Peygamberimizin Son Günleri: Hastalığı, Vasiyetleri ve Vefatı

Kısa cevap: Hz. Peygamber (s.a.v.), Veda Haccı’ndan yaklaşık üç ay sonra, hicretin 11. yılında Rebîülevvel ayının bir pazartesi günü, 63 yaşında Medine’de, Hz. Âişe’nin odasında vefat etti. Vefatından önce yaklaşık on iki-on üç gün süren şiddetli ateşli bir hastalık geçirdi. Bu süre içinde namaz kıldırmak üzere Hz. Ebû Bekir’i görevlendirdi; son vasiyetlerinde namaza ve emrindekilere iyi davranmaya dikkat çekti. Mübarek naaşı vefat ettiği odaya defnedildi.

Vefatın Yaklaştığına Dair İşaretler

Veda Haccı’nda Resûlullah, “Bu yıldan sonra sizinle bir daha buluşamayabilirim” anlamında sözler söylemişti. Nasr Suresi’nin inişi de vefatın yaklaştığına işaret olarak yorumlanmıştır. Hz. Fâtıma’ya, Cebrâil’in her yıl Kur’an’ı kendisiyle bir kez karşılıklı okurken o yıl iki kez okuduğunu ve bunu ecelinin yaklaştığına yorduğunu söylemiştir (Buhârî, Menâkıb; Müslim, Fezâilü’s-Sahâbe).

Hastalığın Başlaması

Hastalık, Baki‘ kabristanını ziyaretinden sonra baş ağrısı ve yüksek ateşle başladı. Resûlullah, eşlerinden izin alarak hastalık günlerini Hz. Âişe’nin odasında geçirdi (Buhârî, Megâzî). Ateşi o kadar yüksekti ki üzerine kuyulardan getirilen sular döküldü. Ağır hâline rağmen bir süre mescide çıkarak cemaate hitap etti.

Son Hutbelerinden

Bir hutbesinde, Allah’ın bir kulunu dünya ile kendi katındakiler arasında serbest bıraktığını, o kulun da Allah katındakileri seçtiğini söyledi. Hz. Ebû Bekir bunun Resûlullah’ın kendisi olduğunu anlayarak ağladı. Resûlullah, mescide açılan bütün kapıların Ebû Bekir’in kapısı dışında kapatılmasını emretti (Buhârî, Salât ve Menâkıb; Müslim, Fezâilü’s-Sahâbe).

Hz. Ebû Bekir’in İmamlığı

Hastalığı ağırlaşıp mescide çıkamayınca Resûlullah, “Ebû Bekir’e söyleyin, insanlara namaz kıldırsın” buyurdu. Hz. Âişe, babasının yufka yürekli olduğunu söyleyerek başkasının görevlendirilmesini istediyse de Resûlullah emrini tekrarladı (Buhârî, Ezân; Müslim, Salât). Hz. Ebû Bekir, Resûlullah’ın hayatındayken on yedi vakit kadar namaz kıldırdı. Bu görevlendirme, sahabilerin sonraki halife seçiminde önemli bir işaret olarak görülmüştür.

Son Vasiyetleri

• Namaz ve emrindekiler: Son sözlerinin “Namaz, namaz! Elinizin altındakiler (hakkında Allah’tan korkun)!” olduğu rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Edeb; İbn Mâce, Vesâyâ).
• Kabirleri mescit edinmemek: Peygamberlerinin kabirlerini mescit edinen önceki ümmetler hakkında uyarıda bulundu (Buhârî, Salât; Müslim, Mesâcid).
• Allah hakkında hüsnüzan: “Sizden biri ancak Allah hakkında güzel zan besleyerek ölsün” buyurdu (Müslim, Cennet).
• Sadaka: Evinde kalan birkaç dinarın dağıtılmasını istedi.

Vefat Anı

Vefat günü sabah namazında perdeyi aralayıp saf tutmuş cemaate baktı ve tebessüm etti; ashap onun iyileştiğini sanarak sevindi (Buhârî, Ezân). Kuşluk vakti hâli ağırlaştı. Hz. Âişe’nin anlattığına göre başı onun göğsündeyken misvak kullandı, elini yanındaki suya daldırıp yüzüne sürerek “Lâ ilâhe illallah, ölümün sarhoşlukları vardır” dedi. Son olarak gözlerini yukarı kaldırıp “Er-refîku’l-a‘lâ” (Ey en yüce dost) diyerek ruhunu teslim etti (Buhârî, Megâzî; Müslim, Fezâilü’s-Sahâbe).

Hz. Ebû Bekir’in Konuşması

Haberi duyan sahabiler büyük bir şaşkınlık yaşadı; Hz. Ömer vefatı kabul etmek istemedi. Hz. Ebû Bekir gelip Resûlullah’ın yüzünü öptü, sonra halka şöyle seslendi: “Kim Muhammed’e tapıyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür. Kim Allah’a ibadet ediyorsa bilsin ki Allah diridir, ölmez.” Ardından Âl-i İmrân Suresi’nin 144. ayetini okudu: “Muhammed ancak bir peygamberdir. Ondan önce de peygamberler gelip geçmiştir…” (Buhârî, Megâzî ve Fezâilü Ashâbi’n-Nebî).

Sık Sorulan Sorular

Peygamberimiz Rebîülevvel’in kaçında vefat etti?

Meşhur görüş 12 Rebîülevvel’dir; ancak 1 ve 2 Rebîülevvel gibi başka görüşler de vardır. Pazartesi günü olduğu konusunda ittifak vardır (Müslim, Sıyâm).

Cenaze namazı nasıl kılındı?

Kaynaklara göre imam olmaksızın sahabiler gruplar hâlinde odaya girerek ayrı ayrı namaz kıldı ve dua etti.

Neden vefat ettiği yere defnedildi?

Hz. Ebû Bekir, Resûlullah’tan “Peygamberler vefat ettikleri yere defnedilir” sözünü işittiğini bildirmiş ve bu doğrultuda hareket edilmiştir (Tirmizî, Cenâiz).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Âl-i İmrân Suresi (3/144); Nasr Suresi (110/1-3); Buhârî, Megâzî (Maradu’n-Nebî ve vefâtühû); Buhârî, Ezân; Buhârî, Salât; Müslim, Fezâilü’s-Sahâbe; Müslim, Salât; Müslim, Mesâcid; Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Cenâiz; İbn Hişâm, es-Sîre; İbn Sa‘d, et-Tabakāt; TDV İslâm Ansiklopedisi, “Muhammed” maddesi (Vefatı bölümü)