Nazar Boncuğu Takmak ve Kurşun Döktürmek Caiz mi? Dinî Hüküm

Nazar boncuğu, at nalı, kaplumbağa kabuğu gibi nesnelerin nazarı önlediğine veya uğur getirdiğine inanarak bunları takmak yahut asmak dinen caiz değildir. Kurşun döktürmek, tuz çevirmek gibi uygulamaların da dinî bir dayanağı yoktur. Fayda ve zarar yalnızca Allah’ın elindedir; İslam, korunmak için Allah’a sığınmayı ve dua etmeyi öğretmiştir. Bu nesneleri hiçbir inanç yüklemeden yalnızca süs olarak bulundurmak ise farklı değerlendirilir.

Temîme Hadisleri

Cahiliye Arapları nazardan ve kötülüklerden korunmak için boncuk, ip, kemik gibi şeyler takarlardı; bunlara temîme denirdi. Hz. Peygamber (s.a.s.) bu âdeti kaldırmıştır:

• “Kim temîme takarsa Allah onun işini tamamlamasın” (Ahmed b. Hanbel, Müsned).
• “Kim bir şey (koruyucu diye) takarsa ona havale edilir” (Tirmizî, Tıb).
• Peygamberimiz bir sefer sırasında develerin boynundaki nazarlık kirişlerin kesilmesini emretmiştir (Buhârî, Cihâd; Müslim, Libâs).
• İbn Mes’ûd’un naklettiği rivayette, (şirk içeren) rukyelerin, temîmelerin ve sevgi büyüsünün şirk olduğu bildirilmiştir (Ebû Dâvûd, Tıb; İbn Mâce, Tıb).

Bu yasağın özü tevhid inancıdır. Bir boncuğun, bir nalın kendiliğinden koruyucu güç taşıdığına inanmak, Allah’a ait bir özelliği cansız bir nesneye vermektir. “Allah sana bir zarar dokundurursa, onu O’ndan başka giderecek yoktur. Sana bir hayır dilerse, O’nun lütfunu geri çevirecek de yoktur” (Yûnus Suresi, 10/107).

Nazar Boncuğunun Kökeni

Göz biçimli mavi boncuk, İslam öncesi Akdeniz ve Orta Asya kültürlerine uzanan çok eski bir halk inanışıdır; İslam’la bir ilgisi yoktur. “Kem bakışı üzerine çekip çatlayarak sahibini koruduğu” düşüncesi tamamen hurafedir. Din İşleri Yüksek Kurulu da nazar boncuğu ve benzeri şeyleri koruyucu inancıyla takmanın caiz olmadığını belirtmektedir.

Süs Olarak Kullanmak

Hükmü belirleyen niyettir. Bir kimse nazar boncuğu motifini hiçbir koruyuculuk inancı taşımadan yalnızca süs, hediyelik veya geleneksel bir desen olarak kullanıyorsa, bu şirk veya haram olarak nitelenemez. Bununla birlikte iki sebepten dolayı uzak durmak daha ihtiyatlıdır: Birincisi, çevredekiler ve çocuklar bunu koruyucu sanabilir, hurafe böylece yaşatılmış olur. İkincisi, insan farkında olmadan kalbinde o nesneye bir güven besleyebilir. Yeni doğan bebeğin omzuna iğnelenen boncuk, arabaya asılan nazarlık çoğunlukla “ne olur ne olmaz” düşüncesiyle takılır; bu düşüncenin kendisi sorunludur.

Kurşun Döktürmek, Tuz Çevirmek, Tütsü

Kurşun döktürme, nazar değdiğine inanılan kişinin başı üzerinde erimiş kurşunun suya dökülmesi ve oluşan şekillerin yorumlanmasıdır. Bu uygulamanın Kur’an ve sünnette hiçbir dayanağı yoktur; kökeni eski halk inançlarıdır. Din İşleri Yüksek Kurulu kurşun döktürmenin caiz olmadığını ifade etmiştir. Aynı şekilde:

• Baş üzerinde tuz çevirip ateşe atmak,
• Üzerlik otu yakarak nazarın gideceğine inanmak,
• Yumurta kırmak, kurban kanını alına sürmek,
• Türbelere çaput bağlamak, mum dikmek,
• Kapıya at nalı, sarımsak, kurt dişi asmak

gibi uygulamalar da dinî dayanağı olmayan âdetlerdir. Bunlara “zararı yok” denilerek devam edilmesi, inancın saflığına gölge düşürür ve insanları gerçek korunma yolu olan duadan uzaklaştırır.

Uğursuzluk İnancı

İslam, nesnelerde, günlerde, sayılarda, hayvanlarda uğursuzluk bulunduğu inancını (tıyere) reddeder. Peygamberimiz “Uğursuzluk inancı şirktir” buyurmuş (Ebû Dâvûd, Tıb; Tirmizî, Siyer), buna karşılık güzel söz ve iyimserlik anlamındaki “fe’l”i sevdiğini belirtmiştir (Buhârî, Tıb; Müslim, Selâm). Baykuş ötmesi, kara kedi, merdiven altından geçmek, salı günü işe başlamamak, on üç sayısı gibi inanışların hiçbiri dinen geçerli değildir. İçine bir kuruntu düşen kimse tevekkül edip işine devam eder. Rivayete göre Peygamberimiz böyle bir durumda şöyle dua etmeyi öğretmiştir: “Allah’ım! Senin hayrından başka hayır, senin takdir ettiğinden başka uğursuzluk yoktur; senden başka ilah da yoktur” (Ahmed b. Hanbel, Müsned).

Ayet Yazılı Levha ve Kolyeler

Âyetü’l-Kürsî veya nazar ayeti yazılı levhaları eve asmak, kolyeleri takmak yaygındır. Ayetlerin hat sanatıyla yazılıp asılması caizdir ve güzel bir gelenektir; ancak ayetler süs ya da tılsım olsun diye değil, okunsun, anlaşılsın ve yaşansın diye indirilmiştir. Levhanın kendisinin evi koruduğuna inanmak yerine, o ayeti okumak gerekir. Ayet yazılı kolyelerle tuvalete girmemeye ve saygısızlık sayılacak durumlardan kaçınmaya da dikkat edilmelidir.

Meşru Korunma Yolları

1. Sabah akşam İhlâs, Felak ve Nâs surelerini üçer kez okumak (Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât).
2. Âyetü’l-Kürsî’yi namazlardan sonra ve yatarken okumak.
3. Sabah akşam üç kez: “Bismillâhillezî lâ yedurru mea’smihî şey’ün fi’l-ardı ve lâ fi’s-semâi ve hüve’s-semîu’l-alîm” demek; bunu söyleyene hiçbir şeyin zarar vermeyeceği bildirilmiştir (Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât).
4. Beğenilen şeye “mâşallah, bârekallah” demek.
5. Çocukları Peygamberimizin torunlarına okuduğu dua ile Allah’a sığındırmak (Buhârî, Enbiyâ).

Sık Sorulan Sorular

Hediye gelen nazar boncuğunu atmak gerekir mi?

Koruyucu inancı taşımadan süs eşyası gibi kullanmak haram değildir; ancak inanç karışacağından endişe ediliyorsa kullanmamak daha uygundur. Hediye edeni kırmadan bu tercih yapılabilir.

Kurşun döktüren kişi dinden çıkar mı?

Bunu bir halk âdeti olarak, etkiyi Allah’tan bilerek yapan kimse dinden çıkmaz; fakat dayanağı olmayan, caiz görülmeyen bir iş yapmıştır. Tövbe edip meşru yollara yönelmelidir.

“Mâşallah” yazılı altın takmak caiz mi?

“Mâşallah” bir dua ve zikir ifadesidir; bebeğe takılmasında sakınca yoktur. Asıl olan, bu sözün dille de söylenmesi ve korumanın Allah’tan beklenmesidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Yûnus Suresi (10/107); Ahmed b. Hanbel, Müsned; Tirmizî, Tıb; Buhârî, Cihâd; Müslim, Libâs; Ebû Dâvûd, Tıb; İbn Mâce, Tıb; Ebû Dâvûd, Tıb; Tirmizî, Siyer; Buhârî, Tıb; Müslim, Selâm; Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar