İkinci Akabe Biatı: Hicretin Kapısını Açan Gece Buluşması

İkinci Akabe Biatı, peygamberliğin on üçüncü yılında (miladi 622) hac mevsiminde, Mina’da gece gizlice yapılan ve Medineli yetmiş üç erkek ile iki kadının Peygamber Efendimizi (s.a.v.) kendi canlarını ve ailelerini korudukları gibi korumaya söz verdikleri antlaşmadır. Bu biat, Müslümanların Medine’ye hicretinin önünü açmış ve Mekke döneminin sona ermesine giden en önemli adım olmuştur.

Gizli Bir Buluşma

Medine’den gelen hac kafilesi kalabalıktı ve içinde henüz Müslüman olmayanlar da vardı. Bu yüzden Müslümanlar, Peygamberimizle teşrik günlerinin ortasında, gece herkes uyuduktan sonra Akabe’deki vadide buluşmayı kararlaştırdılar. Kâ’b b. Mâlik, kafileden tek tek, “kuşların sessizce süzülmesi gibi” gizlice ayrıldıklarını anlatır. Peygamberimizin yanında, henüz Müslüman olmadığı hâlde yeğeninin işini sağlama almak isteyen amcası Abbas bulunuyordu.

Abbas’ın Uyarısı

İlk sözü Abbas aldı. Muhammed’in kendi kavmi içinde korunduğunu, eğer onu yanlarına alıp sonra yarı yolda bırakacaklarsa şimdiden vazgeçmelerinin daha iyi olacağını söyledi. Medineliler ise “Ey Allah’ın Resûlü, sen konuş; kendin ve Rabbin için dilediğin sözü al” dediler.

Biatın Şartları

Peygamberimiz Kur’an okudu, onları Allah’a davet etti ve şöyle buyurdu: “Kadınlarınızı ve çocuklarınızı neyden koruyorsanız beni de ondan korumanız üzerine size biat ediyorum.” Câbir b. Abdullah’tan gelen rivayette biatın içeriği şöyle aktarılır (Ahmed b. Hanbel, Müsned):

• Neşeli ve isteksiz zamanda dinleyip itaat etmek
• Darlıkta ve bollukta infak etmek
• İyiliği emredip kötülükten sakındırmak
• Allah yolunda hiçbir kınayanın kınamasından korkmadan hakkı söylemek
• Peygamberimiz Medine’ye geldiğinde onu canları, eşleri ve çocukları gibi korumak

Karşılığında ne olacağını soranlara Peygamberimizin cevabı tek kelimeydi: “Cennet.”

“Kan Kanımdır” Sözü

Ebü’l-Heysem b. et-Teyyihân, Yahudilerle aralarında bağlar bulunduğunu, bunları koparacaklarını; Allah zafer verince Peygamberimizin kendilerini bırakıp kavmine dönüp dönmeyeceğini sordu. Resûlullah gülümseyerek, “Hayır; kan kanımdır, yıkım yıkımımdır. Ben sizdenim, siz de bendensiniz” buyurdu. Bu söz, Medine’nin artık onun yurdu olacağının ilanıydı.

On İki Nakip

Biattan sonra Peygamberimiz, kendi kavimlerinden sorumlu olacak on iki nakip (temsilci) seçmelerini istedi. Dokuzu Hazrec’den, üçü Evs’ten seçildi. Aralarında Es’ad b. Zürâre, Sa’d b. Ubâde, Abdullah b. Revâha, Ubâde b. Sâmit, Üseyd b. Hudayr ve Sa’d b. Hayseme vardı. Bu yapı, Medine’de kurulacak düzenin ilk teşkilatlanması sayılır.

Biatta Bulunan İki Kadın

Siyer kaynakları iki kadının adını verir: Nesîbe bint Kâ’b (Ümmü Umâre) ve Esmâ bint Amr (Ümmü Menî’). Ümmü Umâre daha sonra Uhud’da Peygamberimizi korurken yaralanan sahabiyedir. Kadınların bu tarihî sözleşmede yer alması dikkat çekicidir.

Kureyş’in Tepkisi

Sabah olunca Kureyş ileri gelenleri bir buluşma olduğunu duydu ve Medinelilerin konaklarına gelerek hesap sordu. Müşrik Medineliler olaydan haberdar olmadıkları için yemin ederek inkâr ettiler. Kafile yola çıktıktan sonra haber doğrulanınca peşlerine düşüldü; Sa’d b. Ubâde yakalanıp Mekke’ye getirildi, Cübeyr b. Mut’im ve Hâris b. Harb’in araya girmesiyle serbest bırakıldı.

Biatın Sonuçları

1. Hicret izni: Kısa süre sonra Peygamberimiz ashabına Medine’ye hicret etmelerini söyledi ve Müslümanlar küçük gruplar hâlinde göç etmeye başladı.
2. Yeni bir yurt: İlk kez Müslümanlar kendi inançlarını serbestçe yaşayabilecekleri bir şehre kavuştu.
3. Ensar kimliği: Medineliler “yardım edenler” anlamında Ensar adıyla anılacaktı.
4. Kureyş’in paniği: Bu gelişme, Dârünnedve’de Peygamberimize karşı suikast kararının alınmasına yol açtı.

Sık Sorulan Sorular

İkinci Akabe Biatına kaç kişi katıldı?

Kaynakların çoğuna göre yetmiş üç erkek ve iki kadın olmak üzere yetmiş beş kişi katılmıştır.

Hz. Abbas neden biatta bulundu?

O sırada henüz Müslüman olmamıştı; ancak yeğeninin güvenliği için Medinelilerin sözlerinde ciddi olup olmadıklarını bizzat görmek istemiştir.

Nakip ne demektir?

Nakip, bir topluluğun işlerini üstlenen ve ondan sorumlu olan temsilci demektir. Akabe’de on iki nakip seçilmiştir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Ahmed b. Hanbel, Müsned (Câbir b. Abdullah rivayeti); İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ; Taberî, Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk