Kerahat Vakitlerinde Kaza Namazı Kılınır mı? Mezhep Görüşleri

Kerahat vakitleri, güneşin doğarken, tam tepede iken ve batarken namaz kılmanın hoş karşılanmadığı zamanlardır. Hanefî mezhebine göre bu üç vakitte farz kaza namazı, vacip, nafile ve cenaze namazı kılınmaz; o günün ikindisi güneş batarken kılınabilir. Şâfiî ve diğer mezheplerde ise sebebi olan namazlar (kaza, tahiyyetü’l-mescid gibi) bu vakitlerde de kılınabilir.

Kerahat vakitleri hangileridir?

Hz. Peygamber, güneşin doğarken yükselinceye kadar, tam tepede iken zevale kadar ve batmaya yaklaşırken batıncaya kadar namaz kılmayı yasaklamıştır. Ukbe b. Âmir’den rivayet edilen hadiste üç vakit, bu zamanlarda namaz kılmanın ve ölülerin gömülmesinin hoş görülmediği vakitler olarak sayılır (Müslim, Müsâfirîn). Bu vakitler, kısa süreli olup güneşe tapan topluluklarla benzeşmeyi önlemek amacıyla konmuş sayılır. Takvimlerde doğuştan yaklaşık 45-50 dakika (bir mızrak boyu yükselmesine kadar), zevalden önceki kısa süre ve batıştan önce güneşin sararıp gözle bakılabilir hâle gelmesinden batışa kadar olan süre kerahat vakitleri olarak gösterilir.

İki ek kerahat durumu

Hanefî mezhebinde vaktin yanı sıra bazı özel durumlarda da nafile kılmak mekruh sayılır: sabah namazı farzından sonra güneş doğuncaya kadar ve ikindi farzından sonra güneş batıncaya kadar nafile namaz kılmak. Bu iki zamanda yalnızca kaza farzları, vacipler ve cenaze namazı kılınabilir. Hadiste “Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar, ikindiden sonra güneş batıncaya kadar namaz yoktur” buyrulur (Buhârî, Mevâkît; Müslim, Müsâfirîn). Dolayısıyla Hanefî fıkhında kerahat vakitleri iki türlüdür: üç vakit boyunca hiçbir namaz kılınmayan (kerahat-ı şedîde) ve iki vakitte nafile kılınmayan (hafîf kerahat). Bu ayrım uygulamada önem taşır.

Hanefî mezhebine göre hükümler

• Doğuş, zeval ve batış vakitleri: Farz kaza namazı, vacip (vitir kazası), nafile, cenaze namazı (daha önce hazır edilmiş cenaze vakitte ise) ve tilavet secdesi kılınmaz. Vakit çıkınca kılınır.
• O günün ikindisi: Batışa yakın sararma vaktinde kılınabilir, ancak geciktirmek kerahetle kılmak anlamına gelir.
• Sabahtan sonra ve ikindiden sonra: Nafile mekruhtur; farz kaza, vacip ve cenaze serbesttir.
• Tavaf namazı: Kâbe’de tavaf sonrası iki rekât namaz, hadise dayanılarak her vakitte cevaz bulmuştur.

Hanefî fıkhında bu hükümler, Ukbe b. Âmir hadisinin genel yasak ifadesine dayanır. Farzın kazasının bile bu vakitlerde kılınmaması, yasağın genel olması nedeniyledir.

Şâfiî ve diğer mezheplerin görüşü

Şâfiî mezhebine göre kerahat vakitlerinde sebebi olan namazlar kılınabilir: kaza namazları, tahiyyetü’l-mescid, tavaf namazı, cenaze namazı ve güneş tutulması namazı gibi. Sebepsiz nafile ise yasaktır. Gerekçeleri, Hz. Peygamber’in “Kim bir namazı unutur veya uyuyakalırsa hatırladığı zaman kılsın” hadisinin (Müslim, Mesâcid) kaza için vakit kısıtlaması koymamasıdır. Mâlikî ve Hanbelî mezhepleri de kaza ve sebepli namaz konusunda benzer rahatlık gösterir, ancak ayrıntılarda farklılıklar vardır. Bu nedenle kerahat vakitlerinde kaza namazı için mezhepler arasında fark bulunur; Hanefî olan kişi vakit çıkınca kılar, Şâfiî olan hemen kılabilir. Sabah namazına kalkamama gibi durumlarda bu fark pratik önem kazanır; ilgili yazı için sabah namazına kalkamamak okunabilir.

Kerahat vaktini nasıl bilelim?

Güneşin doğuş saatini takvimden öğrenmek ve doğuştan yaklaşık 45-50 dakika sonrasını (güneşin bir mızrak boyu yükseldiği vakit) kerahat bitişi olarak kabul etmek yaygın uygulamadır. Zeval ise öğle vaktinin girmesinden önceki kısa süredir; takvimdeki öğle ezanından yaklaşık 40-45 dakika öncesinden başlar. Akşam kerahati, ikindi vakti içinde güneşin sararmaya başladığı zamandır; takvimlerde akşam ezanından yaklaşık 45-50 dakika önce başlayan süre olarak gösterilir. Bu süreler bölgeye ve mevsime göre değişir. Takvim ve uygulamalardaki kerahat uyarıları bu hesaplamayı kolaylaştırır. Vakit hesabı için namaz vakitleri nasıl hesaplanır yazısına bakılabilir.

Uygulama ve öneriler

Kerahat vakitlerini bilmek, kaza namazı kılacak kişi için planlama kolaylığı sağlar. Kaza için uygun zamanlar, kerahat vakitleri dışındaki tüm vakitlerdir; örneğin sabah güneş yükseldikten sonra, öğle ile ikindi arası veya yatsıdan sonra. Kaçırılan namazı hatırlayan Hanefî kişi, vakit kerahat içindeyse kerahat bitene kadar bekler. Özellikle ikindiyi kaçıran kişi için batıştan hemen önce kılmak caizdir, fakat mekruhtur. Bu hükümlerin hikmeti, ibadette düzen ve vakit bilincinin korunmasıdır. İkindi vaktinin mezhep farkları için ikindi namazının vakti, akşam için akşam namazı, yatsı için yatsı namazının son vakti yazıları okunabilir. Namazda okunan sureler için namazda okunan sureler ve dualar ve namazda Kur’an okumak yazıları da faydalıdır.

Sonuç

Kerahat vakitleri, üç belirli zamanda namaz kılmanın hoş karşılanmadığı süreleri ifade eder. Hanefî mezhebi bu vakitlerde kaza ve nafileyi kılmaz, diğer mezhepler ise sebepli namazlara cevaz verir. Kişi kendi mezhebine uymalı, vakit takvimini bilmeli ve kaza namazını kerahat dışı uygun bir zamanda kılmaya özen göstermelidir.

Pratik rehber

Kaza namazı borcu olan biri için en sağlıklı yol, kerahat vakitlerini çıkardıktan sonra kalan zaman dilimlerinde düzenli bir plan yapmaktır. Örneğin her gün sabah güneş yükseldikten sonra bir vakit, öğle ile ikindi arasında bir vakit ve yatsıdan sonra bir vakit kaza kılmak mümkündür. Kerahat vaktine yakalanan kişi, nafile yerine zikir, istiğfar veya Kur’an okuyarak bu süreyi değerlendirebilir. Böylece hem fıkhî ölçüye uyulur hem de zaman boşa geçmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Kerahat vakitleri hangileridir?

Güneşin doğarken yükselinceye kadar, tam tepede iken ve batarken batıncaya kadar olan üç vakittir.

Kerahat vaktinde kaza namazı kılınır mı?

Hanefî mezhebinde kılınmaz; vakit çıkınca kılınır. Şâfiî ve diğer mezheplerde sebebi olan namaz kılınabilir.

Güneş batarken ikindi kılınır mı?

O günün ikindisi sararma vaktinde de kılınabilir; ancak mekruh olduğu için geciktirmemek gerekir.

Bu vakitlerde nafile kılınır mı?

Hayır. Nafile kılmak mekruhtur; tavaf namazı gibi özel durumlar hariçtir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 1 Kasım 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Mevâkît; Müslim, Müsâfirîn; Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Salât; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Kerâhat Vakitleri" maddesi; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr; el-Mevsılî, el-İhtiyâr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →