Kerahat Vakitleri Nedir? Hangi Vakitlerde Namaz Kılınmaz?

Kısa cevap: Kerahat vakitleri, namaz kılmanın mekruh görüldüğü zaman dilimleridir. Hanefi mezhebine göre üç vakitte hiçbir namaz kılınmaz: Güneş doğarken (doğuştan itibaren yaklaşık 45-50 dakika), güneş tam tepedeyken (öğle vaktinin girmesinden önceki kısa süre) ve güneş batarken (batmadan önceki yaklaşık 45 dakika). Bunlara ek olarak sabah namazının farzından sonra güneş doğana, ikindinin farzından sonra da güneş batana kadar nafile namaz kılınmaz; ancak kaza namazı kılınabilir. O günün ikindi farzı ise güneş batarken bile olsa kılınır.

Kerahat Vakitlerinin Dayanağı

Bu hükümler doğrudan hadislere dayanır. Ukbe b. Âmir (r.a.) şöyle der: “Resûlullah bize üç vakitte namaz kılmayı ve cenazelerimizi defnetmeyi yasaklardı: Güneş doğmaya başladığından yükselinceye kadar, güneş tam tepe noktasındayken batıya meyledinceye kadar ve güneş batmaya yöneldiğinden batıncaya kadar” (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn). Başka bir hadiste de “Sabah namazından sonra güneş yükselinceye kadar, ikindi namazından sonra güneş batıncaya kadar namaz yoktur” buyurulur (Buhârî, Mevâkît; Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn).

Hadislerde bu yasağın hikmeti olarak, güneşe tapan toplulukların tam bu vakitlerde güneşe secde etmeleri gösterilmiştir (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn). Müslümanın ibadeti, şeklen bile olsa güneşe tapınmayı çağrıştırmaktan uzak tutulmuş; tevhid inancı ibadet vakitlerinde dahi korunmuştur.

Beş Kerahat Vakti

Hiçbir namazın kılınmadığı üç vakit

1. Güneşin doğuşu (şurûk): Güneşin doğmaya başlamasından, ufukta bir veya iki mızrak boyu yükselmesine kadar geçen süre. Ülkemizde Diyanet takvimlerinde bu süre yaklaşık 45-50 dakika olarak kabul edilir.
2. İstivâ vakti: Güneşin gökyüzünde en yüksek noktaya ulaştığı an. Takvimlerde öğle vaktinin girişi, güneşin tepe noktasından batıya kaymasına göre verildiğinden, ihtiyaten öğle ezanından önceki 10-15 dakika içinde namaz kılmamak yeterlidir. Bazı takvimlerde bu süre için daha uzun bir ihtiyat payı önerilir.
3. Güneşin batışı (gurûb): Güneşin sararıp göz kamaştırmaz hâle gelmesinden batmasına kadar geçen süre; yaklaşık 45 dakika olarak kabul edilir.

Bu üç vakitte Hanefi mezhebine göre farz, vacip, kaza veya nafile hiçbir namaz kılınmaz; daha önce okunmuş secde ayetinin tilavet secdesi de yapılmaz. Başlanmış bir nafile varsa bozulur ve sonra kaza edilir.

Yalnızca nafilenin mekruh olduğu iki vakit

4. Sabah namazının vakti girdikten sonra: İmsaktan güneş doğana kadar sabah namazının sünneti dışında nafile kılınmaz. Farz kılındıktan sonra da güneş doğup kerahat çıkana kadar nafile kılınmaz.
5. İkindinin farzını kıldıktan sonra: Güneşin sararmasına kadar nafile kılınmaz.

Bu iki vakitte kaza namazı kılınabilir, cenaze namazı kılınabilir ve tilavet secdesi yapılabilir. Mekruh olan yalnızca nafiledir.

İstisnalar

• O günün ikindi namazı: İkindiyi kerahat vaktine kadar geciktirmek mekruhtur; ancak gecikmişse güneş batarken bile kılınır, kazaya bırakılmaz. Çünkü namaz, sebebi olan vakit içinde eda edilmektedir.
• O vakitte hazır olan cenaze: Kerahat vaktinde getirilen cenazenin namazı bekletilmeden kılınabilir.
• O vakitte okunan secde ayeti: Kerahat vaktinde okunan secde ayetinin secdesi o anda yapılabilir; yine de kerahat çıkana kadar ertelemek daha iyidir.

Sabah namazı bu istisnaya dâhil değildir. Hanefi mezhebine göre sabah namazı kılınırken güneş doğarsa namaz bozulur; kerahat çıktıktan sonra kaza edilir.

Diğer Mezheplerde Durum

Şafii mezhebine göre kerahat vakitlerindeki yasak, sebebi olmayan mutlak nafilelerle ilgilidir. Kaza namazı, cenaze namazı, tahiyyetü’l-mescid, abdest şükür namazı, tilavet secdesi ve tavaf namazı gibi bir sebebe bağlı namazlar bu vakitlerde de kılınabilir. Ayrıca Şafiilere göre cuma günü istivâ vaktinde ve Mekke Harem’inde her vakitte namaz kılmakta kerahat yoktur. Hanefi bir Müslümanın bu farkları bilmesi, camide kerahat vaktinde namaz kılan birini gördüğünde onu yadırgamaması açısından önemlidir.

Diğer Mekruh Durumlar

Zaman dilimi olmamakla birlikte şu durumlarda da nafileye başlamak mekruh sayılmıştır:

• Farz namaz için kamet getirilirken (sabahın sünneti, cemaate yetişme imkânı varsa istisnadır).
• Cuma ve bayram hutbesi okunurken.
• Bayram namazından önce, ayrıca bayram namazından sonra namazgâhta.
• Akşam namazının farzından önce (Hanefilere göre farzı geciktirmemek için).
• Vaktin daralıp farzın kaçma tehlikesi oluştuğu anlarda.

Kerahat Vaktinde Ne Yapılabilir?

Kerahat yalnızca namaz ve secde ile ilgilidir. Bu vakitlerde Kur’an okumak, dua etmek, zikir ve tesbih çekmek, salavat getirmek serbesttir. Hatta sabah namazından sonra güneş doğana kadar zikirle meşgul olmak ve kerahat çıkınca iki rekât namaz kılmak faziletli bir amel olarak tavsiye edilmiştir (Tirmizî, Cum’a). Bu rivayeti Tirmizî “hasen” olarak değerlendirmiştir.

Sık Sorulan Sorular

İkindi namazından sonra kaza namazı kılabilir miyim?

Evet. İkindinin farzını kıldıktan sonra güneş sararıncaya, yani batmadan önceki yaklaşık 45 dakikaya kadar kaza namazı kılabilirsiniz. Mekruh olan nafiledir. Güneş batmaya yöneldikten sonra ise o günün ikindi farzı dışında hiçbir namaz kılınmaz.

Sabah namazının farzını kıldım, sünnetini sonra kılabilir miyim?

Farzdan sonra güneş doğana kadar sünnet kılınmaz. Sünnet kaçırıldıysa, güneş doğup kerahat vakti çıktıktan sonra öğleden önce kılınabileceği İmam Muhammed’den nakledilmiştir. Farzla birlikte kazaya kalmışsa öğleye kadar ikisi birlikte kaza edilir.

Kerahat vaktinde kılınan namaz geçersiz mi olur?

Üç kerahat vaktinde daha önce sorumluluğu doğmuş farz ve vacip namazlar (kazalar, vitir) Hanefilere göre geçerli olmaz, yeniden kılınması gerekir. Nafile namaz ise mekruh olmakla birlikte geçerli olur; ancak bozup uygun bir vakitte kaza etmek daha doğrudur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn (Ukbe b. Âmir ve Amr b. Abese hadisleri); Buhârî, Mevâkîtü’s-salât; Tirmizî, Cum’a; Diyanet İlmihali, c. 1, Namaz Vakitleri; Din İşleri Yüksek Kurulu Fetvaları; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kerahat” maddesi