İstihare Namazı Nasıl Kılınır? Sonucu Nasıl Anlaşılır? Rehber
İstihare namazı nasıl kılınır, rüya görmek şart mı? Sahih hadisteki usulü, istihare duasının anlamı, sonucun yorumlanması ve yaygın yanlış inanışlar.
- İstihare Nedir?
- İstiharenin Dayanağı
- Hangi Konularda İstihare Yapılır?
Kısa cevap: İstihare, dinen mubah olan bir iş hakkında karar verirken Allah’tan hayırlı olanı dilemektir. Usulü şudur: Farz dışında iki rekât namaz kılınır, ardından Hz. Peygamber’in (s.a.v.) öğrettiği istihare duası okunur. Rüya görmek şart değildir ve hadiste rüyadan hiç söz edilmez. İstiharenin sonucu; gönlün bir tarafa ısınması, işin kolaylaşması veya zorlaşması şeklinde ortaya çıkar. İstihare, araştırma yapmanın ve ehline danışmanın (istişare) yerine geçmez; onlarla birlikte yapılır.
İstihare Nedir?
İstihare sözlükte “hayırlı olanı istemek” demektir. İnsan geleceği bilemez; iyi sandığı şey hakkında kötü, kötü sandığı şey hakkında hayırlı olabilir: “Olur ki hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlıdır ve olur ki sevdiğiniz bir şey sizin için kötüdür. Allah bilir, siz bilmezsiniz” (Bakara Suresi, 2/216). İstihare, bu acziyetin farkında olan kulun, gerekli çabayı gösterdikten sonra işin sonucunu Allah’a havale etmesidir.
İstiharenin Dayanağı
Câbir b. Abdullah (r.a.) şöyle anlatır: “Resûlullah bize, Kur’an’dan bir sure öğretir gibi bütün işlerde istihareyi öğretirdi ve şöyle buyururdu: Biriniz bir iş yapmaya niyetlendiğinde farz dışında iki rekât namaz kılsın, sonra şöyle desin…” (Buhârî, Teheccüd; Buhârî, Deavât). Hadis, istiharenin yalnızca evlilik gibi büyük kararlarda değil, insanın tereddüt ettiği her meşru işte yapılabileceğini gösterir.
Hangi Konularda İstihare Yapılır?
- Yapılır: Evlilik, iş değişikliği, ev alma, taşınma, okul ve meslek seçimi, ortaklık, yolculuk gibi mubah ve iki tarafı da caiz olan konular.
- Yapılmaz: Farz ve vacipler için istihare olmaz; “namaz kılayım mı, borcumu ödeyeyim mi” diye istihare yapılmaz. Haramlar için de olmaz; haram zaten hayırsızdır. Ancak hacca bu yıl mı gelecek yıl mı gitmek gibi, ibadetin zamanı ve şekliyle ilgili tercihlerde yapılabilir.
İstihare Namazı Nasıl Kılınır?
- Önce araştırın ve danışın. Konu hakkında bilgi toplayın, güvendiğiniz ve işi bilen kişilerle istişare edin. Kur’an “İş konusunda onlarla istişare et; karar verince de Allah’a tevekkül et” buyurur (Âl-i İmrân Suresi, 3/159).
- Abdest alın ve iki rekât nafile namaz kılın. “Niyet ettim Allah rızası için istihare namazı kılmaya” diye niyet edilir. Kılınışı sabah namazının sünneti gibidir. Birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs suresinin okunması bazı âlimlerce tavsiye edilmiştir; ancak bu şart değildir.
- Selâmdan sonra istihare duasını okuyun. Önce Allah’a hamd ve Peygamber’e salavat getirmek duanın âdâbındandır.
- Duada ihtiyacınızı belirtin. “Bu iş” denilen yerde kararını vereceğiniz konuyu söyleyin veya kalbinizden geçirin.
Namaz, kerahat vakitleri dışında günün herhangi bir saatinde kılınabilir. Gece yatmadan önce kılma şartı yoktur. Namaz kılamayacak durumda olan kişi, örneğin özel günlerindeki bir hanım, yalnızca duayı okuyarak da istihare yapabilir.
İstihare Duasının Anlamı
“Allah’ım! Senin ilminle senden hayırlı olanı bildirmeni, kudretinle bana güç vermeni diliyorum ve senin büyük lütfundan istiyorum. Çünkü senin gücün yeter, benim gücüm yetmez; sen bilirsin, ben bilmem. Sen gaybı en iyi bilensin. Allah’ım! Eğer bu iş benim dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından hakkımda hayırlı ise onu bana takdir et, kolaylaştır ve onu benim için bereketli kıl. Eğer bu iş benim dinim, geçimim ve işimin sonu bakımından hakkımda kötü ise onu benden, beni de ondan uzaklaştır. Hayır nerede ise onu bana takdir et, sonra da beni ona razı kıl.” (Buhârî, Deavât)
Duanın Arapçasını ezbere bilmeyen kişi bir yerden bakarak okuyabilir veya anlamını kendi diliyle söyleyebilir.
Sonuç Nasıl Anlaşılır?
En yaygın yanlış, istiharenin mutlaka rüya ile sonuçlanacağı, rüyada beyaz ve yeşil görmenin hayra, siyah ve kırmızı görmenin şerre işaret ettiği inancıdır. Hadiste rüyadan, renklerden veya uyumaktan hiç söz edilmez; bu yorumların sahih bir dayanağı yoktur. Rüya görülebilir, ama bağlayıcı bir delil değildir ve kişinin gün içindeki duygu ve düşüncelerinden etkilenebilir.
Âlimlerin açıklamalarına göre istihareden sonra:
- Kalpte bir tarafa doğru bir genişlik, rahatlama ve meyil oluşabilir. Bu meyil, istihareden önceki güçlü arzunun devamı olmamalıdır; bu yüzden istihareye tarafsız bir kalple başlamak önemlidir.
- Belirgin bir his oluşmazsa kişi, araştırma ve istişarenin gösterdiği yönde adım atar. İş hayırlıysa Allah kolaylaştırır; değilse önüne engeller çıkarır. Duanın kendisi de zaten bunu ister: “Hayırlıysa kolaylaştır, değilse uzaklaştır.”
- İstihare yedi defaya kadar tekrarlanabilir denilmiştir. Bununla ilgili rivayet zayıf olmakla birlikte, duayı tekrar etmekte bir sakınca yoktur.
İstiharenin asıl meyvesi, sonuç ne olursa olsun kalbin razı olmasıdır. Duanın son cümlesi bunu ister: “Sonra da beni ona razı kıl.”
Yaygın Yanlışlar
- Başkasına istihare yaptırmak: Hadiste “biriniz bir iş yapmaya niyetlendiğinde” buyurulur; istihareyi işin sahibi yapar. Başkasına, özellikle de ücret karşılığı istihare yaptırmanın dinî bir dayanağı yoktur. Bir yakınınız için hayır duası etmeniz ise elbette mümkündür.
- İstihareyi fal gibi görmek: İstihare gaybı öğrenme yöntemi değil, dua ve tevekküldür.
- İstihareyle sorumluluğu devretmek: “İstiharem iyi çıktı” diyerek araştırmadan evlenmek veya yatırım yapmak, istiharenin amacına aykırıdır.
Sık Sorulan Sorular
İstihareden sonra konuşmadan yatmak gerekir mi?
Hayır. Kıbleye dönük yatmak, kimseyle konuşmamak, sağ yana yatıp rüya beklemek gibi uygulamalar hadiste yer almaz. İstihare, iki rekât namaz ve duadan ibarettir.
İstiharem olumsuz gibi geldi ama ailem ısrar ediyor, ne yapmalıyım?
İstihare sonrası oluşan his kesin bir hüküm değildir. Hissinizi, somut bilgileri ve güvendiğiniz kişilerin görüşlerini birlikte değerlendirin. İçinizdeki huzursuzluk devam ediyorsa acele etmeyin, araştırmayı derinleştirin ve duaya devam edin.
Karar verdikten sonra istihare yapılır mı?
İstihare, karar kesinleşmeden önce, kişi henüz iki ihtimale de açıkken yapılır. Kesin karar verilmiş bir iş için yapılan istihare çoğu zaman kişinin kendi arzusunu onaylatma çabasına dönüşür.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/216); Âl-i İmrân Suresi (3/159); Buhârî, Teheccüd; Buhârî, Deavât (Câbir b. Abdullah hadisi); Tirmizî, Vitir; Ebû Dâvûd, Vitir; Diyanet İlmihali, c. 1; TDV İslâm Ansiklopedisi, “İstihâre” maddesi
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Bakara Suresi (2/216)
- Âl-i İmrân Suresi (3/159)
- Buhârî, Teheccüd; Buhârî, Deavât (Câbir b. Abdullah hadisi)
- Tirmizî, Vitir; Ebû Dâvûd, Vitir
- Diyanet İlmihali, c. 1
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “İstihâre” maddesi
İlgili Yazılar
AileEvlilik Kararında İstihare ve İstişare Nasıl Yapılır?
Evlilik kararı verirken istihare namazı nasıl kılınır, rüya görmek şart mı? İstişare kimlerle yapılır? Sahih hadise dayalı adım…
Soru – CevapSandalyede Oturarak Namaz Kılmak Caiz mi? Şartları ve Usulü
Kimler oturarak namaz kılabilir, sandalyede namaz nasıl kılınır? Ayakta durabilen ama secde edemeyenin durumu, îmâ ile namaz ve…
Soru – CevapSabah Namazına Uyanamıyorum: Ne Yapmalıyım, Günahı Var mı?
Sabah namazına uyanamayan kişi günaha girer mi, uyanınca ne yapmalı? Kazası, sünnetinin durumu ve sabah namazına kalkmayı kolaylaştıran…
Kur'an ve TefsirHoşlanmadığınız Şey Hayırlı Olabilir: Bakara 216 Ne Anlatır?
Bakara Suresi 216. ayetin tefsiri: Hoşlanmadığımız şeyde hayır, sevdiğimiz şeyde şer olabilmesi ne demektir ve hayırlısını istemek nasıl…
İbadet RehberiArapça Bilmeden Namaz Kılınır mı? Yeni Başlayanlar İçin Cevap
Sure ve duaları henüz ezberlememiş biri namazı nasıl kılar? Arapça bilmeyen yeni Müslümanlar için namazda okunacaklar ve kademeli…
Soru – CevapSütre Nedir? Namaz Kılanın Önünden Geçmek Günah mıdır? Hükmü
Namaz kılanın önünden geçmenin hükmü nedir, ne kadar mesafeden geçilebilir? Sütre edinmenin ölçüsü, cemaatte durum ve önünden geçilen…