Teyemmüm Nedir, Ne Zaman Yapılır?

Teyemmüm, su bulunmadığı veya kullanılamadığı durumlarda, toprak cinsinden temiz bir yüzeye elleri sürerek yüzü ve kolları meshetmek suretiyle yapılan temizliktir. Bu hüküm, Nisâ ve Mâide sûrelerinde açıkça bildirilmiştir ve dinin getirdiği bir kolaylıktır.

Teyemmümün câiz olduğu durumlar

1. Suyun bulunmaması. Abdest veya gusül için yeterli su bulunmaması hâli. Fıkıh kitaplarında, çevrede yaklaşık bir mil (yaklaşık iki kilometre) mesafede su bulunmaması ölçü olarak zikredilmiştir.
2. Suya ulaşmanın mümkün olmaması. Suyun bir kuyuda olup çıkarma aracının bulunmaması, yolun tehlikeli olması, düşman veya vahşi hayvan korkusu gibi durumlar.
3. Suyu kullanmanın sağlığa zarar vermesi. Hastalığın artması, iyileşmenin gecikmesi veya ciddi bir zarar ihtimali. Bu, hekimin görüşüyle belirlenir; kişinin kendi tahmini yeterli değildir.
4. Suyun ihtiyaç için gerekli olması. Elde bulunan az suyun içme, yemek yapma veya hayvanı sulama için gerekli olması.
5. Vaktin darlığı. Cenaze namazı veya bayram namazı gibi kaçırılması telafi edilemeyecek bir namazda, abdest alacak vaktin bulunmaması. Beş vakit namaz için bu gerekçe geçerli değildir.
6. Suyun kullanılmasının aşırı güç olması. Şiddetli soğuk, ısıtma imkânının bulunmaması gibi durumlar.

Teyemmüm neyin yerine geçer?

Teyemmüm, hem abdestin hem guslün yerine geçer. Teyemmüm eden kişi namaz kılar, Kur’an okur, tavaf eder. Gusül gerektiren hâlde teyemmüm eden kişi de aynı şekilde ibadet edebilir; su bulunduğunda gusleder.

Hangi hâllerde teyemmüm câiz değildir?

• Su mevcut ve kullanılabilir durumdayken, sadece kolaylık olsun diye teyemmüm etmek câiz değildir.
• Suyun soğuk olması tek başına yeterli bir sebep değildir; ısıtma imkânı varken teyemmüm edilmez.
• Beş vakit namazda vaktin daralmış olması, teyemmüm sebebi sayılmaz; kişi abdest alır, namazı kaza eder.

Neyle teyemmüm yapılır?

Toprak cinsinden temiz olan her şeyle teyemmüm yapılabilir: toprak, kum, taş, kireç, tuğla, seramik, mermer, çimento, üzerinde toz bulunan duvar. Cam, demir, tahta, plastik gibi toprak cinsi olmayan maddelerle teyemmüm câiz olmaz. Şâfiî mezhebinde ise yalnızca toz kaldıran toprakla teyemmüm câizdir; bu mezhepte taş veya mermer yeterli görülmez.

Nasıl yapılır?

Teyemmümün uygulanışı ve adımları için Teyemmüm Nasıl Yapılır sayfasına bakabilirsiniz.

Kendi durumunuzun teyemmüm için geçerli bir sebep sayılıp sayılmadığını öğrenmek için müftülüğe veya Diyanet Alo 190 Fetva Hattı’na danışmanız tavsiye edilir.

Sık Sorulan Sorular

Teyemmüm hangi durumlarda yapılır?

Su bulunmadığında, suya ulaşmak mümkün olmadığında, suyu kullanmak sağlığa zarar verdiğinde veya su içme gibi zaruri ihtiyaçlar için gerektiğinde teyemmüm yapılır.

Teyemmüm gusül yerine geçer mi?

Geçer. Gusül gerektiren hâlde teyemmüm eden kişi namaz kılabilir; su bulunduğunda gusletmesi gerekir.

Suyun soğuk olması teyemmüm için yeterli sebep mi?

Tek başına yeterli değildir. Isıtma imkânı varsa teyemmüm câiz olmaz; sağlığa ciddi zarar verecek bir soğuk ise durum değişir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 · Kaynaklar: Nisâ 4/43; Mâide 5/6; Buhârî, Teyemmüm 1-8; Müslim, Mesâcid 3. Hanefî mezhebi esas alınmış, Şâfiî farkı belirtilmiştir.