Hayvanlara Merhamet: Kediye Su Veren Kadın Hadisi

İslam hayvanlara karşı merhameti dinî bir sorumluluk olarak görür. Hadislere göre susuz köpeğe su veren bir adam bağışlanmış, kediyi aç bırakan kadın ise azaba uğramıştır. Hayvanları gereksiz yere incitmek, aç ve susuz bırakmak yasaktır; kesim sırasında bile ihsan ve acele merhamet emredilir.

Kur’an’da hayvanlar

En’âm Suresi’nin 38. ayeti şöyle der: “Yeryüzünde yürüyen hiçbir canlı ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki sizin gibi birer ümmet olmasın.” Bu ayet, hayvanların da kendi düzenleri ve hakları olan topluluklar olduğunu gösterir. Nahl Suresi’nin 5-8. ayetlerinde hayvanların insana sunduğu faydalar (sıcaklık, süt, et, binek, güzellik) sayılır ve bunların birer nimet olduğu belirtilir. İsrâ 44’te ise her şeyin Allah’ı tesbih ettiği bildirilir. Kur’an’da arı, karınca, hüthüt, balina ve deve gibi hayvanların hikâyeleri ve isimleri yer alır; Nahl, Neml, Ankebût ve Bakara gibi surelerin isimleri bile hayvanlarla ilgilidir. Bu bakış, hayvanların yaratılış hikmetine saygıyı ifade eder.

Kediyi aç bırakan kadın ve susuz köpek

Buhârî ve Müslim’de Abdullah b. Ömer’den nakledilen hadise göre Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Bir kadın, bir kediyi hapsettiği için azaba uğradı. Kediyi ne yedirdi ne içirdi ne de yeryüzünün haşeratını yemesi için serbest bıraktı; sonunda kedi açlıktan öldü.” Başka bir rivayette ise bir adamın yolda susuzluktan nemli toprağı yalayan bir köpeği gördüğü, kuyuya inip mestini suyla doldurarak köpeğe içirdiği ve Allah’ın bu davranışı kabul edip onu bağışladığı anlatılır. Sahabe “Hayvanlara iyilikte de bize sevap var mı?” diye sorunca Peygamber “Her canlı ciğere (yaş ciğer) iyilikte sevap vardır” buyurmuştur (Buhârî, Müsâkāt; Müslim, Selâm). Bu hadisler, merhametin yalnız insanlara değil, bütün canlılara ait olduğunu gösterir.

Hayvanlara eziyet yasağı

Peygamber Efendimiz hayvanları hedef alıp ok atma talimi yapmayı, diri diri hayvanın uzvunu kesmeyi, hayvanlar arasında dövüştürmeyi yasaklamıştır. Ebû Dâvûd ve Nesâî’de, bir kuş yuvasından yavruları alan kişiye yavruları geri vermesinin emredildiği; ateşle yakılan karınca yuvasına karşı ise “Ateşle azap etmek ancak ateşin Rabbine mahsustur” denildiği rivayet edilir. Hayvanlara yük taşıtırken gücünün üstünde yük yüklememek, onları dövmemek, yüzlerine vurmamak da hadislerde yer alır (Müslim, Libâs). Biniş hayvanlarının minberi gibi kullanılmaması, yani üstünde gereksiz uzun süre durup konuşulmaması gibi ince tavsiyeler de nakledilir (Ebû Dâvûd, Cihâd).

Kesim adabı

Müslim’de Şeddâd b. Evs’ten nakledilen hadiste Peygamber Efendimiz şöyle buyurur: “Allah her şeyde ihsanı farz kılmıştır. Öldürdüğünüzde güzel öldürün, kestiğinizde güzel kesin. Biriniz bıçağını bilesin ve kestiği hayvanı rahat ettirsin.” Hayvanın gözü önünde bıçak bilemek, bir hayvanın yanında diğerini kesmek, hayvanı sürükleyerek götürmek ve kesim öncesi acı çektirmek hoş görülmemiştir. Bu hükümler hayvanlara karşı merhametin, yeme-içme ve kesim gibi alanlarda bile geçerli olduğunu gösterir. Kurban ve et tüketiminde de bu adaba uyulmalı, gıdanın israf edilmemesine dikkat edilmelidir.

• Hayvanı aç ve susuz bırakmamak, barınak ve bakım sağlamak.
• Gücünü aşan iş yükletmemek, dövmemek ve işkence etmemek.
• Kesimde keskin bıçak kullanmak, hızlı ve acısız kesmek.
• Sahipsiz hayvanlara su ve yiyecek bırakmak.
• Eğlence veya spor amaçlı hayvan dövüştürmek gibi uygulamalardan uzak durmak.

Sokak hayvanları ve çağdaş uygulama

Şehirlerde sokak hayvanlarına yardım, günümüzde sıkça tartışılan bir konudur. Kedi ve köpeklere su ve mama bırakmak, kış aylarında barınak sağlamak, hasta ya da yaralı hayvanı veterinere ulaştırmak bu hadislerin çağdaş karşılığıdır. Aynı zamanda hayvanların başıboş bırakılmaması, kısırlaştırma ve sahiplenme gibi bilimsel çözümlerle desteklenmesi, hem hayvanların hem toplumun yararınadır. Hayvanları sahiplenmeden önce bakım sorumluluğunu üstlenebilecek durumda olmak, evcil hayvanı terk etmemek, uzun süre yalnız bırakmamak da ahlaki bir görevdir. Sahipsiz hayvanlarla ilgili uygulamalarda ise kamu düzeni ve halk sağlığı da dikkate alınmalıdır; yerel idarelerin ve kurumların yaptığı çalışmalarla iş birliği yapmak önemlidir.

Merhamet ahlakının bütünlüğü

Hayvanlara karşı merhamet, insanlar arasındaki merhametin bir göstergesidir. Hayvana şefkat gösteren kişi, insanlara karşı da daha duyarlı olur. Hadiste “Yeryüzündekilere merhamet edin ki göktekiler de size merhamet etsin” buyrulur (Tirmizî, Birr). Merhamet ahlakı yazısında bu ilke genel çerçevede işlenmiştir. Nimete şükür (şükretmenin yolları), dürüstlük (doğruluk ve dürüstlük) ve cesaret (cesaret ve şecaat) gibi erdemler de güçlü merhamet anlayışının tamamlayıcılarıdır. İffet ve hayâ (iffet) gibi ahlaki değerlerle birlikte bütüncül bir karakter oluşturur. Hayvanlara iyiliği alışkanlık hâline getirmek, çocuklara da bu ahlakı aşılamanın en doğal yoludur.

Sıkça Sorulan Sorular

Kediyi aç bırakan kadın hadisi nedir?

Buhârî ve Müslim’e göre bir kadın bir kediyi bağlayıp aç bıraktığı için cehenneme girmiştir. Kedi ne yedirilmiş ne serbest bırakılmıştır.

Susuz köpeğe su vermenin sevabı var mı?

Evet. Hadise göre bir adam susuzluktan nemli toprak yalayan köpeği görüp ayakkabısıyla kuyudan su çıkararak içirmiş, Allah da bu davranışı sebebiyle günahlarını bağışlamıştır.

İslam’da hayvanları öldürmek yasak mı?

Meşru ihtiyaç (yemek, zararlı hayvandan korunma) dışında hayvanları öldürmek, eziyet etmek ve işkence yapmak yasaktır. Kesim sırasında da merhametle ve hızlı kesmek emredilir.

Hayvan beslemek sadaka sayılır mı?

Evet. Hadiste canlı her yaratığa yapılan iyiliğin sevap olduğu bildirilir (Buhârî, Müsâkāt).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 14 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Bed'ü'l-halk ve Müsâkāt; Müslim, Selâm ve Sayd ve'z-Zebâih; Ebû Dâvûd, Cihâd; Kur'an-ı Kerîm, En'âm Suresi (6/38) ve Nahl Suresi (16/5-8)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →