🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Evde Hayvan Beslemek ve Köpek Bulundurmak Hakkında

Görünüm, Sağlık ve BeslenmeGüncelleme: 4 Ağustos 20269 dk okuma

İslam'da evde kedi, kuş ve köpek beslemenin hükmü nedir? Mezheplere göre köpeğin temizliği, namaz ve ev içi yaşam üzerine açıklayıcı bir yazı.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Hayvanlara Merhamet Temel İlkedir
  • Kedi Beslemek
  • Köpek Bulundurmak: Mezheplerin Görüşleri

İslam, hayvanlara merhameti emreder. Evde kedi, kuş ve balık gibi hayvanlar beslemek genel olarak mümkündür. Köpek konusunda ise mezhepler arasında farklılık vardır: Hanefî ve Şâfiî mezhepleri bekçi, avcı veya çoban amacı dışında ev köpeği bulundurmayı hoş görmez. Mâlikî mezhebi ise daha esnektir.

Hayvanlara Merhamet Temel İlkedir

Hadislerde hayvanlara iyi davranmanın büyük sevap olduğu bildirilir. Susuzluktan ölmek üzere olan bir köpeğe su veren kişinin affedildiğine dair rivayet (Buhârî, Müsâkât 9; Müslim, Selâm) sıkça anılır. Aynı şekilde bir kediyi aç bırakıp ölümüne sebep olan kadının cezalandırıldığı rivayeti (Buhârî; Müslim) hayvan hakkının ciddiyetini gösterir. Dolayısıyla beslenen hayvanın yiyecek, su, barınak ve sağlık bakımı kişinin sorumluluğudur. Hayvana eziyet etmek ya da onu ihmal etmek dinen kabul edilmez.

Kedi Beslemek

Kedi, İslam geleneğinde en çok sevilen ev hayvanlarından biridir. Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) kediye karşı şefkatli olduğu, Ebû Hüreyre’nin (r.a.) lakabının da kedi (hirre) ile ilişkilendirildiği rivayet edilir. Kedinin artığının temiz olduğu, fıkıhta genel kabul gören bir hükümdür; bunun dayanağı olarak kedinin “çok dolaşan (tavvâf) hayvanlardan” olduğunu bildiren hadis gösterilir (Ebû Dâvûd; Tirmizî). Dolayısıyla evde kedi beslemek bir sakınca taşımaz. Kedi tüyü ve namaz ilişkisi için kedi tüyü namaza engel mi yazısına bakabilirsiniz.

Köpek Bulundurmak: Mezheplerin Görüşleri

Köpek konusunda hadislerde ve fıkıhta daha farklı hükümler yer alır. Bir rivayete göre içinde köpek ve resim bulunan eve melekler girmez (Buhârî; Müslim). Başka bir rivayette, koruma, avcılık ya da çobanlık dışında köpek edinenin sevabından her gün belirli bir miktar eksilir (Buhârî; Müslim). Bu rivayetler, mezheplerin görüşlerinin temelini oluşturur.

  • Hanefî: Köpeğin kendisi pis (necis) değildir; ancak salyası ve ağzı pis kabul edilir. Gerekli amaçlar dışında beslemek hoş görülmez.
  • Şâfiî ve Hanbelî: Köpek bütünüyle pis kabul edilir; temas edilen yerler ayrıntılı kurallara göre yıkanır.
  • Mâlikî: Köpek temiz kabul edilir; yine de ihtiyaç dışında ev içinde bulundurmak tavsiye edilmez.

Din İşleri Yüksek Kurulu’nun görüşü genel olarak bekçilik, avcılık, çobanlık ya da engelliye yardım gibi meşru amaçlarla köpek beslemenin caiz olduğu, sadece süs ve eğlence için ev içinde tutmanın ise hoş karşılanmadığı yönündedir. Bu hükümler, kişinin hayvana kötü davranması anlamına gelmez; köpeğe eziyet etmek kesinlikle yasaktır.

Namaz ve Temizlik Açısından Dikkat Edilecekler

Namaz kılınacak elbise ve yerin temiz olması gerekir. Hanefî mezhebine göre köpeğin tüyü pis sayılmadığı için temas durumunda yalnızca salya ya da diğer necaset bulaşmışsa temizlik gerekir. Şâfiî mezhebine göre temas, belirli bir yıkama usulünü gerektirir (yedi kez, biri toprakla). Kişi kendi mezhebine göre uygulama yapabilir; bu nedenle farklı uygulamalar karşısında birbirini yargılamamak gerekir.

Evde köpek bulunan kişinin namaz kıldığı alanı ayırması ve temizliğe dikkat etmesi, pratik bir çözümdür. Hayvanın namaz alanına girmemesi, mescit hükmü gibi katı bir hüküm olmasa da temizlik açısından yararlıdır.

Diğer Hayvanlar

Kuş, balık, hamster gibi hayvanları beslemek genel olarak mübahtır. Kuşu kafese hapsetmek konusunda bazı âlimler, hayvanın ihtiyaçlarının karşılanması şartıyla izin verirken, kimi âlimler eziyet olmaması gerektiğine vurgu yapar. Bazı hayvanların türüne göre yasal düzenlemeler de bulunur. Hayvan hakkı bilinci, kişinin hem dinî hem hukuki sorumluluğudur.

Komşuluk ve Apartman Hayatı

Evde hayvan bulundurmak, komşuların hakkını da ilgilendirir. Gürültü, koku ve temizlik konularında komşunun rahatsız edilmemesi önemlidir. Konuya dair ayrıntılar komşuyla ilişkiler ve apartman ahlakı yazısında ele alınır. Yeni Müslüman olanlar için, hayvan beslemek gibi yaşam alışkanlıklarını öğrenme süreci yeni Müslüman olanlar için ilk adımlar yazısıyla da ilişkilidir. Din değiştirme sürecindeki pratik sorular için din değiştirme ve ihtida belgesi, genel bilgi için Müslüman olmak isteyen biri ne yapmalı yazıları da yardımcı olabilir.

Hayvan Haklarının Pratik Yansımaları

Evde hayvan besleyen kişinin dinî sorumluluğu yalnızca yiyecek-içecek vermekle sınırlı değildir. Hayvanın aşıları ve veteriner kontrolü, uygun barınma koşulları, yeterli hareket alanı ve gerektiğinde sahiplenme yerine kısırlaştırma gibi sorumlu davranışlar da bu çerçevede düşünülebilir. Bir hayvanı sahiplenip daha sonra sokağa terk etmek, hem vicdani hem hukuki açıdan sorumluluktur. Türkiye’de 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu hayvana kötü muameleyi yasaklar. Hadiste, hayvanlara eziyet etmeden kesim yapmanın ve onlara merhametle davranmanın öğütlenmesi (Müslim, Sayd ve Zebâih), bu hassasiyetin dinî kökenini gösterir.

Sokak Hayvanları ve Barınaklar

Evde hayvan bulundurmayan kişiler, sokak hayvanlarına su ve mama bırakarak da hayvan sevgisini yaşayabilir. Mahalle sakinleriyle işbirliği içinde kedi-köpek bakım noktaları oluşturmak, hem hayvanlara hem komşuluğa hizmet eder. Barınaklarda gönüllü olmak, hayvan sahiplendirme etkinliklerine katılmak ya da veteriner masraflarına destek olmak da hayra vesile sayılabilecek davranışlardır. Bu tür faaliyetlerde, hayvanların sağlığı ve çevrenin temizliği için yerel yönetimin kurallarına uymak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Evde kedi beslemek caiz midir?

Evet. Kedi İslam geleneğinde sevilen ve temiz kabul edilen bir hayvandır. Evde beslenmesinde dinî bir sakınca yoktur; bakımının ihmal edilmemesi gerekir.

Evde köpek beslemek haram mıdır?

Mezhepler arasında farklılık vardır. Genel görüş; bekçilik, avcılık, çobanlık gibi meşru ihtiyaçlar için beslenebileceği, sadece süs için ev içinde tutmanın hoş karşılanmadığı yönündedir. Hayvana eziyet etmek ise kesin yasaktır.

Köpek dokunursa abdest bozulur mu?

Köpeğe dokunmak abdesti bozmaz. Ancak ıslak vücut ya da elbiseye salya bulaşmışsa, mezhebe göre yıkamak gerekebilir.

Köpek beslemek isteyen biri ne yapmalı?

Beslemek için meşru bir ihtiyaç (bekçilik, çiftlik gibi) varsa dinen sorun yoktur. Yine de bakım, temizlik ve komşu hakkına dikkat edilmesi gerekir. Şüphe durumunda müftülüğe danışılabilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Köpek" ve "Hayvan" maddeleri (islamansiklopedisi.org.tr); Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (kurul.diyanet.gov.tr); Buhârî; Müslim, Bed'ü'l-halk ve Müsâkât bölümleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR2 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Köpek" ve "Hayvan" maddeleri (islamansiklopedisi.org.tr)
  2. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (kurul.diyanet.gov.tr)
  3. Buhârî; Müslim, Bed'ü'l-halk ve Müsâkât bölümleri

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.