 secde ayetinin listesi, namazda ve dinleyende uygulanışı.
Tilavet secdesi, Kur’an’daki secde ayetlerinden birini okuyan veya işiten kişinin yaptığı tek bir secdedir. Hanefî mezhebine göre vaciptir; Şâfiî mezhebinde ise sünnettir. Yapılışı kısaca şöyledir: Abdestli olarak kıbleye dönülür, niyet edilir, ellerini kaldırmadan “Allâhu ekber” diyerek secdeye varılır, üç defa “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denir ve tekbirle kalkılır. Tilavet secdesinde tahiyyat okunmaz ve selam verilmez.
Delili ve fazileti
Abdullah b. Ömer (r.a.), Resûlullah’ın (s.a.v.) secde ayeti bulunan bir sureyi okuduğunda secde ettiğini, yanındakilerin de secde ettiğini, hatta bazılarının alnını koyacak yer bulamadığını anlatır (Buhârî; Müslim). Ebû Hüreyre’den gelen bir hadiste ise insanoğlu secde ayetini okuyup secde ettiğinde şeytanın ağlayarak uzaklaştığı ve “Âdemoğluna secde emredildi, secde etti; ona cennet var. Bana emredildi, isyan ettim; bana ateş var” dediği bildirilir (Müslim).
Kur’an’daki secde ayetleri
Hanefî mezhebine göre Kur’an’da on dört secde ayeti vardır. Ülkemizde basılan mushaflarda bu ayetlerin yanında genellikle bir işaret bulunur.
- A‘râf Suresi (7/206)
- Ra‘d Suresi (13/15)
- Nahl Suresi (16/50)
- İsrâ Suresi (17/109)
- Meryem Suresi (19/58)
- Hac Suresi (22/18)
- Furkân Suresi (25/60)
- Neml Suresi (27/26)
- Secde Suresi (32/15)
- Sâd Suresi (38/24)
- Fussilet Suresi (41/38)
- Necm Suresi (53/62)
- İnşikâk Suresi (84/21)
- Alak Suresi (96/19)
Şâfiî mezhebinde Sâd Suresi’ndeki secde, tilavet secdesi değil şükür secdesi sayılır; buna karşılık Hac Suresi’nin 77. ayetinde ikinci bir secde kabul edilir. Böylece Şâfiîlerde de sayı on dörttür.
Adım adım yapılışı
- Namaz için gerekli şartlar tilavet secdesi için de gereklidir: abdest, avret yerlerinin örtülmesi, kıbleye yönelmek.
- “Niyet ettim Allah rızası için tilavet secdesi yapmaya” diye kalben niyet edilir.
- Eller kaldırılmadan “Allâhu ekber” denilerek secdeye gidilir. Ayakta iken secdeye varmak müstehaptır; oturuyorsa oturduğu yerden de yapılabilir.
- Secdede en az üç defa “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denir.
- “Allâhu ekber” diyerek secdeden kalkılır. Secdeden kalktıktan sonra “Ğufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr” (Bakara Suresi, 2/285) demek güzel görülmüştür.
Kimlere vacip olur?
- Secde ayetini okuyana; sessiz okusa bile.
- Secde ayetini okuyan birinden işitene; dinlemeye niyet etmemiş olsa bile.
- Hayız veya nifas hâlindeki kadına, bu hâldeyken işittiği ayet sebebiyle secde vacip olmaz.
Hoparlörden canlı yayınlanan okuyuş canlı okuma gibidir. Kayıttan dinlenen tilavette ise çağdaş âlimlerin çoğu secdeyi vacip görmez, fakat yapılmasını güzel sayar.
Namazda secde ayeti okunursa
Namazda secde ayeti okununca en güzeli hemen secdeye gidip kalkmak ve kıraate devam etmektir. Secde ayetinden sonra en fazla iki üç ayet daha okunup hemen rükûa gidilirse, rükû ve namazın secdesi niyetle tilavet secdesinin yerine geçer. Namazda okunan secde ayetinin secdesi namazın içinde yapılmalıdır; namazdan sonraya bırakılamaz.
Sık Sorulan Sorular
Aynı secde ayetini birkaç kez okursam kaç secde yapmalıyım?
Aynı ayet aynı mecliste tekrar tekrar okunursa bir secde yeterlidir. Farklı secde ayetleri okunursa her biri için ayrı secde gerekir.
Tilavet secdesini hemen yapmak şart mı?
Namaz dışında okunan ayetin secdesini hemen yapmak daha faziletlidir, ancak geciktirmek de caizdir. Birikmiş secdeler, uygun bir vakitte kaza edilir. Güneşin doğuşu, tam tepede olduğu ve batışı gibi kerahet vakitlerinde yapılmaz.
Mukabelede hafızın okuduğu secde ayetlerinde ne yapılır?
Mukabeleyi dinleyen herkes, hafızla birlikte secde eder. Dinleyenlerin abdestli olmaları bu yüzden de önemlidir; abdesti olmayan, secdeyi sonra kaza eder.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: A‘râf Suresi (7/206) ve diğer secde ayetleri; Bakara Suresi (2/285); Buhârî; Müslim (İbn Ömer'in tilavet secdesi rivayeti); Müslim (secde eden insan karşısında şeytanın ağlaması); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- A‘râf Suresi (7/206) ve diğer secde ayetleri
- Bakara Suresi (2/285)
- Buhârî; Müslim (İbn Ömer'in tilavet secdesi rivayeti)
- Müslim (secde eden insan karşısında şeytanın ağlaması)
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler
İlgili Yazılar
Mübarek ZamanlarKandil Gecesi Kaza Namazı mı, Nafile Namaz mı Kılınmalı?
Kaza borcu olan kişi kandil gecesinde nafile mi, kaza mı kılmalı? Hanefi ve Şafii görüşlerini, kaza namazının kılınışını…
Soru – Cevapİslam’da Eti Yenen ve Yenmeyen Hayvanlar Nelerdir? Tam Liste
Koyun, sığır, deve, tavuk gibi hayvanlar helal; domuz, yırtıcılar ve pençeli kuşlar haramdır. At, tavşan ve diğer hayvanların…
İbadet RehberiTilavet Secdesi Nasıl Yapılır? Secde Ayetleri ve Hükümleri
Tilavet secdesi nedir, abdestsiz yapılır mı? Kur’an’daki 14 secde ayeti, namaz içinde ve dışında secdenin yapılışı, dinleyen ve…
Kur'an ve TefsirKur’an Okurken Huşu ve Tedebbür Nasıl Sağlanır? 8 Pratik Adım
Kur'an okurken aklınız dağılıyor mu? Tedebbür ne demek, Peygamberimiz nasıl okurdu? Huşu ile ve anlayarak okumak için ayet…
İbadet RehberiCuma Namazı Kimlere Farzdır? Vücûb ve Sıhhat Şartları Rehberi
Cuma namazı kimlere farzdır, kimler muaftır? Hanefi fıkhına göre vücûb ve sıhhat şartlarını, kadın, yolcu, hasta ve yaşlıların…
Kur'an ve TefsirKur’an’da Sabrın Çeşitleri ve Sabr-ı Cemîl Ne Anlama Gelir?
Kur'an'a göre sabır pasif bir bekleyiş değildir. İbadette, günaha karşı ve musibette sabrı, Hz. Yakub'un sabr-ı cemîlini ayetler…