Felillâhi’l-Hamdü Rabbi’s-Semâvâti (Câsiye Hamd Ayeti)
Göklerin, yerin ve âlemlerin Rabbi olan Allah'a hamd edildiğini ve büyüklüğün yalnız O'na ait olduğunu bildiren Câsiye Sûresi'nin son ayetleridir.
Arapça Okunuşu
فَلِلَّهِ ٱلْحَمْدُ رَبِّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَرَبِّ ٱلْأَرْضِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
وَلَهُ ٱلْكِبْرِيَآءُ فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ
Felillâhi’l-Hamdü Rabbi’s-Semâvâti (Câsiye Hamd Ayeti) Türkçe Okunuşu
Felillâhi'l-hamdü rabbi's-semâvâti ve rabbi'l-ardı rabbi'l-âlemîn. Ve lehü'l-kibriyâü fi's-semâvâti ve'l-ard, ve hüve'l-azîzü'l-hakîm.
Felillâhi’l-Hamdü Rabbi’s-Semâvâti (Câsiye Hamd Ayeti) Anlamı (Meali)
Hamd, göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve bütün âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Göklerde ve yerde büyüklük yalnız O'nundur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.
Fazileti ve Ne Zaman Okunur?
Câsiye Sûresi'nin son iki ayeti, kıyamet ve hesap sahnelerinin anlatılmasından sonra Allah'a hamd ve O'nun büyüklüğünün ilanı ile sûreyi tamamlar. Ayetler, hamdin ve kibriyânın yalnız Allah'a ait olduğunu bildirir. Müslim'de yer alan kudsî bir hadiste Allah'ın “Büyüklük benim örtümdür” buyurduğu ve bunu kendisiyle paylaşmak isteyeni cezalandıracağı bildirilmiştir. Bu ayetlere özel bir okuma sayısı rivayet edilmemiştir; hamd ve tekbir zikri olarak okunur.
- Ne zaman okunur?
- Hamd ve tesbih zikri sırasında, nimetler karşısında
- Kaç defa?
- Belirli bir sayı yoktur; ihtiyaç duydukça okunur.
- Kaynak türü
- Kur'an-ı Kerim
Câsiye Hamd Ayeti Nedir?
Câsiye Hamd Ayeti, Câsiye Sûresi’nin 36 ve 37. ayetlerinde geçen ve hamdin göklerin, yerin ve âlemlerin Rabbi olan Allah’a ait olduğunu, büyüklüğün de yalnız O’na mahsus bulunduğunu bildiren Kur’an ayetleridir. Bu iki ayet, sûrenin kapanışıdır ve hamd ile tekbiri bir arada içerir.
Bu Ayetler Ne Zaman ve Nasıl Okunur?
Bu ayetler belirli bir vakte bağlı değildir. Kişi bir nimete kavuştuğunda, tabiatın güzelliklerini seyrederken veya namazdan sonra hamd zikri yaparken bu ayetleri okuyabilir. Gökyüzüne bakıp yıldızları, dağları veya denizi seyrederken okunması, ayetin anlamını kalpte daha derin hissettirir. Ezberlemesi kolay iki ayet olduğu için gün içinde sık sık tekrar edilebilir.
Ayetin Anlamı Üzerine
Felillâhi’l-hamd ifadesindeki “fe” harfi, önceki ayetlerde anlatılan hesap ve adaletin bir sonucu olarak hamdin Allah’a ait olduğunu gösterir. Allah her şeyi hikmetle yaratmış ve her şeyin karşılığını adaletle verecektir; bu yüzden övgü O’na aittir. Rabbi’s-semâvâti ve rabbi’l-ardı rabbi’l-âlemîn cümlesinde Rab kelimesinin üç kez tekrar edilmesi, Allah’ın rububiyetinin her alanı kuşattığını vurgular. Ve lehü’l-kibriyâ, gerçek büyüklük, azamet ve yücelik yalnız O’nundur anlamındadır. İnsana yakışan, büyüklük taslamak değil, tevazudur. Ve hüve’l-azîzü’l-hakîm ise Allah’ın hem yenilmez bir güce hem de her işinde hikmete sahip olduğunu bildirir.
Okurken Dikkat Edilecekler
Bu ayetler insana kibirden uzak durmayı öğretir. Hamd eden kişi, sahip olduğu her şeyin Allah’tan olduğunu bilir ve büyüklük iddiasından vazgeçer.
Câsiye Sûresi’nin tamamını okuyup bu ayetlerle bitirmek, sûrenin anlattığı hesap gününden sonra kalbe hamd ve sükûnet verir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Câsiye 45/36-37; Müslim, Birr
Dua ve Zikir hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Dualarla. (2026, 14 Ekim). Felillâhi’l-Hamdü Rabbi’s-Semâvâti (Câsiye Hamd Ayeti). Erişim adresi: https://dualarla.com.tr/dua/fe-lillahil-hamdu-rabbis-semavat/ Felillâhi’l-Hamdü Rabbi’s-Semâvâti (Câsiye Hamd Ayeti) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Felillâhi'l-hamdü ayeti hangi surede geçer?
Bu ayetler Câsiye Sûresi'nin 36. ve 37. ayetleridir. Câsiye Sûresi Kur'an'ın kırk beşinci sûresidir. Bu iki ayet sûrenin son ayetleri olup kıyamet ve hesap gününün anlatılmasının ardından Allah'a hamd ve O'nun büyüklüğünün ilanıyla sûreyi tamamlar.
Bu ayetler ne zaman okunur?
Bu ayetlerin okunması için belirli bir vakit bildirilmemiştir. Bir nimete kavuşulduğunda, tabiatın güzellikleri seyredilirken, namazlardan sonra hamd zikri yapılırken veya kibirden korunmak için okunabilir. Anlamı düşünülerek okunduğunda kalbe huzur ve tevazu verir. Bu yüzden ayetler kibre karşı güçlü bir uyarıdır.
Kibriyâ kelimesi ne demektir?
Kibriyâ, büyüklük, azamet ve yücelik anlamına gelir. Ayette göklerde ve yerde gerçek büyüklüğün yalnız Allah'a ait olduğu bildirilir. Müslim'deki bir kudsî hadiste de büyüklüğün Allah'ın örtüsü olduğu ve kibirlenenin cezalandırılacağı haber verilir. Bu sebeple mümin büyüklüğü yalnız Allah'a verir ve tevazu ile yaşamaya çalışır.
Ayetlerin anlamı nedir?
Ayetlerin anlamı şöyledir: Hamd, göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve âlemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Göklerde ve yerde büyüklük O'nundur. O mutlak güç sahibidir, hikmet sahibidir. Ayetler hamd ile tekbiri bir arada içerir. Bu yüzden zikir olarak tekrarlanması güzeldir.
Kadınlar özel hâlde bu ayetleri okuyabilir mi?
Hanefî âlimlerin görüşüne göre özel hâldeki kadınlar, Kur'an ayetlerini tilavet niyetiyle okuyamazlar; ancak dua, zikir ve övgü niyetiyle okuyabilirler. Bu ayet de dua ve zikir anlamı taşıdığı için bu niyetle okunmasında bir sakınca görülmemiştir. Mushafa dokunmamak gerekir.
Kaynak: Câsiye 45/36-37; Müslim, Birr